"Τη μάνα μου τη Ρούμελη ν' αγνάντευα το λαχταρώ
Ψηλά που με νανούριζες καημένo Καρπενήσι!
Τρανά πλατάνια ξεδιψούν στις βρύσες με το κρύο νερό
Σαρακατσάνα ροβολάει και πάει για να γεμίσει.

Με κρουσταλλένια σφυριχτά, σε λόγγους φεύγουν σκοτεινούς
κοτσύφια και βοσκόπουλα με τα λαμπρά τα μάτια,
νερά βροντούνε στο γκρεμό και πάνε προς τους ουρανούς
ίσια κι ορθά, σαν την ψυχή της Ρούμελης, τα ελάτια..."

Ζαχαρίας Παπαντωνίου

Κυλιόμενο

17/1/22

Ο καραγκιοζοπαίχτης Ανδρέας Αγιομαυρίτης (1870-1955)

 

Προπολεμικό Θέατρο Σκιών

 

   Γεννήθηκε[1] στη Χαλκίδα αλλά καταγόταν από την Κύμη της Εύβοιας. Γνώρισε και αγάπησε το Θέατρο Σκιών. Ήταν μαθητής του ρουμελιώτη σπουδαίου πρωτοπόρου καραγκιοζοπαίχτη Γιάννη Ρούλια[2], που δημιούργησε το Μπαρμπαγιώργο. Όπως μας πληροφορεί ο Δημήτριος Μόλλας[3], ο Ανδρέας Αγιομαυρίτης θεωρούσε το Γιάννη Ρούλια μάστορα στην τέχνη. Διακρίθηκε για το άρτιο παίξιμό του, αλλά και για τη ζωγραφική του. Τον μνημονεύουν (ο Δημ. Μόλλας και ο Κώστ. Μπίρης), ότι επέβαλε στο πανί τη φιγούρα του Γύφτου.

    Αναφέρουμε μια διήγηση του καραγκιοζοπαίχτη Σίμου Γκαρή: “Ο Αγιομαυρίτης ήταν καλός καραγκιζοπαίχτης, γερός, είχε ένα στήθος που φώναζε εδώ και ακουγόταν στο Κοντάρι. Ήτανε γερός και τα παλικάρια του στα κλέφτικα ήταν καλά, δυνατά και τους Τούρκους, τον Αλή Πασά προπαντός άμα ήταν, έτριζε η σκηνή μέσα. Τέτοιο στήθος είχε …

 

14/1/22

Ιωάννης Παπαλέξης (1889-1957)

 

Ένας πετυχημένος μετανάστης και έμπορος

 

Ιωάν. Παπαλέξης (1912)

   Γεννήθηκε το 1889 στη Βαρυμπόπη (Μακρακώμη). Οι γονείς του ονομάζονταν Ευάγγελος και Αικατερίνη. Το 1912 πήγε μετανάστης στην Αμερική, με προορισμό την πόλη Έλυ (Ely) της Νεβάδα.

   Επέστρεψε το ίδιο έτος και κατατάχθηκε στο στρατό ως εθελοντής. Έλαβε μέρος στο Β’ Βαλκανικό Πόλεμο υπηρετώντας στο 3ο Τάγμα του 2ου Συντάγματος Πεζικού της Λαμίας (με διοικητή τον Αλκιβιάδη Οικονομίδη). Με το βαθμό του υποδεκανέα έλαβε μέρος στις φονικές μάχες που έγιναν στα Στενά της Κρέσνας, στο Σιμιτλή και στα υψώματα της Άνω Τζουμαγιάς. Του απονεμήθηκε Αναμνηστικό Μετάλλιο.

   Σε ηλικία 25 ετών, στις 2 Μαΐου 1914, από το λιμάνι Πάτρας, έφυγε πάλι - με το πλοίο Laconia (1912) - και στις 17 Μαΐου έφτασε στην Αμερική, με προορισμό το Σικάγο, κοντά στον ξάδερφό του Λούη Σοφιανό. Ως επάγγελμα αρχικά δήλωσε μάγειρας (cook)!

7/1/22

Από την Αγία Ευθυμία Φωκίδας, μετανάστες στην Αμερική (1904-1939)

 

Προλεγόμενα

   Η Αγία Ευθυμία, ή Αγιά Θυμιά στη λαϊκή της ονομασία, είναι ορεινό χωριό της πρώην επαρχίας Παρνασσίδος, του νομού Φωκίδας, σε υψόμετρο 470 μέτρων, στα χαμηλά του όρους Γκιώνα (νότια). Αναφέρεται από τους αρχαίους χρόνους ως Μυωνία, με ερείπια τείχους των Οζολών Λοκρών. Την αναφέρουν οι ιστορικοί Θουκυδίδης και Παυσανίας.

   Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας ήταν κέντρο των κλεφτών και αρματολών.  Στην Κατοχή καταστράφηκε από τους Ιταλούς και μετά τους Γερμανούς. Δεν την έχω επισκεφτεί.

 

Η Αγία Ευθυμία (Φωτογραφία από την ιστοσελίδα http://dorida.news.gr)

12/12/21

Ένα ποτάμι (Σπερχειός) θυμίζει τις υπηρεσιακές ολιγωρίες

 

Με διαρκείς υπερχειλίσεις

 

   Οι περιφερειακές υπηρεσίες (αντιπεριφερειάρχης, προϊστάμενοι και τεχνικές υπηρεσίες) δεν χρειάζεται να δείχνουν μεγάλη δραστηριότητα και να ξενυχτούν, μόλις ο κάμπος του Σπερχειού γίνεται θάλασσα, όπως τώρα. Είναι τουλάχιστον υποκριτικό - αν όχι παράλειψη καθήκοντος - να αδιαφορούν όλο το καλοκαίρι, που μπορούν να γίνουν εργασίες καθαρισμού της κοίτης και να κινητοποιούνται μετά το κακό, χωρίς να προσφέρουν έργο.

30/11/21

Το σαμποτάζ στη σήραγγα Κούρνοβου – Μυθεύματα και αλήθεια

 

Βιβλιοπαρουσίαση

 

   Κάθε αλήθεια περνάει από τρία στάδια. Πρώτα γελοιοποιείται. Μετά βρίσκει σφοδρή αντίδραση. Και τέλος θεωρείται αυτονόητη.

Arthur Schopenhauer, Γερμανός φιλόσοφος

   Πρόλογος

    Στις αρχές Ιανουαρίου 2016 κυκλοφόρησε το βιβλίο “ΚΟΥΡΝΟΒΟ, η απομυθοποίηση ενός σαμποτάζ”, του Νίκου Κ. Τσίτσα. Σ’ αυτό ο συγγραφέας επανέφερε στη δημοσιότητα και ανέδειξε - με παράθεση όλων των σχετικών δημοσιευμάτων - την ανατίναξη της σιδηροδρομικής σήραγγας Κούρνοβου στις 2 Ιουνίου 1943, κατά τη στιγμή της διέλευσης ιταλικής επιβατικής αμαξοστοιχίας από Αθήνα προς τη Λάρισα, με αποτέλεσμα το θάνατο 200 περίπου αδειούχων Ιταλών στρατιωτών, 7 Γερμανών, αλλά και 50 Ελλήνων αιχμαλώτων. Το εγχείρημα όλα τα χρόνια που πέρασαν αναδείχθηκε ως μεγάλη αντιστασιακή πράξη, αποκρύπτοντας ή υποβαθμίζοντας την ανώφελη, άδικη και απερίσκεπτη θυσία των αθώων Ελλήνων.

   Η αποκατάσταση της αλήθειας, σε συνδυασμό με το χρέος προς τον Κώστα Τσίτσα, πατέρα του συγγραφέα, που χάθηκε μαζί με τους υπολοίπους Έλληνες, ήταν ο λόγος της συγγραφής του βιβλίου.

21/11/21

Υπάλληλοι στη Λαμία (παλιότερα χρόνια)

Από στοιχεία των Ιερών Ναών

 

Πρόλογος

   Σε άλλες ανάλογες εργασίες που αφορούσαν επαγγέλματα του τριτογενή τομέα παραγωγής (υπηρεσίες) έχουν αναφερθεί ονόματα υπαλλήλων, που προήλθαν από τα Βιβλία των Ιερών Ναών. Τέτοια ήταν για εκπαιδευτικούς και γιά ένστολους (στρατιωτικούς, σώματα ασφαλείας). Για τους υπολοίπους υπαλλήλους σε υπηρεσίες του δημοσίου, δήμων, του ιδιωτικού τομέα δεν έγινε κάποια αναφορά.

   Γι’ αυτούς θα αναφερθούμε, σε διάρκεια 4-5 δεκαετιών του 20ού αι., από το 1912 μέχρι το 1965 περίπου, που έζησαν με το επάγγελμα του υπαλλήλου στη Λαμία όπου και τελεύτησαν. Ο αριθμός τους δεν ήταν μεγάλος, εφόσον τα κύρια επαγγέλματα ανήκαν στο πρωτογενή και δευτερογενή τομέα. Η απασχόληση σε μορφή εξαρτημένης εργασίας αναφερόταν σε εργάτες κυρίως.

   Παρ’ όλα αυτά υπήρξαν 137 υπάλληλοι την περίοδο που προαναφέρθηκε. Προφανώς κυριάρχησαν οι άνδρες, οι δε γυναίκες ήταν ελάχιστες. Η παρουσίαση θα γίνει με όσο γίνεται συνοπτικό, αλλά και περιεκτικό τρόπο.

             Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος

                            φυσικός

16/11/21

Λησμονημένοι Μοσκοχωρίτες Αγωνιστές του ’21

 

Βιβλιοπαρουσίαση

 

                                                            του Αθανασίου Αλ. Βελέντζα, φιλολόγου

 

   Πριν 200 χρόνια, στο σκλαβωμένο ακόμη ελλαδικό χώρο, λειτούργησε ο λόγος του Γάλλου συγγραφέα Βίκτωρα Ουγκώ :

Τίποτε δεν μπορεί να αντισταθεί σε μια ιδέα που έχει έρθει η ώρα της”.

   Η φλόγα της επανάστασης που άναψε, ήταν αδύνατο να σβήσει κι έτσι απλώθηκε σε Μωριά και Ρούμελη, χωρίς να υστερήσουν τα άλλα μέρη και φυσικά τα νησιά. Ο εθνομάρτυρας Θανάσης Διάκος έδωσε το παράδειγμα της θυσίας, μετά από έναν ηρωικό αγώνα στην Αλαμάνα. Τον πλαισίωσαν παλικάρια από πολλά χωριά μας. Ήταν δυνατό να μην είχε συμπολεμιστές από το γειτονικό Μοσκοχώρι;