Ο σιδηρόδρομος στη Φθιώτιδα
Η αρχική σχεδίαση της σιδηροδρομικής
γραμμής εκπονήθηκε το 1883 και ήθελε να αποφύγει τους ορεινούς όγκους του
Καλλίδρομου και της Οίτης. Τελικά όμως, επικράτησε η διαδρομή μέσω Βελίτσας,
Δαδίου, Μπράλου, Λιανοκλαδίου, κ.λ.π. Την πολιτική απόφαση της κατασκευής και
εκμετάλλευσης σιδηροδρόμου Πειραιά-Συνόρων έλαβε και υλοποίησε το έτος 1889 ο
τότε πρωθυπουργός Χαρίλαος Τρικούπης με την ψήφιση[1]
του σχετικού νόμου στη Βουλή.
Με επίσκεψή του στο ορεινό τμήμα του
Μπράλου-Ασωπού-Γοργοποτάμου ο Χαρίλαος Τρικούπης ενημερώθηκε για τα
κατασκευαστικά προβλήματα από τον Γκοτλάν (αρχιμηχανικό της Γαλλικής
αποστολής). Στη Λαμία, από τη θέση “Μυλαύλακος” είδε την Οίτη και ενημερώθηκε
για τη χάραξη της γραμμής.
Το 1890 το έργο ανατέθηκε στην αγγλική
εργολαβική εταιρεία των Eckersley, Godfrey και Liddelow.
Η ολοκλήρωση θα γινόταν σε 5 χρόνια.
Οι
πρώτες εργασίες κατασκευής μέχρι την πτώχευση της εταιρείας
Από τις αρχές του 1891 η Λαμία γέμισε με
Άγγλους, Γάλλους, Πολωνούς και Ιταλούς μηχανικούς και εργολάβους[2]
για την κατασκευή του σιδηροδρόμου. Πολλοί Ιταλοί, Μαυροβούνιοι αλλά και Πέρσες
εργάτες αναζητούσαν δουλειά στις δοκιμαστικές διατρήσεις του Μπράλου και της
Οίτης.
Από το Δαδί (Αμφίκλεια) έγινε ισοπέδωση σε
μήκος 16χλμ. προς τη μεγάλη σήραγγα Μπράλου (μήκους άνω των 2.000 μ.). Η διάτρηση
άρχισε το Δεκέμβριο του 1890 από δύο σημεία συγχρόνως.
Από το βόρειο στόμιο (προς τη Λαμία), oι εργασίες συνάντησαν μεγάλες δυσχέρειες και
δαπάνες, λόγω του εδάφους (αργιλώδες) και των υδάτων που ανέβλυζαν στο
εσωτερικό του λόφου. Εργάζονταν νυχθημερόν με σκαπάνες μόνο, με φανούς,
φορώντας αδιάβροχα ρούχα και υποδήματα. Με το άνοιγμα της στοάς τα χώματα
υποστηρίζονταν με ξύλινα υποστυλώματα σε ύψος 6 μ. και πλάτος 4μ.
Μέχρι την 27-5-1891 η στοά[3]
έφτασε τα 184μ. Στη μέση της σήραγγας ανοίχτηκε πηγάδι προς τα επάνω (42μ.). Γινόταν
άντληση των νερών με μια ισχυρή ατμαντλία. Για πρόσβαση στο στόμιο της σήραγγας
ανοίχτηκαν δρόμοι από τη Μουσταφάμπεη (Ηράκλεια) και το Πουρναράκι.
Η εργασία προχώρησε, αλλά όταν η διάτρηση έφτασε
τα 500μ. έγινε αναγκαία η χορήγηση αέρα στους εργάτες με ατμοκίνητους
ανεμιστήρες. Από το νότιο στόμιο η εργασία προχώρησε, όμως ο θόλος δεν ήταν
λίθινος αλλά από οπτοπλίνθους (ψημένα τούβλα).
Επιπλέον ανοίχτηκαν δύο φρέατα από το λόφο
μέχρι κάτω, όπου θα διέλθει η γραμμή. Το ένα έγινε σε απόσταση 300μ. από το
νότιο στόμιο, με βάθος 30μ. και το άλλο στο μέσο περίπου της σήραγγας, με βάθος
97μ. Έτσι επιταχύνθηκαν οι εργασίες εφόσον η διάτρηση θα γινόταν από 6 σημεία
συγχρόνως και θα κυκλοφορούσε ατμοσφαιρικός αέρας από τα φρέατα. Η διάτρηση από
το βόρειο στόμιο είχε προχωρήσει σταθερά, παρά τις δυσχέρειες λόγω καταπτώσεων.
Για τις ιδιοκτησίες απ’ όπου θα περνούσε η
γραμμή από το Δαδί μέχρι το Μπράλο, προβλεπόταν να δοθούν αποζημιώσεις. Μετά τη
μεγάλη σήραγγα (με κατεύθυνση τη Λαμία) ακολουθούσε οδογέφυρα μήκους 300μ.,
άλλη μικρότερη σήραγγα και άλλες διαδοχικές μικρές οδογέφυρες και σήραγγες,
μέχρι το χωριό Αλεπόσπιτα και την κοιλάδα του Σπερχειού.
 |
| Το στόμιο
της σήραγγας στην Οίτη (Ημερολόγιον Γ. Δροσίνη, 1894) |
Οικονομικά σύννεφα εμφανίστηκαν στα άλλα
εργοτάξια[4]
της εταιρίας. Καθυστερήσεις[5]
πληρωμής 200 εργατών για 2-3 μήνες, τους οδήγησαν σε απεργία[6]
απαιτώντας τα ημερομίσθιά τους. Συγκεντρώθηκαν στα γραφεία της εταιρείας στη
Θήβα, αλλά μετά και στην Αθήνα.
Οι
εργασίες στη σήραγγα Μπράλου συνεχίζονταν εντατικά[7]
και στην αρχή του 1892 διατρήθηκε μήκος 600 περίπου μέτρων. Υπολείπονταν άλλα
1.500μ. περίπου.
Η οικονομική αντιδικία μεταξύ αναδόχου
εταιρίας και κυβέρνησης συνεχίστηκε. Οι απλήρωτοι εργάτες διαμαρτύρονταν[8].
Η κυβέρνηση πήρε δάνειο[9]
για πληρωμή των έργων και παράλληλα άσκησε αγωγή[10]
κατά της εταιρίας.