Ευστάθιος Μαλαμίδας και Κρατικά Νοσοκομεία της Λαμίας

 Ο ευεργέτης της υγείας στη Στερεά

Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου, φυσικού

 

Πρόλογος

   Ήταν ένας ήρεμος δοτικός άνθρωπος, χαμηλών τόνων, με μεγάλη διάθεση προσφοράς στον συνάνθρωπο. Ως γιατρός δοκίμασε τον εαυτό του και υπηρέτησε το λειτούργημα κάποια χρόνια. Προτίμησε όμως την πολιτική, ώστε να συμβάλει στη λήψη αποφάσεων, που θα βοηθήσουν περισσότερο τον πάσχοντα άνθρωπο. Από τη θέση του υπουργού πέτυχε τη νοσοκομειακή κάλυψη της Λαμίας και της ευρύτερης Στερεάς Ελλάδας, στα δύσκολα μεταπολεμικά χρόνια.

 

          1.    Σύντομο βιογραφικό του Ευσταθίου Μαλαμίδα

   Γεννήθηκε στη Λαμία το 1890. Σπούδασε στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ. Ειδικεύτηκε στην ουρολογία. Συμπλήρωσε τις σπουδές του στο Παρίσι. Έλαβε μέρος στον πόλεμο 1912-13. Για 10 χρόνια, την περίοδο 1916-26 εργάστηκε ως γιατρός στην Αθήνα. Παράλληλα σπούδασε και νομικά. Από τη δεκαετία του 1920 άρχισε να ενδιαφέρεται για τα κοινά.Το 1923 εκλέχτηκε βουλευτής Δομοκού με το Κόμμα των Φιλελευθέρων. Νέα εκλογή του ως βουλευτή Φθιωτιδοφωκίδας πέτυχε το 1926 όπως και το 1928 πάλι με το Κόμμα Φιλελευθέρων. Έλαβε μέρος στον πόλεμο του ’40 και προήχθη στο βαθμό του έφεδρου αρχίατρου.

 

Ευστάθιος Μαλαμίδας (1933)

   Μετά την Κατοχή, εκλέχτηκε βουλευτής Φθιωτιδοφωκίδος και το 1945 διετέλεσε υπουργός Υγιεινής την περίοδο από 26 Νοεμβρίου 1945 έως τις 4 Απριλίου 1946, στην κυβέρνηση Θεμιστοκλή Σοφούλη. Στην επόμενη κυβέρνηση Σοφούλη ήταν υπουργός Δημοσίων Έργων στα έτη 1948-49. Την περίοδο αυτή συνέβαλε αποφασιστικά στην αποπεράτωση του ημιτελούς κτιρίου του Γενικού Νοσοκομείου Λαμίας.

   Το 1950 στην κυβέρνηση Σοφοκλή Βενιζέλου ανέλαβε υπουργός Μεταφορών και 3Τ[1], αλλά επίσης ήταν και υπουργός Δημοσίων Έργων, Ανοικοδομήσεως και Εργασίας. Τότε εξασφάλισε πολλά χρήματα του Σχεδίου Μάρσαλ για την κατασκευή του Σανατορίου Λαμίας, στη μάχη κατά της φυματίωσης.

   Όλοι είχαν καλά λόγια να πουν γι’ αυτόν ως γιατρό, άνθρωπο και πολιτικό. Από τις πολιτικές θέσεις ευθύνης που ανέλαβε άφησε μοναδικό έργο. Από απλούς ανθρώπους αποκλήθηκε “μπάρμπα Στάθης, ο προστάτης των αδυνάτων”.

   Έζησε με μια πενιχρή στρατιωτική σύνταξη. Πέθανε στις 22 Ιουλίου 1966, σε ηλικία 76 ετών. Η κηδεία του έγινε δημοσία δαπάνη, με τιμές εν ενεργεία υπουργού, από το Μητροπολιτικό Ναό Λαμίας.

   Στη Λαμία τιμήθηκε με μαρμάρινη προτομή, που βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του Δικαστικού Μεγάρου Λαμίας.Στις 2 Αυγ. 2026, στο Νεοχώρι Δομοκού (τόπο καταγωγής της μητέρας του) έγιναν τα αποκαλυπτήρια μαρμάρινης στήλης με την προσωπογραφία του Ευσταθίου Μαλαμίδα.

 

2.    Το Κρατικό Γενικό Νοσοκομείο Λαμίας

   Στον 19ο αι. η Λαμία δεν διέθετε νοσοκομείο. Με την είσοδο του 20ού αι. από τη μεγάλη δωρεά του Κωνσταντίνου Παπαθανασίου Ελασσώνα, κ.ά. έγινε το “Ελασσώνειο” Πολιτικό Νοσοκομείο, που λειτούργησε από τις αρχές του 1911. Ήταν μια ιδιωτική πρωτοβουλία που λειτούργησε για 22 χρόνια ως πολιτικό και στρατιωτικό νοσοκομείο. Το 1933 έκλεισε για οικονομικούς λόγους.

   Το 1938 με το ΦΕΚ 82/4-3-1938,  ιδρύθηκε το Γενικό Νοσοκομείο Λαμίας. Σ’ αυτό μεταφέρθηκε και η περιουσία του “Ελασσωνείου” Νοσοκομείου. Το κτήμα έκτασης 154 περίπου στρεμμάτων αγόρασε ο Δήμος Λαμίας από τους αδερφούς Οδυσσέα και Γεώργιο Κόντο, με ποσό 200.000 δρχ. και το Δημόσιο ανέλαβε την οικοδόμηση και ολοκλήρωσή του. Θεμελιώθηκε την άνοιξη του 1939. Ακολούθησε ο πόλεμος και η Κατοχή, που δεν επέτρεψαν τη συνέχιση του έργου.

   Στα χρόνια του Εμφυλίου, χάρη στην καθοριστική συνδρομή του βουλευτή και τότε υπουργού Δημοσίων Έργων Ευσταθίου Μαλαμίδα, αποπερατώθηκε και στις 12-9-1948 εγκαινιάσθηκε.

 

Το κτίριο του Γενικού Νοσοκομείου Λαμίας (τώρα Δημαρχείο)

3.    Το Κρατικό Σανατόριο Λαμίας

   Μετά από μεγάλες προσπάθειες και διαρκείς ενέργειες του τότε Υπουργού Υγιεινής Ευσταθίου Μαλαμίδα, το έτος 1948 ιδρύθηκε το Κρατικό Σανατόριο Λαμίας. Ήταν τότε η κυβέρνηση Θεμιστοκλή Σοφούλη, η δε Ελλάδα ενισχύθηκε οικονομικά από το Σχέδιο Μάρσαλ. Για το έργο αυτό το 1949 απαλλοτριώθηκε έκταση 80 στρεμμάτων στη θέση Ταράτσα.

Το έργο προϋπολογίστηκε σε 12 δισεκατομμύρια δραχμές (σε αξία της εποχής, αρχές της δεκαετίας του ’50) , με μήκος 220 μ. και πλάτος 30 μ., με τρεις ορόφους και 220 κλίνες! Θα διέθετε τέλεια μηχανήματα, χειρουργεία και φαρμακείο, αποτελώντας το καύχημα της Στερεάς Ελλάδας.

   Οικοδομήθηκε σύντομα και το 1951 ήταν έτοιμο. Λειτούργησε από το ίδιο έτος, αλλά εγκαινιάστηκε τον Μάιο 1954. Η προσφορά του στον αγώνα κατά της φυματίωσης στη Στερεά Ελλάδα ήταν μεγάλη.

 

Το κτίριο του Σανατορίου Λαμίας

                Επίλογος

   Σε δύσκολα μετακατοχικά χρόνια, από τη θέση του βουλευτή και επιπλέον του αρμοδίου υπουργού Υγιεινής και στη συνέχεια των Δημοσίων Έργων, ο Ευστάθιος Μαλαμίδας, πέτυχε δύο σημαντικά έργα για τον τόπο. Ολοκληρώθηκε και λειτούργησε το Γενικό Νοσοκομείο Λαμίας. Επίσης κατασκευάστηκε και λειτούργησε το αναγκαίο τότε Σανατόριο Λαμίας. Γι’ αυτά δεν πρόβαλε τον εαυτό του, αλλά στην πολυετή πολιτική του διαδρομή, πέτυχε και άφησε μοναδικό έργο στη γενέτειρα γη.

   Δίκαια λοιπόν ο λαός τον αγάπησε και του έδωσε τον χαρακτηρισμό “μπάρμπα Στάθης, ο προστάτης των αδυνάτων”.

 -----------------------------------

Βιβλιογραφία-Αναφορές-Ιστοσελίδες

1.    Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου : “Οι γιατροί της Λαμίας (1860-1960)”. Ανέκδοτη εργασία από το 2013.

2.    Ιστοσελίδα : https://greek-parliament-members.anavathmis.eu

3.    Ιστοσελίδα του Γ.Ν. Λαμίας : https://www.hosplam.gr/

4.    Δαβανέλλος Νικόλαος (1760-1930), "Λαμία τα πρόσωπα", εκδόσεις Λυχνία, Λαμία 2003, σελ. 234-35.

5.    Ιστοσελίδαhttps://lamiafm1.gr/

6.    Βικιπαίδεια.

 

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

 

---

[1]Σημαίνει Ταχυδρομεία-Τηλεγραφεία-Τηλεφωνεία.