Από τους Γκουμαίους Φωκίδας, μετανάστες στην Αμερική (1906-1921)

 

Προλεγόμενα

   Το χωριό Γκουμαίοι (μετονομάστηκε το 1959 σε  Φιλοθέη) είναι ορεινό χωριό της Φωκίδας, με υψόμετρο 500 μ. σε απόσταση 10 χλμ από το Ευπάλιο. Υπάγεται στο δήμο Δωρίδας (με έδρα το Λιδωρίκι). Δεν το έχω επισκεφτεί.

Φιλοθέη (ή Γκουμαίοι) Φωκίδας (ελήφθη από το Διαδίκτυο)

  Η συγκέντρωση του υλικού για μετανάστες άρχισε πριν από χρόνια. Βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 35 άτομα. Η δύσκολη εργασία ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο του 2026.

   Για το τελικό αποτέλεσμα χρειάστηκε αρκετός χρόνος. Με βοήθησε πολύ, μέσω του Διαδικτύου, το εξαιρετικό αμερικανικό αρχείο μετανάστευσης του νησιού Έλλις (EllisIsland). Η έρευνα απέδωσε 16 μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων (ομαδικά και μεμονωμένα) και τελικά βρέθηκαν τα 35 ονόματα μεταναστών. Υπόψη ότι δεν ξέρω επώνυμα των κατοίκων της.

   Ίσως να διέφυγαν κάποια ονόματα που δεν εντόπισα ή να έγραψαν άλλο τόπο γέννησης και προηγούμενης διαμονής. Θυμίζω τη (συνήθη) περίπτωση που κάποιοι, τότε στις ΗΠΑ, δήλωναν ότι γεννήθηκαν ή ότι διέμεναν στη μεγαλύτερη πόλη (π.χ. Άμφισσα, Λιδωρίκι) ή άλλο χωριό της περιοχής. 

Ο ανδριάντας του Άρη Βελουχιώτη στη Λαμία

Ένα περιπετειώδες έργο 

Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος

 

Γ. Παλαμιώτης, Λ. Παπαδήμας (1989)

   Από την πρώτη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ το 1981, υλοποιήθηκε η αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης. Απέμενε να τιμηθεί ο αγώνας του Θανάση Κλάρα, που ήταν γέννημα-θρέμμα της Λαμίας ή Άρη Βελουχιώτη, αρχικαπετάνιου του ΕΛΑΣ 1943, με κορυφαία δράση από το 1942 με την ανατίναξη της σιδηροδρομικής γέφυρας Γοργοποτάμου. Ο Λάμπρος Παπαδήμας,ως δήμαρχος Λαμίας, από την πρώτη θητεία[1] του (1982-86), έθεσε το θέμα της απόδοσης της οφειλόμενης τιμής σ’ αυτόν,πιστός στο πνεύμα της Εθνικής Ομοψυχίας.

   Έτσι το 1985 το Δημοτικό Συμβούλιο Λαμίας αποφάσισε ομόφωνα, την κατασκευή έφιππου ανδριάντα του Άρη Βελουχιώτη. Ακολούθησε η προκήρυξη πανελληνίου καλλιτεχνικού διαγωνισμού, από Κριτική Επιτροπή με τη συμμετοχή και μελών του Εικαστικού Επιμελητηρίου και του ΤΕΕ. Το πρώτο βραβείο κέρδισε ο γλύπτης Κώστας Καζάκος  (1949- ), που ανέλαβε και την κατασκευή του. Ακολούθησε η δεύτερη θητεία του Λάμπρου Παπαδήμα ως δημάρχου Λαμίας (1986-90).

 

Από το χωριό Ροσκά Ευρυτανίας, μετανάστες στην Αμερική (1907-1922)

Προλεγόμενα

  Το χωριό Ροσκά είναι ένα πολύ ορεινό χωριό του νομού Ευρυτανίας, ανάμεσα στο Παναιτωλικό Όρος και την Οξυά των Βαρδουσίων, μέσα στα έλατα, σε υψόμετρο 1000 μ. Δεν την έχω επισκεφθεί.

   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν από τη Ροσκά. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 10 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του 2026. 

Ταβέρνες και κουτούκια της Λαμίας με μουσικές παρέες

 Νοσταλγική αναδρομή

 

Πρόλογος

   Η μουσική ήταν πάντα απαραίτητη στις κοινωνικές συγκεντρώσεις των ανθρώπων και δεν νοείται πανηγύρι χωρίς τραγούδι και μουσικά όργανα. Η έκφραση των συναισθημάτων κάποιου σε άλλο άτομο μπορεί να γίνεται είτε μόνο με το λόγο (απλό ή ποιητικό), είτε με τραγούδι. Αυτή τη σύνθεση πέτυχαν με τις καντάδες οι Βενετσιάνοι, που διαδόθηκε στα Επτάνησα και μετά στην υπόλοιπη Ελλάδα. Οι κανταδόροι, πρώτα στους δρόμους κάτω από μπαλκόνια για κάποια κοπέλα και αργότερα σε κάποια μαγαζιά, όταν η παρέα το ζητούσε, εκδήλωναν το φωνητικό τους χάρισμα στην κοινή ευχαρίστηση.

   Στην παρούσα εργασία θα αποδοθούν (α) οι χώροι της Λαμίας, από τα παλιότερα χρόνια, όπου “έβρισκαν στέγη” τέτοιες ομάδες χαρισματικών ατόμων (οι κανταδόροι ) και (β) όσα ονόματα αυτών έγινε δυνατό να καταγραφούν.

   Οφείλω να συγχαρώ το καλό φίλο Μπάμπη Μώκο[1], που συνέλεξε αρκετά στοιχεία για το θέμα αυτό.

             Κωνσταντίνος Αθαν. Μπαλωμένος, φυσικός

 

Από το Μπεκή Φθιώτιδας μετανάστες στην Αμερική (1905-1912)

 

Προλεγόμενα

   Το Μπεκή ή Μπεκί (το 1927 μετονομάστηκε σε Σταυρό) είναι ένα χωριό 7 χλμ δυτικά τηςΛαμίας, σε υψόμετρο 90 μ., στις πλαγιές δύο λόφων. Ανήκει διοικητικά στο δήμο Λαμίας.

   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν από το Μπεκί. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 22 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2026.

 

Μπεκή – Σταυρός (πανοραμική άποψη, ελήφθη από το διαδίκτυο)

Από το Βλαχοκάτουνο Φωκίδας, μετανάστες στην Αμερική (1906-1927)

 

Προλεγόμενα

   Το Βλαχοκάτουνο (μετονομάστηκε το 1930 σε Τρίκορφο) είναι ορεινό χωριό της Φωκίδας, σε υψόμετρο 480 μ. στις πλαγιές του όρους Τρίκορφο. Είναι αγροτικός οικισμός ανάμεσα στο Ευπάλιο και τη Ναύπακτο. Υπάγεται στο δήμο Δωρίδας (με έδρα το Λιδωρίκι). Δεν το έχω επισκεφτεί.

  Η συγκέντρωση του υλικού για μετανάστες άρχισε πριν από χρόνια. Βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 91 άτομα. Η δύσκολη εργασία ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2026.

 

στον ασυμβίβαστο δημοσιογράφο και πολίτη Γιώργο Ν. Παλαμιώτη (εις μνήμην)

 

   Το τηλεφώνημα από τον αδελφό του Χρήστο χθες το πρωί, δεν ήταν εύκολο να γίνει πιστευτό. Τη νύχτα, ο Γιώργος άφησε την πένα του στο γραφείο οριστικά. Ήξερα την περιπέτεια της υγείας του, που άρχισε το Δεκέμβρη 2024. Μετά την επέμβαση το Νοέμβριο 2025, ακολούθησαν αρκετές χημειοθεραπείες. Σε όλο αυτό το διάστημα παρέμενε μάχιμος, με αδιάλειπτη την έκδοση του εβδομαδιαίου φύλλου της ΣΕΝΤΡΑΣ, αλλά και των ρεπορτάζ σε ΑΠΕ. Περίμενα το αποτέλεσμα της βιοψίας και ήθελα να μάθω, αλλά η εξέλιξη ήταν πιο γρήγορη, που έφερε το μοιραίο. Διατηρώντας το ιδιαίτερο χρώμα στο λόγο του, ο Γιώργος έκανε πικρό χιούμορ και στο τελευταίο του κείμενο, λέγοντας :

 “Αγαπητοί φίλοι, άφησα αρκετές ώρες για να το γράψω συνειδητά. Ευχαριστώ όλους που βοήθησαν σε αυτή τη μάχη αλλά και στη ζωή. Πήγαμε να φάμε τον καρκίνο και μας έφαγε. Δώσαμε μια μάχη, επιλέξαμε το καλύτερο, οδηγηθήκαμε σ’ αυτό που δεν θέλαμε. Δίνουμε και τώρα μια διαφορετική μάχη. Δόξα τω Θεώ επιχειρούμε ακόμα”.

    Ο Γιώργος γεννήθηκε στις Μεξιάτες το 1957. Γονείς του ήταν ο Νικόλαος και η Χρυσούλα. Ο συνονόματος παππούς του πήγε μετανάστης στην Αμερική και μετά ήταν αγρότης. Μετά τις εγκύκλιες σπουδές στο Γυμνάσιο, σπούδασε γεωπόνος. Η οικογένεια διέθετε αγροτική γη, αλλά ο κοινωνικός και ερευνητικός του χαρακτήρας τον έστρεψε στη δημοσιογραφία. Η περίοδος της μεταπολίτευσης και κυρίως η δεκαετία του ’80, με αιτήματα για κοινωνικές αλλαγές τον γοήτευσε.