"Τη μάνα μου τη Ρούμελη ν' αγνάντευα το λαχταρώ
Ψηλά που με νανούριζες καημένo Καρπενήσι!
Τρανά πλατάνια ξεδιψούν στις βρύσες με το κρύο νερό
Σαρακατσάνα ροβολάει και πάει για να γεμίσει.

Με κρουσταλλένια σφυριχτά, σε λόγγους φεύγουν σκοτεινούς
κοτσύφια και βοσκόπουλα με τα λαμπρά τα μάτια,
νερά βροντούνε στο γκρεμό και πάνε προς τους ουρανούς
ίσια κι ορθά, σαν την ψυχή της Ρούμελης, τα ελάτια..."

Ζαχαρίας Παπαντωνίου

Κυλιόμενο

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΕΡΕΥΝΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΕΡΕΥΝΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

20/1/26

Από την Καρδάρα Ευπαλίου Φωκίδας, μετανάστες στην Αμερική (1904-1921)

 

Προλεγόμενα

   Η Καρδάρα Ευπαλίου (το 1960 μετονομάστηκε σε Δροσάτο) είναι μικρό ημιορεινό χωριό στα ΝΔ της Φωκίδας, σε υψόμετρο 450 μ. με θέα προς τον κάμπο και τον Κορινθιακό κόλπο. Δεν το έχω επισκεφτεί.

  Η συγκέντρωση του υλικού για μετανάστες άρχισε πριν από χρόνια. Βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 63 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2026. 

8/1/25

Από τη Μυρίκη (Μυρίσι) Ευρυτανίας, μετανάστες στην Αμερική (1906-1920)

Προλεγόμενα

  Η Μυρίκη (ή Μυρίσι) είναι ένα ορεινό χωριό του νομού Ευρυτανίας, σε υψόμετρο 1.120 μ. στις πλαγιές του όρους Νεραϊδοβούνι, απέναντι από τον Τυμφρηστό (Βελούχι).

   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν από τη Μυρίκη. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 48 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2025. 

Η Μυρίκη (Η φωτογραφία ελήφθη από το Διαδίκτυο)

 

13/4/24

Από τον Άβορο Λιδωρικίου Φωκίδας, μετανάστες στην Αμερική (1906-1929)

 

Προλεγόμενα

   Ο Άβορος Λιδωρικίου, είναι ορεινό χωριό κοντά στην τεχνητή λίμνη Μόρνου, σε υψόμετρο 670 μ. στην περιοχή Δωρίδας του νομού Φωκίδας.

Άβορος ( η φωτογραφία ελήφθη από τη θέση Αλώνια), Βικιπαίδεια
  Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια. Βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 102 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο του 2024.

   Για το τελικό αποτέλεσμα χρειάστηκε αρκετός χρόνος. Με βοήθησε πολύ, μέσω του Διαδικτύου, το εξαιρετικό αμερικανικό αρχείο μετανάστευσης του νησιού Έλλις (EllisIsland). Η έρευνα απέδωσε 28 μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων (ομαδικά και μεμονωμένα) και τελικά βρέθηκαν τα 102 ονόματα μεταναστών. Υπόψη ότι δεν ξέρω επώνυμα των κατοίκων της. Δεν το έχω επισκεφθεί.

14/2/24

Ευρυτάνες συμπολεμιστές του Μάρκου Μπότσαρη, στη μάχη του Κεφαλόβρυσου

 του Γιώργου Δημητρίου, δημοσιογράφου-ερευνητή

 

Εισαγωγή

    Δεν θα υμνήσω τον Μάρκο Μπότσαρη, γιατί όπως γράφει στον τίτλο του βιβλίου του ο Κώστας Παπαδόπουλος, «τον ύμνησαν περίτρανα σ’ ανατολή και δύση».

Μάρκος Μπότσασης
   Θα σταθώ στους άγνωστους, στους λησμονημένους, σ’ αυτούς που συνόδεψαν τον Μάρκο Μπότσαρη στη μάχη του Κεφαλόβρυσου και πιο συγκεκριμένα στους Ευρυτάνες που πολέμησαν δίπλα του.

   Κι αυτό πιστεύω, είναι πιο σημαντικό για την Ευρυτανία, για την Τοπική Ιστορία της Ευρυτανίας.

   Μετά την απελευθέρωση και την εγκατάσταση της Αντιβασιλείας στην Ελλάδα, σε μια προσπάθεια να ελεγχθούν «τα παλληκάρια», η πολιτεία, καθιέρωσε τα «Αριστεία», ως τιμή προς τους αγωνιστές της επανάστασης.

 

6/2/24

Επιτυχημένοι μετανάστες από τη Φωκίδα στις ΗΠΑ (1900-1930)

 Μελέτη

                                                                          του Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου, φυσικού

Πρόλογος - Εισαγωγή

   Στην Ελλάδα, μετά τη χρεοκοπία του 1893 και τον αποτυχημένο πόλεμο του 1897,από τις αρχές του 20ού αι., έχουμε την επιβολή του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου (από το 1898). Η φτώχεια ήταν μια μόνιμη κατάσταση για τους Έλληνες, Το αμερικανικό όνειρο, που αναφερόταν σε μια πλούσια χώρα (τις ΗΠΑ), όπου υπάρχουν δουλειές και πληρώνονται καλά, ήταν πολύ ελκυστικό. Αρνητικοί παράγοντες ήταν ο φόβος του αγνώστου για τους Έλληνες της ενδοχώρας, που δεν είχαν ταξιδέψει ποτέ, ούτε είχαν δει θάλασσα και καράβια. Επίσης αρκετοί ήταν αναλφάβητοι και κανένας δεν ήξερε ξένη γλώσσα. Για το ταξίδι έλλειπαν ακόμα και τα χρήματα του εισιτηρίου και επιπλέον τα αναγκαία χρήματα που έπρεπε να έχουν μαζί τους για τα πρώτα έξοδα στην Αμερική.

18/9/23

Καταγραφή της πανίδας στη Φθιώτιδα (στη δεκαετία 1990-2000)

Αποτέλεσμα έρευνας

 

Πρόλογος

  Την περίοδο 1994-96, έγινε μια καλή προσπάθεια αποτύπωσης-καταγραφής του Φθιωτικού περιβάλλοντος (φυσικού και ανθρωπογενούς). Ήταν ιδέα των Κωνσταντίνου Μπαλωμένου, φυσικού και Κωνσταντίνου Στασινού, βιολόγου. Στηρίχθηκε σε ένα πολύ αναλυτικό  και αρκετά εξαντλητικό  ερωτηματολόγιο, που δημιούργησε η ομάδα αυτή. Με τη στήριξη του τότε Νομάρχη Φθ/δας Θύμιου Παπαβασιλείου, όλοι οι ΟΤΑ της Φθ/δας έλαβαν το ερωτηματολόγιο  αυτό και το απάντησαν. Θυμίζουμε ότι τότε δεν είχε ακόμη εφαρμοστεί το σχέδιο “Καποδίστριας” και υπήρχαν ακόμη οι παλιότεροι δήμοι και κοινότητες.

Αγριόγιδο
   Μια άλλη ανάλογη προσπάθεια είχε γίνει, στις αρχές της δεκαετίας του ’80 αλλά με πολύ συνοπτικό ερωτηματολόγιο, η συμπλήρωση του οποίου γινόταν από εμάς, με επισκέψεις στις κοινότητες. Παρέμεινε ημιτελής.

  Στην παρούσα προσπάθεια, από 182 ΟΤΑ της Φθιώτιδας, απάντησαν οι 128 (ποσοστό 70%). Δυστυχώς δεν λάβαμε απαντήσεις από τους δήμους Λαμίας, Δομοκού, κ.ά. Αυτό στέρησε την προσπάθεια αυτή από πολύτιμα στοιχεία. Κρίμα ...

   Η όλη έρευνα και εργασία δεν  έτυχε  καμιάς  οικονομικής  στήριξης.

   Στο υλικό αυτό που λάβαμε (στις απαντήσεις) έγινε επεξεργασία και ακολούθησαν ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Η τελική εργασία, σε έντυπη μορφή δόθηκε στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση και στο τμήμα Περιβάλλοντος της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Φθιώτιδας, το Δεκέμβριο 1998. Αντίγραφο επίσης υπάρχει στο Ιστορικό Αρχείο Λαμίας.

  Ευχαριστίες αποδόθηκαν στον τέως νομάρχη Θύμιο Παπαβασιλείου και στους ανθρώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (δημάρχους, πρόεδρους, γραμματείς και πολίτες) που χωρίς τη βοήθειά τους, η προσπάθεια  θα έμενε  ανολοκλήρωτη.

Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος

                   φυσικός