"Τη μάνα μου τη Ρούμελη ν' αγνάντευα το λαχταρώ
Ψηλά που με νανούριζες καημένo Καρπενήσι!
Τρανά πλατάνια ξεδιψούν στις βρύσες με το κρύο νερό
Σαρακατσάνα ροβολάει και πάει για να γεμίσει.

Με κρουσταλλένια σφυριχτά, σε λόγγους φεύγουν σκοτεινούς
κοτσύφια και βοσκόπουλα με τα λαμπρά τα μάτια,
νερά βροντούνε στο γκρεμό και πάνε προς τους ουρανούς
ίσια κι ορθά, σαν την ψυχή της Ρούμελης, τα ελάτια..."

Ζαχαρίας Παπαντωνίου

Κυλιόμενο

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

17/2/26

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΛΙΠΑΣΤΩΝ ΣΤΗ ΣΤΥΛΙΔΑ

 Τη δεκαετία του ’50

 του Δημήτρη Κ. Καραθεοδώρου, φιλολόγου

 

   Ήμουνα μαθητής της Β΄ τάξης του εξαταξίου Γυμνασίου μας, τέλη δεκαετίας του ’50 και ο φιλόλογός μας ΚΑΡΤΣΑΚΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ μας είχε τρελάνει στις εξωσχολικές εργασίες. Μας έβαζε να σκιαγραφήσουμε και να χαρακτηρίσουμε ιστορικά πρόσωπα, όπως του Μεγάλου Αλεξάνδρου, του Μεγάλου Κων/νου, του Ιουστινιανού και άλλων μεγάλων ανδρών. Ήθελε η ιστορική γνώση των σχολικών εγχειριδίων να πάει πιο βαθιά, να φωτισθεί από πολλές πλευρές κι έτσι να επέλθει, όπως μας έλεγε, η κριτική σκέψη. Πάσχιζε ο καλός καθηγητής μας γι’ αυτήν την κριτική σκέψη, αλλά οι εξωσχολικές εργασίες των μαθητών θέλαν οπωσδήποτε βιβλιοθήκη. Και πού να βρεθεί βιβλιοθήκη στα φτωχικά μας σπίτια του ’50;

27/12/25

Το μαγικό μαντίλι και το αερικό σκουφάκι

Χριστουγεννιάτικη ιστορία 

 του Δημήτρη Κ. Καραθεοδώρου

 


   Στα παλιά τα χρόνια, στα χρόνια του μύθου και των παραμυθιών, ήταν στα δικά μας χώματα, σ’ ένα χωριό, ένας περιβολάρης, γέρος και είχε έναν γιο, δυνατό κι όμορφο παλικάρι.

   Πατέρας και γιος δουλεύαν σκληρά στο μεγάλο περιβόλι τους, για να ’χουν πάντοτε ένα πιάτο φαΐ πάνω στο τραπέζι. Σκάβαν βαθιά το χώμα και σπέρνανε όσπρια, σιτάρι και καλαμπόκι, φυτεύαν ζαρζαβατικά και λαχανικά, πολλά εποχικά οπωρικά, κλαδεύαν τις ελιές τους και τ’ αμπέλι τους, και δεν αφήναν να περάσει μέρα που να μη δοξάζουν το Χριστό για τα τρία βασικά αγαθά, που τους χάριζε κάθε χρονιά, τον σίτον, τον οίνον και το έλαιον.

   Μα εμπήκε  χρόνος δίσεκτος και μήνας οργισμένος. Ανοίξαν διάπλατα οι μαυρισμένοι ουρανοί και κατακλυσμός Κυρίου με δρολάπια και χοντρά χαλάζια “έπνιξε ” το περιβόλι, το ’κανε ποτάμι και βαθιά λίμνη. Κι ύστερα, σε λιγάκι σαν ήρθε κι εκείνος ο καταραμένος καυτός αέρας, ο γαρμπής, ο λίβας, που έβραζε τον τόπο, τα σάρωσε όλα, τα κατάκαψε όλα, και τα σπαρτά και τις ελιές και το αμπέλι, δεν άφησε τίποτα όρθιο, το περιβόλι έγινε έρημη γη, ανεμοσκόρπι και πήγε κατά διαόλου με τα αποκαΐδια και τις  στάχτες  του.

    Ο γερο-περιβολάρης έπεσε του θανατά. Αρρώστησε βαριά, που οι τόσοι κόποι του πήγαν χαμένοι. Καλύτερα να πέθαινα, έλεγε, παρά να δω με τα μάτια μου αυτήν την καταστροφή!

3/11/25

Τα παιδιά

 Ποίηση

 του Δημήτρη Κ. Καραθεοδώρου, φιλολόγου-λογοτέχνη

 

Τα παιδιά με κοίταγαν στα μάτια

και ρώταγαν γιατί είναι έτσι το σχολείο

γιατί είναι τόσο άδεια από πραμάτεια

γιατί φυσάει στην καρδιά τους τόσο κρύο.

 

18/3/24

Δέκα Έλληνες – Τραγούδημα για το Εικοσιένα

 του Δημήτρη Κ. Καραθεοδώρου

 

 

 

Τετρακόσια χρόνια τώρα

μέσα στης σκλαβιάς την μπόρα

έμαθα να ξαγρυπνώ.

Κι ήρθε η ώρα η μεγάλη

κράτος να γενώ και πάλι

κι απ’ τη νύχτα μου ξυπνώ.

 

Δέκα Έλληνες όλη η μαγιά σου

δύο σακούλια βόλια τ’ άρματά σου

Πολεμάρχοι του Σουλίου

Αγιομάρτυρες της Χίου.

6/12/23

Ο ΠΡΟΒΑΤΑΡΗΣ, Ο ΣΑΤΑΝΑΣ ΚΑΙ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ

 ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

                                                            Δημήτρη Κ. Καραθεοδώρου

 

   Στα παλιά τα χρόνια, στα χρόνια των παραμυθιών ήταν στα δικά μας χώματα ένας προβατάρης που είχε ένα κοπάδι πρόβατα σε μια στάνη, κι εκεί κοντά σ’ αυτήν ένα μικρό καλύβι για τον εαυτό του. Αγαπούσε πολύ τα ζωντανά του και πάσχιζε να τα περιποιείται, να τα νοιάζεται και να τα φροντίζει απλόχερα νύχτα - μέρα. Να τα βόσκει, να τα ταΐζει, να τα ποτίζει, να τα αρμέγει, να τα οδηγεί στον σκάρο και στον στάλο, να καθαρίζει τον οβορό δηλ. τον βορβορότοπο της στάνης σαν νέος Ηρακλής που καθάρισε την κόπρο τού Αυγεία, να τα σιγονανουρίζει με τη φλογέρα του σ’ ένα μουσικο - μυστικό αίσθημα, πλημμυρισμένο ολόγυρα, και εν τέλει να τα βλέπει χαρούμενα να ησυχάζουν, να κλείνουν τα ματάκια τους και να καταλαγιάζουν.

26/11/22

ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

 

Το αγγελάκι

 

                                                                    του Δημήτρη Κ. Καραθεοδώρου

 

   1958. Μια ξεχωριστή χρονιά για τη μικρή μας πόλη. Ιδρύεται Γυμνάσιον Στυλίδος και χαρά μεγάλη σε μας τους αποφοίτους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου. Με εισιτήριες εξετάσεις τον Ιούλιο του ’58, να ’μαι κι εγώ μαθητής της Α’ τάξεως του Γυμνασίου Στυλίδος, το Φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς.

   Εφηβάκι - βραχνοκοκοράκι (λόγω μεταφώνησης) και ποιος με πιάνει.

   Με το πηλήκιο της σοφής μου κουκουβάγιας, πλαισιωμένης εκατέρωθεν με τα μεταλλικά γράμματα Γ.Σ. (Γυμνάσιο Στυλίδος ή γάιδαρος σαμαρωμένος, όπως μας παίρναν κάποιοι στο ψιλό, ως είναι το συνήθειό τους, οι απαίσιοι), φούσκωνα από περηφάνια και καμάρι που κι εγώ έμπαινα στον ναό της Γνώσης και επένδυα στα Γράμματα και τη θεραπευτική δύναμη της Παιδείας.

   Είχα μια προδιάθεση Νίκης... Αυστηρό το Γυμνάσιο, αυστηροί και οι καθηγητές (Νικολακοπούλου, φιλόλογος, Καρτσακλής, φιλόλογος, Κουτρούμπας, μαθηματικός, Νάκος, φυσικός), αφοσιωνόμουνα με αγάπη κι ευχαρίστηση στα μαθήματα εκείνα που πολλά είχαν να πουν στα ενδιαφέροντά μου.

   Εξηγούμαι, τα φιλολογικά. Τα διάβαζα μετά μανίας, τα ερευνούσα, τα αποστήθιζα, γιατί υφάρπαζαν το μυαλό και την ψυχούλα μου και μου υπόσχονταν κάτι καλό και σοφό για το μέλλον μου.

   Πλησίαζαν τα Χριστούγεννα του ’58 και οι καθηγητές μας μάς είπαν να φέρουμε όλοι στο Σχολείο από ένα τάλιρο για να αγοράσουμε δώρα, παιχνίδια και λαμπιόνια χριστουγεννιάτικα και να τα κληρώσουμε παραμονές των Χριστουγέννων σε όλα τα παιδιά. Για μας τους φτωχούς μαθητές με τα μπαλωμένα παντελόνια, τα τρύπια παπούτσια και τα λερά και σχισμένα πανωφόρια ήταν ασήκωτο ποσόν.

8/8/22

Ο Ι Γ Ε Ρ Ο Ι

του Δημήτρη Καραθεοδώρου, φιλολόγου

 

       Απ’ τις δυο κορφές της Λιάκουρας τη χαμηλότερη τη λένε Γεροντόβραχο. Εκεί ανέβαζαν οι γιοί τους πατεράδες τους όταν παραγερνούσαν, τούς έβαναν σε ένα καλάθι και τους εγκρέμιζαν απ’ την κορφή στη θάλασσα. Μια φορά ένας γέρος κει που τον έβανε ο γιος του στο καλάθι τού λέει : «φύλαξέ το το καλάθι, γιέ μου, γιατί θα χρειαστεί και στα παιδιά σου, όταν γεράσεις». Αυτά τα λόγια τον έφεραν το γιό του σε συναίσθηση, και δεν εγκρέμισε τον πατέρα του. Από τότε παράτησαν αυτή τη συνήθεια όλοι.(1)

      Κι’ όμως δεν παρατήσαμε τη συνήθεια αυτή όλοι;