Από την Έλοβα Ευρυτανίας, μετανάστες στην Αμερική (1906-1912)

 

Προλεγόμενα

   Η Έλοβα (το 1928 μετονομάστηκε σε Άγιο Χαράλαμπο) είναι ένα πολύ ορεινό χωριό του νομού Ευρυτανίας, σε υψόμετρο 880 μ., στις βόρειες πλαγιές του Τυμφρηστού (Βελούχι). Το όνομα προήλθε από τον ενοριακό Ι.Ν. του Αγίου Χαραλάμπους στην πλατεία του χωριού. Δεν το έχω επισκεφτεί.

   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν από το χωριό Έλοβα. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 28 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε τον Μάιο του 2026. 

Όταν κλείνει αναίτια η Βιβλιοθήκη του Γεν. Νοσοκομείου Λαμίας

 Πολιτιστική πενία

                     Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος

                                                               φυσικός – πρώην εθελοντής στη Βιβλιοθήκη του ΓΝΛ

 

     Από το 2010 ιδρύθηκε η Ιατρική Βιβλιοθήκη του Γενικού Νοσοκομείου Λαμίας (ΓΝΛ) και στεγάστηκε στον 2ο όροφο του Κεντρικού Κτιρίου. Προφανής η σημασία και ο σκοπός της ως πηγή έγκυρης επιστημονικής πληροφόρησης για τις δραστηριότητες του ΓΝΛ. Τα 3-4 χρόνια που ακολούθησαν η πορεία και ανάπτυξη αυτής ήταν πολύ περιορισμένη σε αριθμό βιβλίων και ελάχιστη η ανταπόκριση και υποστήριξη από εθελοντές.

   Τον Οκτώβριο 2024 ο γιατρός Σάββας Μαρκόπουλος προσφέρθηκε ως εθελοντής και η τότε διοίκηση (διοικητής ο Ανδρέας Κολοκυθάς) τον όρισε ως υπεύθυνο της Βιβλιοθήκης του ΓΝΛ. Η προσπάθειά του υποστηρίχθηκε από ομάδα εθελοντών, που έφτασε τον αριθμό των 48 ατόμων. Μέσα από πολλαπλές γνωριμίες και με χρήση των κοινωνικών δικτύων, η δημιουργία της Βιβλιοθήκης του ΓΝΛ βρήκε την υλοποίηση του οράματος του υπευθύνου αυτής γιατρού Σάββα Μαρκοπούλου. 

Από την Πλέσσα Φωκίδας, μετανάστες στην Αμερική (1902-1921)

Προλεγόμενα

   Η Πλέσσα (τελικά μετονομάστηκε σε Αμυγδαλιά) είναι ορεινό χωριό της Φωκίδας, σε υψόμετρο 620 μ. Είναι αγροτικός οικισμός ανάμεσα στην Ερατεινή και το Μαλανδρίνο και υπάγεται στο δήμο Δωρίδας (με έδρα το Λιδωρίκι). Δεν την έχω επισκεφτεί.

  Η συγκέντρωση του υλικού για μετανάστες άρχισε πριν από χρόνια. Βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 205 άτομα. Η δύσκολη εργασία ολοκληρώθηκε τον Μάιο του 2026. 

 

Η Πλέσσα  Φωκίδας (ελήφθη από το Διαδίκτυο)

   Για το τελικό αποτέλεσμα χρειάστηκε αρκετός χρόνος. Με βοήθησε πολύ, μέσω του Διαδικτύου, το εξαιρετικό αμερικανικό αρχείο μετανάστευσης του νησιού Έλλις (EllisIsland). Η έρευνα απέδωσε 35 μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων (ομαδικά και μεμονωμένα) και τελικά βρέθηκαν τα 205 ονόματα μεταναστών. Υπόψη ότι δεν ξέρω επώνυμα των κατοίκων της.

Το όραμα - έργο ενός ανθρώπου και η ανταμοιβή του

 Στη Βιβλιοθήκη του Γ. Ν. Λαμίας

Γραφή – Επιμέλεια : Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος

 

Πρόλογος

    Τούτη η γραφή είναι ασυνήθης για τον υπογράφοντα, εφόσον θα αναφερθεί σε πράξεις κάποιων που δεν είναι αντάξιες για τις καλές δράσεις μερικών ανθρώπων. Ιδιαίτερη αξία προσδίδει η εθελοντική προσφορά των ανθρώπων, που είναι τόσο ζητούμενη από το κοινωνικό σύνολο και είναι προφανής η απόδοση της οφειλόμενης τιμής σ’ αυτούς. Στην παρούσα περίπτωση όμως κυριάρχησε η αγνωμοσύνη.

 

 

(α) Η εικόνα της Βιβλιοθήκης μέχρι το 2025

    Ο Σάββας Μαρκόπουλος (ιατρός και συντονιστής της δράσης) οργάνωσε μια εθελοντική ομάδα 38 πολιτών και όλοι μαζί :

·         συγκέντρωσαν βιβλία, έπιπλα και εξοπλισμό από δωρεές,

·         ανακαίνισαν και διαμόρφωσαν τον χώρο,

·         έστησαν μια σύγχρονη ιατρική βιβλιοθήκη και χώρο εκδηλώσεων μέσα στο νοσοκομείο.

   Το όλο εγχείρημα έγινε χωρίς κρατική χρηματοδότηση, αποκλειστικά με προσφορά χρόνου, γνώσης και υλικών από εθελοντές και πολίτες.

Η ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΥ ΑΛΙΚΗ Μ’ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΛΑΜΙΑΣ

 ΔΗΜΗΤΡΗΣ Κ. ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΟΥ

 

   Στη λιμνάζουσα ακινησία, ησυχία, μούχλα και νέκρα, στη στασιμότητα του Γυμνασίου μας (αρχές 1962), ήρθε να την αναταράξει σαν βόμβα μεγατόνων φαινόμενο αξιολάτρευτο για να μας φέρει γρήγορα την κινητικότητα, τη χαρά, την αισιοδοξία, την τέχνη, την πολιτική και τον πολιτισμό στη σχολική μας ζωή. Και το όνομα του αξιολάτρευτου φαινομένου: ΑΛΙΚΗ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ, ΗΘΟΠΟΙΟΣ.

   Πηγαδάκια – πηγαδάκια αγόρια και κορίτσια του Σχολείου μας, κρατώντας φωτογραφίες της ΑΛΙΚΗΣ μας από εφημερίδες, “τύχες” και περιοδικά, ζητωκραυγάζαν κι αποθεώναν το νέο αστέρι του Θεάτρου και του Κινηματογράφου που πρωταγωνιστούσε στα χρόνια της νιότης τους. Και η ένταση, η έκταση και η βαβούρα της αποθέωσης και της αναγνώρισης γινόταν ολοένα και πιο ηχηρή, πιο στεντώρεια – έβλεπες κι άκουγες να ξεσπάει μια φρενίτιδα ενθουσιασμού, μια ψύχωση υστερική, ένας πανζουρλισμός, ένας χαμός και πανικός, ένα ντελίριο πάθους κι ένας δυνατός σεισμός, όταν ακούστηκε ότι η Βουγιουκλάκη σε λίγο καιρό θα έρθει με τον θίασό της στο Δημοτικό Θέατρο Λαμίας για μια σειρά παραστάσεων.

το τελευταίο ταξίδι

 Στη μνήμη Φοίβου Ιωσήφ

 Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος

 

   Ως γόνος μιας επιχειρηματικής εμπορικής οικογένειας, με σημαντική θέση στη βιοτεχνία της Λαμίας του Μεσοπολέμου, ο Φοίβος Ιωσήφ ήταν άξιος συνεχιστής της πορείας αυτής. Γεννήθηκε στη Λαμία το 1949. Πατέρας του ήταν ο Σεραφείμ (1905-1972), που συνέχισε την επιχείρηση και στα μεταπολεμικά χρόνια, κυρίως ως εμπορική επιχείρηση. Ο Σεραφείμ ήταν ο πρώτος πρόεδρος (για 2 θητείες) του τότε νεότευκτου Επιμελητηρίου Φθιώτιδας-Ευρυτανίας-Φωκίδας.

   Ο Φοίβος μετά τις εγκύκλιες σπουδές γράφτηκε στη Νομική Σχολή με την προοπτική να γίνει δικηγόρος. Τελικά ασχολήθηκε με το εμπόριο στην οικογενειακή επιχείρηση. Ήταν δημιουργικά ανήσυχη προσωπικότητα και αναζητούσε το βέλτιστο για τον ίδιο και τον τόπο μας. Για την οικογενειακή επιχείρηση, έκανε πολλά ταξίδια στην Καντώνα της Κίνας, για εμπορικούς λόγους. Έφερνε εργαλεία, ανταλλακτικά και μηχανήματα (κυρίως γεωργικά). Στα πολύωρα ταξίδια είχε το χρόνο για διάβασμα, κυρίως αρχαίους συγγραφείς, αλλά και νεότερους. Ιδιαίτερα τον γοήτευε ο πλούτος της ελληνικής γλώσσας.

Τα Λουτρά Πλατυστόμου στα χρόνια του Μεσοπολέμου

 Προσπάθειες ανάδειξης

 

1.   Η υπάρχουσα κατάσταση του χώρου (μέχρι το 1928)

   Οι πηγές ιαματικού νερού πρέπει να ήταν γνωστές στους αρχαίους Αινιάνες, σίγουρα όμως τις χρησιμοποίησαν οι Ρωμαίοι. Όταν το 1929 ξεκίνησαν οι εργασίες για το χτίσιμο της λουτρόπολης, βρέθηκαν ερείπια αρχαίων λουτρικών εγκαταστάσεων, λουτρικά αγγεία και νομίσματα. Στους νεότερους χρόνους γινόταν ευρεία χρήση των νερών αυτών λόγω των θεραπευτικών ιδιοτήτων τους.