Ο δημογέροντας Γερογιαννάκης Αμπλιανίτης

 Θρυλικά πρόσωπα της Άμπλιανης Ευρυτανίας

 

Πρόλογος

   Είναι γνωστό ότι οι κοινότητες (ως άτυπη μορφή οργάνωσης) προϋπήρξαν της δημιουργίας των κρατών. Στις τελευταίες δεκαετίες της Τουρκοκρατίας μέχρι τη δημιουργία του ελεύθερου νεοελληνικού κράτους (στα πρώτα χρόνια του Όθωνα), ένα πρόσωπο επηρέασε ευεργετικά την Άμπλιανη Ευρυτανίας. Ήταν ο Γερογιαννάκης Αμπλιανίτης, όπως έμεινε γνωστός, από έλλειψη περισσότερων στοιχείων. Παρά ταύτα, θα αποπειραθεί μια αναφορά στην άγνωστη αυτή προσωπικότητα, για ιστορική γνώση και απόδοση της οφειλόμενης τιμής για την προσφορά του.

                        Κωνσταντίνος Αθαν. Μπαλωμένος

                                              φυσικός

 

Η ανάπλαση των πλατειών της Λαμίας

Απόψεις-κριτική

 

Πρόλογος

    Πριν 30 χρόνια περίπου έγινε ανάπλαση στην πλατεία Πάρκου της Λαμίας. Πριν 1-2 χρόνια επαναλήφθηκε το έργο στην ίδια πλατεία, με κριτική για τη διαδικασία που ακολουθήθηκε και ακόμα περισσότερο για το τελικό αποτέλεσμα. Πέρυσι προκηρύχθηκε ο Διαγωνισμός για την ανάπλαση των άλλων τριών πλατειών της πόλης. Τα αποτελέσματα ανακοινώθηκαν πριν 2 περίπου μήνες. Χρειάζεται ένας νέος εποικοδομητικός διάλογος πριν προχωρήσει η υλοποίηση της ανάπλασης. Αυτή θα είναι η δική μας συμβολή.

Αυτοδιοικητικές μεταβολές της Άμπλιανης Ευρυτανίας

Πρόλογος

   Είναι ευχάριστο που έχουν καταγραφεί πολλά ιστορικά στοιχεία για την Άμπλιανη και εκδοθεί σε βιβλία. Μόνο κάποιες συμπληρώσεις θα γίνονται εφεξής, ή όσα νεότερα στοιχεία φέρει στο φως η αρχειακή έρευνα. Είναι ψηφίδες ιστορίας, που συμπληρώνουν κενά, ώστε να έχουμε όλο το ψηφιδωτό, δηλ. την ιστορική γνώση για τον προγονικό τόπο.

  Τούτη η προσπάθεια δίνει, με όσο γίνεται σύντομο τρόπο, τις αυτοδιοικητικές μεταβολές και κάποια πληθυσμιακά στοιχεία στη χρονική διαδρομή της Άμπλιανης.

Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος

               φυσικός

 

Γλυπτά έργα (επιλεγμένα) ταφικών μνημείων του Δημοτικού Νεκροταφείου Ξηριώτισσας Λαμίας

 

(Μέρος Α’, Έργα Αφών Μαλακατέ)

 

Προλεγόμενα

   Η συλλογή του υλικού ξεκίνησε στις αρχές του 2000. Οι επισκέψεις στο χώρο του Κοιμητηρίου Ξηριώτισσας ήταν πολλές. Το φωτογραφικό υλικό έπρεπε να υποστηριχθεί με βιογραφικά στοιχεία των θανόντων. Ευτυχώς βρέθηκαν πηγές, τόσο γραπτές όσο και μαρτυρίες.

   Το Κοιμητήριο είχε μιαν άναρχη πορεία ως προς τις θέσεις των ταφικών μνημείων, κυρίως στο αρχικό τμήμα του και λιγότερη στις επεκτάσεις που ακολούθησαν. Είναι φανερό ότι στο παρελθόν δεν υπήρξε σχεδίαση των θέσεων των μνημείων και επιπλέον - πλην του κεντρικού δρόμου - δεν υπήρχαν κοινόχρηστοι χώροι (διάδρομοι προσπέλασης, μικρά πάρκα και χώροι πρασίνου). Στα νεότερα χρόνια σχεδιάστηκαν-ορίστηκαν οι θέσεις των μνημείων και υπάρχουν διάδρομοι, λείπει όμως το πράσινο και δεν υπάρχουν δένδρα. Πώς λοιπόν επιβεβαιώνεται η χριστιανική γραφή για “τόπο χλοερό και τόπο αναψύξεως”;

   Τα χρονικά παλαιότερα ταφικά μνημεία από τη δεκαετία 1870-80 είναι υψηλής ποιότητας γλυπτά έργα τέχνης. Είναι διατηρητέα μνημεία και - δυστυχώς - δεν έχουν συντηρηθεί και δεν έχουν αναδειχθεί. Αποτελούν ένα θησαυρό του Δημοτικού Νεκροταφείου Ξηριώτισσας Λαμίας, άγνωστο και παρατημένο από τις κατά καιρούς  δημοτικές αρχές.

Όταν η περιφερειακή αυτοδιοίκηση … κρύβεται

Κρίσεις-επικρίσεις

   Η ανακοίνωση στην πόρτα του κτιρίου, που πριν στέγαζε την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδος και παλαιότερα τις υπηρεσίες της Νομαρχίας Φθιώτιδας (στην πλατεία Ελευθερίας) ήταν απλή και … διαφωτιστική :

“Λόγω των τρεχουσών εξελίξεων σχετικά με την εξάπλωση του κορονοϊού (COVID-19) το Επίτιμο Αυστριακό Προξενείο Στερεάς Ελλάδας διακόπτει προσωρινά την εξυπηρέτηση του κοινού. …”

   Με απλά λόγια, επιβεβαιώνει την παραχώρηση του ιστορικού κτιρίου, για Αυστριακό Προξενείο!

Η ύδρευση της Λαμίας από τις πηγές Γοργοποτάμου (1925-1929)

Πρόλογος

   Η δημαρχιακή περίοδος 1925-29, του Ιωάννη Μακροπούλου ήταν 90 χρόνια μετά την απελευθέρωση της Λαμίας από τους Τούρκους. Ταυτόχρονα πέρασαν άλλα 90 χρόνια μέχρι τις μέρες μας, από τότε που αυτός ο άξιος, χαρισματικός και οραματιστής δήμαρχος έδωσε λύση σε χρόνια προβλήματα και ανάγκες της πόλης και ευρύτερης περιοχής (ύδρευση, Ορφανοτροφείο, Σανατόριο, Δημοτική αγορά, κ.ά.).

   Στην παρούσα εργασία θα δοθεί σε μορφή χρονικού, η προσπάθειά του - σε μία και μοναδική δημαρχιακή περίοδο - για να αποκτήσει η Λαμία ποιοτικό και ποσοτικό νερό από τις πηγές Γοργοποτάμου. Οι άλλες δράσεις του, αποτελούν αντικείμενο άλλων εργασιών.

1.      Οι μέχρι το έτος 1925 προσπάθειες ύδρευσης της πόλης

   Από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας και ιδιαίτερα στις πρώτες  10ετίες του ελεύθερου ελληνικού κράτους, η Λαμία είχε πολύ λίγο νερό, που προερχόταν από λίγες πηγές, από στέρνες και πηγάδια. Επιπλέον δεν ήταν πάντα καθαρό, προκαλώντας ασθένειες. Η περιοχή Πηγαδούλια, από τη συνοικία Γαλανέικα μέχρι το σημερινό Δημοτικό Θέατρο - όπως δείχνει και το όνομα - διέθετε πηγαίο νερό ή από μικρά πηγάδια με το οποίο πότιζαν τους λαχανόκηπους, που ήταν άφθονοι τότε.

Οι 7 βρύσες της Λαμίας

   Κοντά στο μικρό ναό του Αγ. Γεωργίου στην περιοχή των Αγίων Θεοδώρων ήταν μια πηγή απ’ όπου έπαιρναν νερό οι κάτοικοι της συνοικίας. Επίσης στο λόφο του Αγίου Λουκά υπήρχε πηγαίο νερό, που κάλυπτε τις ανάγκες των κατοίκων της περιοχής. Ο τότε δήμαρχος Κυριακός Τασσίκας, το 1856, το μετέτρεψε σε μια όμορφη βρύση με μια πελεκημένη πέτρινη όρθια στήλη.

   Επίσης, δυτικά της πλατείας Λαού, πίσω από το Μητροπολιτικό Ναό, υπήρχε άφθονο πόσιμο νερό. Την περίοδο της δημαρχίας του Κομνά Τράκα, το 1877, κατασκευάστηκαν με δημοτική δαπάνη, οι γνωστές Εφτά Βρύσες. Στο νερό που έτρεχε συνεχώς οι νοικοκυρές και οι υπηρέτριες έρχονταν να γεμίσουν τις στάμνες, οι γύρω μαγαζάτορες των εστιατορίων έπλεναν τις κοιλιές και ποδαράκια για να τα μαγειρέψουν, αλλά και από τα γειτονικά χάνια έφερναν τα ζώα των αγωγιατών για να τα ποτίσουν.

Ιωάννης Γρ. Παπασιόπουλος

Ομιλία στα αποκαλυπτήρια της προτομής

Έχει λεχθεί ότι

                                         “μεγάλος άνθρωπος είναι μονάχα /

                                      κείνος που κάτι πιο μεγάλο του αγαπάει.”

Ιωάννης Παπασιόπουλος

   Για κάποιους ανθρώπους, στις πρώτες δεκαετίες της ζωής τους, διαμορφώνεται ένα όραμα. Σ’ αυτό συντελούν ο τόπος που ζουν, το οικογενειακό περιβάλλον, οι προσωπικές ευαισθησίες και  οι κοινωνικές συνθήκες. Έτσι η ζωή αποκτά συγκεκριμένο προορισμό και όλες οι προσπάθειες πλέον συμβάλλουν στην υλοποίηση του σκοπού ζωής.

  Στην περίπτωση του ανθρώπου που τιμούμε σήμερα, η ιστορική συγκυρία του ιατρικού λειτουργήματος, από τη δεκαετία του ’30, στην Κατοχή και μετά στα πέτρινα χρόνια του Εμφυλίου, με την αποκτημένη εμπειρία της αυτοδιοίκησης ατσάλωσαν τη θέληση του ανθρώπου και στις 2 μεταπολεμικές δημαρχιακές του θητείες έκανε πράξη αυτά που ονειρεύτηκε για τη Λαμία.

          Κυρίες και κύριοι,

   Το καλύτερο βιογραφικό για το Γιάννη Παπασιόπουλο, το έγραψε η κόρη του Καλλιόπη, από το οποίο έμαθα άγνωστες πτυχές της ενδιαφέρουσας ζωής του. Από τη θέση αυτή, την ευχαριστώ.