Ευστάθιος Μαλαμίδας και Κρατικά Νοσοκομεία της Λαμίας

 Ο ευεργέτης της υγείας στη Στερεά

Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου, φυσικού

 

Πρόλογος

   Ήταν ένας ήρεμος δοτικός άνθρωπος, χαμηλών τόνων, με μεγάλη διάθεση προσφοράς στον συνάνθρωπο. Ως γιατρός δοκίμασε τον εαυτό του και υπηρέτησε το λειτούργημα κάποια χρόνια. Προτίμησε όμως την πολιτική, ώστε να συμβάλει στη λήψη αποφάσεων, που θα βοηθήσουν περισσότερο τον πάσχοντα άνθρωπο. Από τη θέση του υπουργού πέτυχε τη νοσοκομειακή κάλυψη της Λαμίας και της ευρύτερης Στερεάς Ελλάδας, στα δύσκολα μεταπολεμικά χρόνια.

 

          1.    Σύντομο βιογραφικό του Ευσταθίου Μαλαμίδα

   Γεννήθηκε στη Λαμία το 1890. Σπούδασε στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ. Ειδικεύτηκε στην ουρολογία. Συμπλήρωσε τις σπουδές του στο Παρίσι. Έλαβε μέρος στον πόλεμο 1912-13. Για 10 χρόνια, την περίοδο 1916-26 εργάστηκε ως γιατρός στην Αθήνα. Παράλληλα σπούδασε και νομικά. Από τη δεκαετία του 1920 άρχισε να ενδιαφέρεται για τα κοινά.Το 1923 εκλέχτηκε βουλευτής Δομοκού με το Κόμμα των Φιλελευθέρων. Νέα εκλογή του ως βουλευτή Φθιωτιδοφωκίδας πέτυχε το 1926 όπως και το 1928 πάλι με το Κόμμα Φιλελευθέρων. Έλαβε μέρος στον πόλεμο του ’40 και προήχθη στο βαθμό του έφεδρου αρχίατρου.

Εουτζένιο Ντε Σιμόνε και Γιόζεφ Μπλέχιγκερ

 Οι σωτήρες της  Λαμίας του 1944

 του Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου, φυσικού

 

Πρόλογος

   Είναι δύο ξένοι, που βρέθηκαν στη Λαμία κατά την περίοδο της Κατοχής. Έτυχε τον Οκτώβριο 1944, να έχουν ένα σωτήριο ρόλο για την πόλη, που κινδύνευε από τις ανατινάξεις των πυρομαχικών, τα οποία ήταν στις αποθήκες του στρατοπέδου Τσαλτάκη.

   Να αναφέρω ότι για τις μαρτυρίες, δεν υπάρχει η δυνατότητα διασταύρωσης και επιβεβαίωσης των γενομένων ενεργειών από τους ανωτέρω.

 

Ο Γερμανικός “πολιτισμός” και ο Ελληνικός Πολιτισμός

του Στούρε Λιννέρ, Σουηδού, επικεφαλής του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού στην Ελλάδα, κατά την περίοδο της Κατοχής, όπως το έγραψε στο βιβλίο του «Η Οδύσσειά μου», με αναφορά στο Δίστομο.

Επιλογή : Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου

 

    Ο Γερμανικός “πολιτισμός”

     Παντρευτήκαμε στις 14 Ιουνίου. Ο υπεύθυνος της ελληνικής επιτροπής, Έμιλ Σάντστρομ, παρέθεσε γαμήλιο γεύμα προς τιμήν μας. Αργά το βράδυ με πλησίασε και με απομάκρυνε από τα γέλια και τις φωνές, προς μια γωνιά όπου θα μπορούσαμε να μιλήσουμε οι δυο μας. Μου έδειξε ένα τηλεγράφημα που μόλις είχε λάβει: οι Γερμανοί έσφαζαν για τρεις ημέρες τον πληθυσμό του Διστόμου, στην περιοχή των Δελφών, και στη συνέχεια πυρπόλησαν το χωριό. Πιθανοί επιζώντες είχαν ανάγκη άμεσης βοήθειας. Το Δίστομο ήταν μέσα στα όρια της περιοχής την οποία, την εποχή εκείνη, ήμουν αρμόδιος να τροφοδοτώ με τρόφιμα και φάρμακα. Έδωσα με τη σειρά μου το τηλεγράφημα στην Κλειώ να το διαβάσει, εκείνη έγνεψε κι έτσι αποχωρήσαμε διακριτικά από τη χαρούμενη γιορτή.

Από το τουρκοκρατούμενο Ζητούνι, στην ελεύθερη Λαμία

 Επέτειος 190 ετών

 Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος, φυσικός

 

   Στις αρχές του 19ου αι. ο Γάλλος περιηγητής Φραγκίσκος Πουκεβίλ ανέφερε ότι το Ζητούνι  ήταν :

 “… κτισμένο στην πλαγιά ενός κωνικού βουνού. Στεφανώνεται από έναν ερειπωμένο πύργο, δίνει όψη γραφική με τα εξακόσια σπίτια, διάσπαρτα σε επίπεδα, ανάμεσα σε τζαμιά και κυπαρίσσια. …”

 

Το Ζητούνι στο 1805 (Pomardi), όπως αποτυπώθηκε βλέποντας από τα βόρεια της τότε πόλης.

Από τους Γκουμαίους Φωκίδας, μετανάστες στην Αμερική (1906-1921)

 

Προλεγόμενα

   Το χωριό Γκουμαίοι (μετονομάστηκε το 1959 σε  Φιλοθέη) είναι ορεινό χωριό της Φωκίδας, με υψόμετρο 500 μ. σε απόσταση 10 χλμ από το Ευπάλιο. Υπάγεται στο δήμο Δωρίδας (με έδρα το Λιδωρίκι). Δεν το έχω επισκεφτεί.

Φιλοθέη (ή Γκουμαίοι) Φωκίδας (ελήφθη από το Διαδίκτυο)

  Η συγκέντρωση του υλικού για μετανάστες άρχισε πριν από χρόνια. Βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 35 άτομα. Η δύσκολη εργασία ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο του 2026.

   Για το τελικό αποτέλεσμα χρειάστηκε αρκετός χρόνος. Με βοήθησε πολύ, μέσω του Διαδικτύου, το εξαιρετικό αμερικανικό αρχείο μετανάστευσης του νησιού Έλλις (EllisIsland). Η έρευνα απέδωσε 16 μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων (ομαδικά και μεμονωμένα) και τελικά βρέθηκαν τα 35 ονόματα μεταναστών. Υπόψη ότι δεν ξέρω επώνυμα των κατοίκων της.

   Ίσως να διέφυγαν κάποια ονόματα που δεν εντόπισα ή να έγραψαν άλλο τόπο γέννησης και προηγούμενης διαμονής. Θυμίζω τη (συνήθη) περίπτωση που κάποιοι, τότε στις ΗΠΑ, δήλωναν ότι γεννήθηκαν ή ότι διέμεναν στη μεγαλύτερη πόλη (π.χ. Άμφισσα, Λιδωρίκι) ή άλλο χωριό της περιοχής. 

Ο ανδριάντας του Άρη Βελουχιώτη στη Λαμία

Ένα περιπετειώδες έργο 

Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος

 

Γ. Παλαμιώτης, Λ. Παπαδήμας (1989)

   Από την πρώτη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ το 1981, υλοποιήθηκε η αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης. Απέμενε να τιμηθεί ο αγώνας του Θανάση Κλάρα, που ήταν γέννημα-θρέμμα της Λαμίας ή Άρη Βελουχιώτη, αρχικαπετάνιου του ΕΛΑΣ 1943, με κορυφαία δράση από το 1942 με την ανατίναξη της σιδηροδρομικής γέφυρας Γοργοποτάμου. Ο Λάμπρος Παπαδήμας,ως δήμαρχος Λαμίας, από την πρώτη θητεία[1] του (1982-86), έθεσε το θέμα της απόδοσης της οφειλόμενης τιμής σ’ αυτόν,πιστός στο πνεύμα της Εθνικής Ομοψυχίας.

   Έτσι το 1985 το Δημοτικό Συμβούλιο Λαμίας αποφάσισε ομόφωνα, την κατασκευή έφιππου ανδριάντα του Άρη Βελουχιώτη. Ακολούθησε η προκήρυξη πανελληνίου καλλιτεχνικού διαγωνισμού, από Κριτική Επιτροπή με τη συμμετοχή και μελών του Εικαστικού Επιμελητηρίου και του ΤΕΕ. Το πρώτο βραβείο κέρδισε ο γλύπτης Κώστας Καζάκος  (1949- ), που ανέλαβε και την κατασκευή του. Ακολούθησε η δεύτερη θητεία του Λάμπρου Παπαδήμα ως δημάρχου Λαμίας (1986-90).

 

Από το χωριό Ροσκά Ευρυτανίας, μετανάστες στην Αμερική (1907-1922)

Προλεγόμενα

  Το χωριό Ροσκά είναι ένα πολύ ορεινό χωριό του νομού Ευρυτανίας, ανάμεσα στο Παναιτωλικό Όρος και την Οξυά των Βαρδουσίων, μέσα στα έλατα, σε υψόμετρο 1000 μ. Δεν την έχω επισκεφθεί.

   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν από τη Ροσκά. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 10 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του 2026.