ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΛΙΠΑΣΤΩΝ ΣΤΗ ΣΤΥΛΙΔΑ

 Τη δεκαετία του ’50

 του Δημήτρη Κ. Καραθεοδώρου, φιλολόγου

 

   Ήμουνα μαθητής της Β΄ τάξης του εξαταξίου Γυμνασίου μας, τέλη δεκαετίας του ’50 και ο φιλόλογός μας ΚΑΡΤΣΑΚΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ μας είχε τρελάνει στις εξωσχολικές εργασίες. Μας έβαζε να σκιαγραφήσουμε και να χαρακτηρίσουμε ιστορικά πρόσωπα, όπως του Μεγάλου Αλεξάνδρου, του Μεγάλου Κων/νου, του Ιουστινιανού και άλλων μεγάλων ανδρών. Ήθελε η ιστορική γνώση των σχολικών εγχειριδίων να πάει πιο βαθιά, να φωτισθεί από πολλές πλευρές κι έτσι να επέλθει, όπως μας έλεγε, η κριτική σκέψη. Πάσχιζε ο καλός καθηγητής μας γι’ αυτήν την κριτική σκέψη, αλλά οι εξωσχολικές εργασίες των μαθητών θέλαν οπωσδήποτε βιβλιοθήκη. Και πού να βρεθεί βιβλιοθήκη στα φτωχικά μας σπίτια του ’50;

Επίσκοπος Ευμενείας Μάξιμος Μαστίχης (1935-2015)

 Από τη Στυλίδα στο Βέλγιο

Επιμέλεια : Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος 

 

   Γεννήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 1935 στη Στυλίδα. Το κοσμικό του όνομα ήταν Ιωάννης Μαστίχης. Τελείωσε το Δημοτικό Σχολείο Στυλίδας, σπούδασε τρία χρόνια στην Εκκλησιαστική Σχολή Λαμίας και μετά φοίτησε στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, από την οποία αποφοίτησε το 1958. Έλαβε το όνομα Μάξιμος ως πνευματικό τέκνο του Μάξιμου Ρεπανέλλη (1919-1991), που ήταν Σχολάρχης (από το 1955) της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης και (από το 1965) μητροπολίτης Σταυρουπόλεως.

Από την Αρκίτσα Λοκρίδας μετανάστες στην Αμερική (1906-1921)

 

Προλεγόμενα

   Η Αρκίτσα είναι παράλιος οικισμός στην πρώην επαρχία Λοκρίδας της Φθιώτιδας, γνωστός και σαν τουριστικό θέρετρο για τις παραλίες του στο Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο.

   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν από την Αρκίτσα. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 38 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2026.

Ο Ι.Ν. Αγ. Γεωργίου Αρκίτσας

   Για το αποτέλεσμα αυτό χρειάστηκε πολύς χρόνος εντατικής απασχόλησης. Με βοήθησε πολύ, μέσω του Διαδικτύου, το εξαιρετικό αμερικανικό αρχείο μετανάστευσης του νησιού Έλλις (EllisIsland). Η έρευνα απέδωσε 18 μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων και τελικά ανευρέθηκαν 38 ονόματα μεταναστών. Πρέπει να σημειωθεί, επειδή δεν ξέρω επώνυμα, ότι κατέγραψα ως μετανάστες από την Αρκίτσα, όσους δήλωσαν στην Αμερική ότι γεννήθηκαν ή κατοικούσαν σ’ αυτό.

   Ίσως να διέφυγαν κάποια ονόματα που δεν εντόπισα ή μπορεί να δήλωσαν άλλον τόπο γέννησης και προηγούμενης διαμονής. Θυμίζω τη (συνήθη) περίπτωση που κάποιοι, τότε στις ΗΠΑ, δήλωναν ότι γεννήθηκαν ή ότι διέμεναν στη μεγαλύτερη πόλη ή κωμόπολη (π.χ. Λαμία, Λιβανάτες, Αταλάντη). Κάτι τέτοιο όμως, θα πρέπει να το συμπληρώσει κάποιος που ξέρει τα ντόπια επώνυμα, κι αν είναι μεγαλύτερης ηλικίας (με καλή μνήμη) ακόμα καλύτερα. 

Από την Καρδάρα Ευπαλίου Φωκίδας, μετανάστες στην Αμερική (1904-1921)

 

Προλεγόμενα

   Η Καρδάρα Ευπαλίου (το 1960 μετονομάστηκε σε Δροσάτο) είναι μικρό ημιορεινό χωριό στα ΝΔ της Φωκίδας, σε υψόμετρο 450 μ. με θέα προς τον κάμπο και τον Κορινθιακό κόλπο. Δεν το έχω επισκεφτεί.

  Η συγκέντρωση του υλικού για μετανάστες άρχισε πριν από χρόνια. Βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 63 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2026. 

Στο δάσκαλο και πνευματικό εργάτη Γιάννη Μακρή

 Μια προσωπικότητα του τόπου

 του Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου

 

Βιογραφικό

    Γεννήθηκε στο χωριό Σταυρό Φθιώτιδας (7 Km στα δυτικά της Λαμίας) στις 28 Απρίλη 1939. Ο πατέρας του ονομαζόταν Ευάγγελος και ήταν γεωργός. Από μικρός ήταν φιλάσθενος και η μητέρα του Ευφροσύνη είχε φόβους για την υγεία του. Άλλα 2 αδέρφια του (Χρήστος, Λευτέρης) πέθαναν σε μικρή ηλικία. Ο Γιάννης είχε και δύο αδελφές (Ελένη, Γιαννούλα[1]).

  Μετά την Κατοχή, το 1945 πήγε στο Δημοτικό Σχολείο του χωριού του στο Σταυρό. Δάσκαλο είχε τον αείμνηστο  Στάθη Καραναστάση. Έπειτα στη Λαμία, το 1951 εισήλθε με εξετάσεις στο Α’ Γυμνάσιο Αρρένων Λαμίας και το 1957 αποφοίτησε. Ήταν άριστος μαθητής.

Αλέξανδρος Αινιάν - Ο πρωτοπόρος δημιουργός χορωδιακών συνόλων

Ο μάγος της αρμονίας

 

Πρόλογος

    Το όνομα Αινιάν παραπέμπει αμέσως στην ιστορική οικογένεια από την Υπάτη. Με καταγωγή από τη Φθιώτιδα, κάτω από δύσκολη προσωπική διαδρομή ο Αλέξανδρος Αινιάν ανέδειξε και επέβαλε στην Ελλάδα τα ποιοτικά χορωδιακά σύνολα, κερδίζοντας άξια τον τίτλο του μάγου της αρμονίας.

    Στην παρούσα γραφή θα δοθεί η διαδρομή του και το έργο του, με όσο γίνεται σύντομο αλλά και περιεκτικό τρόπο.

Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος

 

Το μαγικό μαντίλι και το αερικό σκουφάκι

Χριστουγεννιάτικη ιστορία 

 του Δημήτρη Κ. Καραθεοδώρου

 

   Στα παλιά τα χρόνια, στα χρόνια του μύθου και των παραμυθιών, ήταν στα δικά μας χώματα, σ’ ένα χωριό, ένας περιβολάρης, γέρος και είχε έναν γιο, δυνατό κι όμορφο παλικάρι.

   Πατέρας και γιος δουλεύαν σκληρά στο μεγάλο περιβόλι τους, για να ’χουν πάντοτε ένα πιάτο φαΐ πάνω στο τραπέζι. Σκάβαν βαθιά το χώμα και σπέρνανε όσπρια, σιτάρι και καλαμπόκι, φυτεύαν ζαρζαβατικά και λαχανικά, πολλά εποχικά οπωρικά, κλαδεύαν τις ελιές τους και τ’ αμπέλι τους, και δεν αφήναν να περάσει μέρα που να μη δοξάζουν το Χριστό για τα τρία βασικά αγαθά, που τους χάριζε κάθε χρονιά, τον σίτον, τον οίνον και το έλαιον.

   Μα εμπήκε  χρόνος δίσεκτος και μήνας οργισμένος. Ανοίξαν διάπλατα οι μαυρισμένοι ουρανοί και κατακλυσμός Κυρίου με δρολάπια και χοντρά χαλάζια “έπνιξε ” το περιβόλι, το ’κανε ποτάμι και βαθιά λίμνη. Κι ύστερα, σε λιγάκι σαν ήρθε κι εκείνος ο καταραμένος καυτός αέρας, ο γαρμπής, ο λίβας, που έβραζε τον τόπο, τα σάρωσε όλα, τα κατάκαψε όλα, και τα σπαρτά και τις ελιές και το αμπέλι, δεν άφησε τίποτα όρθιο, το περιβόλι έγινε έρημη γη, ανεμοσκόρπι και πήγε κατά διαόλου με τα αποκαΐδια και τις  στάχτες  του.

    Ο γερο-περιβολάρης έπεσε του θανατά. Αρρώστησε βαριά, που οι τόσοι κόποι του πήγαν χαμένοι. Καλύτερα να πέθαινα, έλεγε, παρά να δω με τα μάτια μου αυτήν την καταστροφή!