Από το Μπεκή Φθιώτιδας μετανάστες στην Αμερική (1905-1912)

 

Προλεγόμενα

   Το Μπεκή ή Μπεκί (το 1927 μετονομάστηκε σε Σταυρό) είναι ένα χωριό 7 χλμ δυτικά τηςΛαμίας, σε υψόμετρο 90 μ., στις πλαγιές δύο λόφων. Ανήκει διοικητικά στο δήμο Λαμίας.

   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν από το Μπεκί. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 22 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2026.

 

Μπεκή – Σταυρός (πανοραμική άποψη, ελήφθη από το διαδίκτυο)

   Για το αποτέλεσμα αυτό χρειάστηκε χρόνος εντατικής απασχόλησης. Με βοήθησε πολύ, μέσω του Διαδικτύου, το εξαιρετικό αμερικανικό αρχείο μετανάστευσης του νησιού Έλλις (EllisIsland). Η έρευνα απέδωσε 9 μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων και τελικά ανευρέθηκαν 22 ονόματα μεταναστών. Πρέπει να σημειωθεί, επειδή δεν ξέρω επώνυμα, ότι κατέγραψα ως μετανάστες από το Μπεκί, όσους δήλωσαν στην Αμερική ότι γεννήθηκαν ή κατοικούσαν σ’ αυτό.

Ίσως να διέφυγαν κάποια ονόματα που δεν εντόπισα ή μπορεί να δήλωσαν άλλον τόπο γέννησης και προηγούμενης διαμονής. Θυμίζω τη (συνήθη) περίπτωση που κάποιοι, τότε στις ΗΠΑ, δήλωναν ότι γεννήθηκαν ή ότι διέμεναν στη μεγαλύτερη πόλη (π.χ. Λαμία). Κάτι τέτοιο όμως, θα πρέπει να το συμπληρώσει κάποιος που ξέρει τα ντόπια επώνυμα, κι αν είναι μεγαλύτερης ηλικίας (με καλή μνήμη) ακόμα καλύτερα.

   Η εργασία-μελέτη αυτή θέλει να τιμήσει τους ανθρώπους από το Μπεκί, για την τόλμη και την απόφαση να φύγουν στα ξένα (μερικοί ίσως να μην ξαναδούν τον τόπο τους), θυσιάζοντας τα καλύτερά τους χρόνια για να  ζήσει η γονική οικογένεια και οι ίδιοι καλύτερα.

   Μετά από έναν αιώνα, η προσπάθεια αυτή αποτείνεται στο θυμικό όσων έζησαν ή έχουν εικόνες από τα χρόνια της μετανάστευσης στην Αμερική. Είναι όμως μια αναγκαία κατάθεση μνήμης για τους νεότερους, στους οποίους και αφιερώνεται.

Κωνσταντίνος  Αθαν. Μπαλωμένος

                  φυσικός

 Αυτοδιοικητικά

Από τον οικισμό Μπεκί στον Σταυρό Φθιώτιδας

   Από τις 20 Απριλίου 1835 ο οικισμός Μπεκί προσαρτήθηκε στο δήμο Λαμιέων του νομού Φθιώτιδος και Φωκίδος.

   Στις 31 Αυγούστου ο οικισμός Μπεκί αποσπάστηκε από το δήμο Λαμιέων. Συστάθηκε Κοινότητα Μπεκίου με τον οικισμό και ομώνυμη έδρα. Στις 28 Σεπτεμβρίου 1927, η Κοινότητα και ο οικισμός μετονομάστηκαν σε Σταυρό.

   Στις 31 Μαρτίου 1943, ο νομός Φθιώτιδος και Φωκίδος διαιρέθηκε και η Κοινότητα Σταυρού υπάγεται στο νομό Φθιώτιδος. Στις 5 Απριλίου 1981 στον οικισμό προσαρτήθηκε και ο καταργούμενος οικισμός Σιδηροδρομικός Σταθμός Λιανοκλαδίου, της Κοινότητας Σταυρού Φθιώτιδας.

   Στις 30 Αυγούστου 1994, η κοινότητα Σταυρού καταργήθηκε και ο οικισμός Σταυρός προσαρτήθηκε το δήμο Λαμιέων.

   Ο πληθυσμός (απογραφή 2021) ήταν 2.241 κάτοικοι.

 
 

1.  Στοιχεία για τη μετανάστευση στην Αμερική[1]

    Από τους 22 μετανάστες που τελικά εντόπισε η παρούσα εργασία, οι σχετικά περισσότεροι (11 άτομα) έφυγαν το έτος 1912 (ποσοστό 50 %). Συνολικά έγιναν 9 μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων (ομαδικά και μεμονωμένα). Βρέθηκε και 1 μετανάστης που έκανε διπλό ταξίδι.

   Το ποσοστό που μετανάστευσε[2] ήταν 6% του πληθυσμού, που είναι μικρότερο από το γενικό μέσο όρο της ελληνικής μετανάστευσης (ήταν 8 %). Η περιοχή είχε γεωργικές δραστηριότητες και κτηνοτροφία, που σχετικά κάλυπταν τις ανάγκες των κατοίκων της.

   Οι μετανάστες ήταν μόνον άρρενες. Μελετώντας την ηλικιακή κατανομή παρατηρούμε ότι επικράτησαν οι παραγωγικές ηλικίες 21-30 ετών (με 14 άτομα). Ακολούθησαν οι μεγαλύτερες ηλικίες 31-40 (με 6 άτομα). Ελάχιστοι ανήκαν στις μικρότερες ηλικίες μέχρι και 20 ετών (μόνον 2 άτομα). Η κατανομή σε ομάδες ηλικιών των μεταναστών από το Μπεκί, δίνεται στον παρατιθέμενο πίνακα 3.

   Μικρότερες ηλικίες μεταναστών :

(α) Μπαλάφας Σπύρος, ετών 19 (πήγε το 1912)

 (β) Στρογγυλός Ιωάννης, ετών 19 (πήγε το 1911)

 

  Μεγαλύτερες ηλικίες είχαν οι :

(α) Καραγάτσος Σπυρίδων, ετών 39 (πήγε το 1911)

(β) Γαλατάς Αθανάσιος, ετών 38  (πήγε το 1912)

 

   Ο μέσος όρος ηλικιών όλων των μεταναστών είναι 27 έτη.

   Οι σχετικά περισσότεροι μετανάστες από το Μπεκί ήταν άγαμοι. Πιο συγκεκριμένα, από τους 22 μετανάστες, οι 12 ήταν άγαμοι και οι υπόλοιποι 10 ήταν έγγαμοι.

   Από τις οικογένειες του χωριού, τα περισσότερα (αριθμητικά) ταξίδια των μεταναστών στην Αμερική κατέγραψαν τα επώνυμα :

 

   Συνολικά σημειώθηκαν 9 ταξίδια πλοίων, που διακίνησαν τους 22 μετανάστες από το Μπεκί. Οι περισσότεροι μετανάστες (11άτομα) έφυγαν το ιταλικό λιμάνι της Νάπολης, ενώ από το λιμάνι του Πειραιά έφυγαν 9 μετανάστες. Από το λιμάνι της Πάτρας έφυγε μόνον 1 μετανάστης. Άλλος ένας έφυγε από ξένο λιμάνι (βλ. πίνακα 5). Τα ταξίδια διαρκούσαν 2-3 εβδομάδες, ανάλογα με το πλοίο.

  Η επιλογή του πλοίου δεν είχε κάποια ιδιαίτερη σημασία, εκτός από το κόστος του εισιτηρίου και την πυκνότητα των δρομολογίων. Τα ελληνόκτητα πλοία ήταν λιγότερα σε σχέση με τα ξένα. Στην προκείμενη περίπτωση οι περισσότεροι μετανάστες από το Μπεκί έφυγαν με ξένα πλοία (13 άτομα). Με ελληνικά πλοία έφυγαν 9 άτομα.

   Σε ένα ταξίδι, από το λιμάνι του Πειραιά, το 1911 έφυγαν 3 μετανάστες από το Μπεκί με το πλοίο “Themistocles”. Το ίδιο έτος (1911), πάλι από το λιμάνι του Πειραιά, σε ένα ταξίδι, έφυγαν 3 μετανάστες με το πλοίο “Patris”. Από το ιταλικό λιμάνι της Νάπολης, σε ένα ταξίδι, έφυγαν 6 μετανάστες με το πλοίο “Venezia”. Σε σύγκριση, τα ομαδικά ταξίδια ήταν πολύ περισσότερα από τα μεμονωμένα. Συγκεκριμένα, έγιναν 6 ομαδικά και 3 μεμονωμένα ταξίδια.

   Αναλυτικά στοιχεία για τα πλοία δίνονται στον Πίνακα 6, που παρατίθεται.

   Φτάνοντας στο λιμάνι της Νέας Υόρκης, οι μετανάστες περνούσαν από υγειονομικό έλεγχο επάνω στο πλοίο. Μετά κατέβαιναν και μαζί με τις αποσκευές τους περίμεναν στη σειρά για την τελική καταγραφή και έλεγχο της υπηρεσίας Μετανάστευσης, στο κτίριο του EllisIsland (νησιού Έλλις), που οι Έλληνες το έλεγαν «Καστιγγάρι».

   Οι άρρωστοι, όσοι είχαν κάποια καταδίκη (κλοπή ή έγκλημα), όσοι δεν είχαν συγγενείς ή φίλους στην Αμερική κι όσοι δεν είχαν λίγα χρήματα για εισιτήριο στον τόπο προορισμού, υποχρεωτικά επέστρεφαν στο πλοίο για επαναπατρισμό.

   Στη Νέα Υόρκη δεν έμεναν πολύ (ήταν πολύ ακριβή πόλη). Με ένα ποσό γύρω στα 20 δολάρια, αγόραζαν το εισιτήριο και έτρωγαν κάτι στη διαδρομή μέχρι τον τόπο προορισμού.

   Οι πολιτείες προορισμού που επέλεξαν οι μετανάστες από το Μπεκί φαίνονται στον Πίνακα 7. Κυριάρχησε η πολιτεία της Γιούτα με 6 άτομα (ποσοστό 28 %) και συγκεκριμένα η πόλη Μπίνγκαμ (Bingham)με ανθρακωρυχεία, που ήταν ο προορισμός για αυτούς. Ακολούθησαν σε προτίμηση οι πολιτείες της Δυτ. Βιρτζίνια, Κονέκτικατ και Αϊντάχο. Μεμονωμένες προτιμήσεις υπήρξαν για άλλες 5 πολιτείες. Τα αριθμητικά στοιχεία των προορισμών φαίνονται στον παρατιθέμενο πίνακα 7.

   Αναλυτικά, οι μετανάστες επέλεξαν τους επόμενους τόπους (σε παρένθεση είναι ο αριθμός μεταναστών) :

 

ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΟΠΟΙ

2.  Επαγγέλματα των μεταναστών

   Οι περισσότεροι μετανάστες δηλ. 19 άτομα (86 %) δήλωσαν απλός εργάτης. Δηλώθηκε όμως και άλλο αγροτικό επάγγελμα. Περισσότερα στοιχεία στον πίνακα που ακολουθεί:

 

            3.  Διπλά ταξίδια στην Αμερική

   Από το σύνολο των μεταναστών, εντοπίστηκε1 άτομο που έκανε διπλό ταξίδι στην Αμερική. Ο συνήθης λόγος ήταν η στράτευση για τους Βαλκανικούς πολέμους 1912-13 και μετά έφευγαν πάλι. Το όνομα και οι διπλοί προορισμοί ακολουθούν:

1.    Θεόδωρος Καραναστάσης :  Το α’  ταξίδι έγινε την περίοδο 1907-10 στην πόλη Μπίνγκαμ (Bingham) της Γιούτα. Το β’ ταξίδι έγινε το 1911 πάλι στον ίδιο προορισμό.

 

 

4. Αλφαβητικός πίνακας των μεταναστών από το Μπεκί

      Από το αμερικανικό αρχείο του νησιού Έλλις (Ellisisland) μέσω του Διαδικτύου (internet) βρέθηκαν οι περισσότεροι μετανάστες από το Μπεκί που έφτασαν στις Η.Π.Α. και καταγράφηκαν. Από το 1892 έως το 1924, περισσότεροι από 22 εκατομμύρια μετανάστες, επιβάτες, και μέλη πληρώματος των πλοίων ήρθαν στις ΗΠΑ μέσω του νησιού Ellis και του λιμένα της Νέας Υόρκης και έχουν καταγραφεί[3]. Τα βασικά στοιχεία των μεταναστών από το Μπεκί δίνονται συνοπτικά στον παρακάτω πίνακα (με αλφαβητική σειρά και έτσι ακριβώς, όπως τα κατέγραψαν στην Υπηρεσία Μετανάστευσης των ΗΠΑ):

 

α/α       Ονοματεπώνυμο                 χρ. άφιξης   ηλικία    έγγαμος       Πλοίο ταξιδιού        Λιμάνι  αναχώρ.

1        Γαλάνης Γεώργιος                28-2-1912      35         ναι           Venezia                 Νάπολη

2        Γαλατάς Αθανάσιος               28-2-1912      38         ναι           Venezia                 Νάπολη

3        Δαουκλιώτης Γεώργιος          14-3-1912      29         ναι           Patris                     Πειραιάς

4        Δαουκλιώτης Δημήτριος        28-2-1912      22         όχι           Venezia                 Νάπολη

5        Ζαχαρόπουλος Ιωάννης         16-9-1907      24         όχι           Alice                      Πάτρα

6        Καλέμης Γεώργιος                4-4-1911        25         όχι           Themistocles          Πειραιάς

7        Καλιακούδας Απόστολος        12-4-1912      29         όχι           San Giorgio             Νάπολη

8        Καλιακούδας Σπύρος            12-4-1912      23         ναι           San Giorgio             Νάπολη

9        Καραγάτσος Δημήτριος         4-4-1911        27         ναι           Themistocles          Πειραιάς

10      Καραγάτσος Σπυρίδων          4-4-1911        39         ναι           Themistocles          Πειραιάς

11      Καραναστάσης Αθανάσιος      12-3-1907      23         όχι           Citta di Milano        Νάπολη

12      Καραναστάσης Δημήτριος      16-11-1911     34         ναι           Patris                     Πειραιάς

13      Καραναστάσης Ευστάθιος      28-2-1912      21         όχι           Venezia                 Νάπολη

14      Καραναστάσης Θεόδωρος      12-3-1907      24         όχι           Citta di Milano        Νάπολη

15      Καραναστάσης Θεόδωρος      16-11-1911     32         ναι           Patris                     Πειραιάς

16      Κούτρας Αριστείδης              24-5-1907      35         ναι           Hudson                  Χάβρη

17      Λιάκος Θεόδωρος                 28-2-1912      22         όχι           Venezia                 Νάπολη

18      Μπαλάφας Σπύρος               14-3-1912      19         όχι           Patris                     Πειραιάς

19      Ξηρομερίτης Αριστείδης        14-3-1912      30         όχι           Patris                     Πειραιάς

20      Πέπερης (-ας) Δημήτριος       3-11-1905      28         ναι           Lombardia              Νάπολη

21      Σάκος Ευθύμιος                   28-2-1912      21         όχι           Venezia                 Νάπολη

22      Στρογγυλός Ιωάννης             16-11-1911     19         όχι           Patris                     Πειραιάς

 

 

5.   Χρονικό της μετανάστευσης από το Μπεκί Φθιώτιδας

 

i.   Η αρχή στο 1905 - Ο πρωτοπόρος

   Ήταν ο Δημήτριος Πέππερας, που έφυγε το 1905 και “άνοιξε το δρόμο” προς την Αμερική. Γι’ αυτόν βρέθηκαν δύο καταγραφές στα βιβλία του αρχείου EllisIsland. Πιο συγκεκριμένα :

   Από την Ελλάδα έφυγε με πλοίο μέχρι το ιταλικό λιμάνι της Νάπολης. Από εκεί, η πρώτη καταγραφή αναφέρει ότι αναχώρησε στις 19 Οκτωβρίου, με το πλοίο “Lombardia”, που έφτασε στο λιμάνι της Νέας Υόρκης στις 3 Νοεμβρίου. Σύμφωνα με τη δεύτερη καταγραφή, έφυγε στις 23 Οκτωβρίου με το πλοίο “Italia” και στις 13 Νοεμβρίου έφτασε στην Αμερική. Δεν γνωρίζουμε ποια ήταν η πραγματική. Πάντως ο Δημήτριος Πέππερας, που καταγράφηκε ως Πέππερης (Peperis) ήταν 28 ετών, και παντρεμένος. Στη δεύτερη καταγραφή δήλωσε ότι είναι αναλφάβητος. Με 10 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στην πόλη Πίτσμπουργκ (Pittsburg) της Πενσυλβάνια, όπου ήταν ο φίλος του Α. Τριανταφύλλου.

 

ii.     Μικρή αύξηση του αριθμού μεταναστών στο 1907

   Στη διάρκεια του έτους σημειώθηκαν δύο μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων (1 ομαδικό και 2 από μεμονωμένα άτομο) προς την Αμερική. Συνολικά έφυγαν 4 άτομα από το Μπεκί. Αναλυτικά :

   Η ομαδική αναχώρηση στο 1907, έγινε από δύο άτομα, τους Αθαν. Καραναστάση και Θεόδ.  Καραναστάση. Από την Ελλάδα ταξίδεψαν με πλοίο μέχρι το ιταλικό λιμάνι της Νάπολης. Από εκεί, στις 21 Φεβρουαρίου ανέβηκαν στο πλοίο “Citta di Milano” και στις 12 Μαρτίου κατέβηκαν στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Τα διαθέσιμα στοιχεία του αρχείου μας αναφέρουν ότι :

·         Ο Αθανάσιος Καραναστάσης ήταν 23 ετών. Αναζητούσε δουλειά, με 15 $ μαζί του, στην πόλη Μπίνγκαμ[4] (Bingham) της Γιούτα, όπου ήταν ο φίλος του συνονόματος Αθανάσιος Καραναστάσης.

·         Ο Θεόδωρος Καραναστάσης ήταν 24 ετών. Με 16 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στην πόλη Μπίνγκαμ της Γιούτα, όπου ήταν ο αδερφός του Αθανάσιος.

   Η πρώτη μεμονωμένη αναχώρηση στο 1907, έγινε από τον Αριστείδη Κούτρα. Από την Ελλάδα αναχώρησαν με πλοίο μέχρι το γαλλικό λιμάνι της Χάβρης. Από εκεί, στις 11 Μαΐου ταξίδεψαν με το πλοίο “Hudson” και στις 24 Μαΐου “πάτησαν πόδι” στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ήταν 35 ετών και παντρεμένος. Γεννήθηκε στο Μπεκί, αλλά ως τόπο διαμονής δήλωσε τη Λαμία. Με 10 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στην πόλη Χουήλιν (Wheeling) της Δυτικής Βιρτζίνια, όπου ήταν ο ξάδερφός του Τζέιμς Γεωργίου.

   Η δεύτερη μεμονωμένη αναχώρηση στο 1907, έγινε από τον Ιωάννη Ζαχαρόπουλο. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 30 Αυγούστου έφυγε με το πλοίο “Alice” και στις 16 Σεπτεμβρίου αντίκρισε το λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ήταν τότε 24 ετών. Το όνομα του πατέρα του ήταν Κωνσταντίνος. Προορισμός του για δουλειά (με 17 $ μαζί του) ήταν η πόλη Ντένβερ (Denver) του Κολοράντο, όπου ήταν ο ξάδερφός του Κωνσταντίνος Αβραμόπουλος.

 

iii.    Μεγαλύτερη αύξηση του αριθμού μεταναστών στο 1911

   Στη διάρκεια του έτους καταγράφηκαν δύο ομαδικά μεταναστευτικά ταξίδια με πλοία προς την Αμερική. Συνολικά έφυγαν 6 άτομα από το Μπεκί. Συγκεκριμένα έχουμε :

   Η πρώτη ομαδική αναχώρηση στο 1911 αριθμούσε τρία άτομα. Ήταν οι : Γεώρ. Καλέμης, Δημ. Καραγάτσος και Σπυρ. Καραγάτσος. Στις 11 Μαρτίου, από το λιμάνι του Πειραιά επιβιβάστηκαν στο ελληνόκτητο πλοίο “Themistocles” και στις 4 Απριλίου αποβιβάστηκαν στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Επιπλέον στοιχεία του αρχείου μας πληροφορούν ότι :

·         Ο Γεώργιος Καλέμης ήταν 25 ετών και αναλφάβητος. Γεννήθηκε στο Μπεκί, αλλά ως τόπο διαμονής του δήλωσε τη Λαμία. Το επάγγελμά του ήταν αγρότης-κτηματίας (farmer). Με 25 $ για τα αναγκαία πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στην πόλη Χάιντενβίλ (Haydenville) της Μασαχουσέτης, όπου ήταν ο φίλος του Δημήτριος Γιαννόπουλος[5].

·         Ο Δημήτριος Καραγάτσος ήταν 27 ετών και παντρεμένος. Στο Μπεκί ήταν η γυναίκα του Αναστασία. Το επάγγελμα που δήλωσε ήταν αγρότης-κτηματίας (farmer). Αναζητούσε δουλειά, με 25 $ μαζί του στην πόλη Μπρίτζπορτ (Bridgeport) του Οχάιο, όπου ήταν ο ξάδερφός του Αριστείδης Κούτρας.

·         Ο Σπυρίδων Καραγάτσος ήταν 39 ετών και παντρεμένος. Δήλωσε αγρότης-κτηματίας (farmer). Ως πλησιέστερο συγγενή του στο Μπεκί, δήλωσε το γιο του Αντώνιο. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στην πόλη Μπρίτζπορτ (Bridgeport) του Οχάιο, κοντά στον ξάδερφό του Αριστείδη Κούτρα.

 

Ατμόπλοιο“Moraitis”και μετά“Themistocles”

   Η δεύτερη ομαδική αναχώρηση στο 1911 έγινε από τρία άτομα και περιλάμβανε τους : Δημ. Καραναστάση, Θεόδ. Καραναστάση και Ιωάν. Στρογγυλό. Από το λιμάνι του Πειραιά, στις 29 Οκτωβρίου ταξίδεψαν με το ελληνόκτητο πλοίο “Patris” και στις 16 Νοεμβρίου το πλοίο έδεσε στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Επιπλέον στοιχεία του αρχείου μας γνωρίζουν ότι:

·         Ο Δημήτριος Καραναστάσης ήταν 34 ετών και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Ζαχάρω. Προορισμός του για δουλειά (με 25 $ μαζί του) ήταν η πόλη Μπίνγκαμ (Bingham) της Γιούτα, κοντά στον αδερφό του Αθανάσιο.

·         Ο Θεόδωρος Καραναστάσης ήταν 32 ετών και παντρεμένος. Ως τόπο γέννησης και διαμονής δήλωσε τη Λαμία. Στο Μπεκί ήταν η γυναίκα του Αικατερίνη. Με 25 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στην πόλη Μπίνγκαμ της Γιούτα, όπου ήταν ο αδερφός του Αθανάσιος. Ο Θεόδωρος Καραναστάσης είχε ξαναπάει στην Αμερική, την περίοδο 1907-1910 και εργάστηκε πάλι στον ίδιο προορισμό.

·         Ο Ιωάννης Στρογγυλός ήταν 19 ετών. Κι αυτός δήλωσε τη Λαμία ως τόπο γέννησης και διαμονής. Η μητέρα του Αικατερίνη ήταν στο Βεκί Λαμίας. Αναζητούσε δουλειά, με 25 $ μαζί του, στην πόλη Μπίνγκαμ (Bingham) της Γιούτα, κοντά στον ξάδερφό του Αθανάσιο Καραναστάση.

  

Ατμόπλοιο “Πατρίς” (Patris)

iv.    Κορύφωση της μετανάστευσης στο 1912

   Στη διάρκεια του έτους καταγράφηκαν τρία ομαδικά μεταναστευτικά ταξίδια με πλοία προς την Αμερική. Συνολικά έφυγαν 11 άτομα από το Μπεκί. Πιο αναλυτικά :

   Η πρώτη ομαδική αναχώρηση στο 1911 αριθμούσε έξη άτομα και περιλάμβανε τους : Γεώρ. Γαλάνη, Αθαν. Γαλατά, Δημ. Δαουκλιώτη, Ευστ. Καραναστάση, Θεόδ. Λιάκο και Ευθ. Σάκο. Η ομάδα έφυγε με  πλοίο από την Ελλάδα, μέχρι το ιταλικό λιμάνι της Νάπολης. Από εκεί, στις 14 Φεβρουαρίου επιβιβάστηκαν στο πλοίο “Venezia” και στις 28 Φεβρουαρίου αποβιβάστηκαν στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Τα περιορισμένα (και μερικά δυσανάγνωστα) στοιχεία του αρχείου μας αναφέρουν ότι :

·         Ο Γεώργιος Γαλάνης ήταν 35 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Τασία. Τελικός προορισμός του ήταν τόπος του Ουισκόνσιν.

·         Ο Αθανάσιος Γαλατάς ήταν 38 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Κατερίνα. Αναζητούσε δουλειά στην πόλη Μπρίτζπορτ (Bridgeport) του Κονέκτικατ.

·         Ο Δημήτριος Δαουκλιώτης ήταν 22 ετών. Ελλείπουν άλλα στοιχεία.

·         Ο Ευστάθιος Καραναστάσης ήταν 21 ετών και αναλφάβητος. Ελλείπουν άλλα στοιχεία.

·         Ο Θεόδωρος[6] Λιάκος ήταν 22 ετών. Ελλείπουν άλλα στοιχεία.

·         Ο Ευθύμιος Σάκος[7] ήταν 21 ετών και αναλφάβητος. Πιθανός προορισμός του για δουλειά ήταν τόπος της Γιούτα.

   Η δεύτερη ομαδική αναχώρηση στο 1911 έγινε από τρία άτομα. Ήταν οι : Γεώρ. Δαουκλιώτης, Σπ. Μπαλάφας και Αριστ. Ξηρομερίτης. Από το λιμάνι του Πειραιά, στις 25 Φεβρουαρίου ανέβηκαν στο πλοίο “Patris” και στις 14 Μαρτίου κατέβηκαν στην αποβάθρα του λιμανιού της Νέας Υόρκης. Το αρχείο μας πληροφορεί γι’ αυτούς ότι:

·         Ο Γεώργιος Δαουκλιώτης ήταν 29 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Ασπασία. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στο Ποκατέλλο (Pocatello) του Αϊντάχο, όπου ήταν ο ξάδερφός του Γεώργιος Καλέμης.

·         Ο Σπύρος Μπαλάφας ήταν 19 ετών. Στο Μπεκί ήταν ο πατέρας του Ιωάννης. Προορισμός του για δουλειά (με 25 $ μαζί του) ήταν το Ποκατέλλοτου Αϊντάχο, κοντά στον ξάδερφό του Θεόδωρο Λιάσκα[8].

·         Ο Αριστείδης Ξηρομερίτης ήταν 30 ετών. Ως πλησιέστερο συγγενή του στο Μπεκί δήλωσε τον κουνιάδο του Δημήτριο. Με 20 $ για τα αναγκαία πρώτα έξοδα, πήγαινε για δουλειά στην πόλη Ντάβενπορτ(Davenport) της Αϊόβα, όπου ήταν ο ανεψιός του Ιωάννης Α. Βλάσης.

 

Πλοίο “San Giorgio” (Photo: Eric Johnson)

   Η τρίτη ομαδική αναχώρηση στο 1911 έγινε από δύο άτομα, τους Απόστ. Καλιακούδα και Σπ. Καλιακούδα. Από την Ελλάδα αναχώρησαν με πλοίο μέχρι το ιταλικό λιμάνι της Νάπολης. Από εκεί, στις 29 Μαρτίου έφυγαν με το πλοίο “San Giorgio” και στις 12 Απριλίου αφίχθηκαν στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Γνωρίζουμε επιπλέον γι’ αυτούς ότι :

·         Ο Απόστολος Καλιακούδας ήταν 29 ετών και αναλφάβητος. Στο χωριό ήταν ο πατέρας του Χρήστος. Αναζητούσε δουλειά, με 20 $ μαζί του, στην πόλη Χουήλιν (Wheeling) της Δυτικής Βιρτζίνια, κοντά στον ξάδερφό του Γεώργιο Πουλημένο.

·         Ο Σπύρος Καλιακούδας ήταν 23 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Κατερίνα. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στην πόλη Χουήλιν (Wheeling) της Δυτικής Βιρτζίνια, κοντά στον ξάδερφό του Γεώργιο Πουλημένο.

 ------------------------------------- 

Βιβλιογραφία-Αναφορές-Ιστοσελίδες

1.    Αρχείο EllisIsland, της Υπηρεσίας Μετανάστευσης των ΗΠΑ.

2.    Β.Δ.  3/15-12-1833

3.    Διάταγμα 29-8-1912 (ΦΕΚ 261/1912)

4.    Γενικές απογραφές πληθυσμού στα έτη 1889, 1896, 1920.

5.    Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου : “ Μετανάστες στην Αμερική από την περιοχή Λαμίας (1902-1922)” / Περιοδικό ΦΘΙΩΤΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ετών 2012-2013, Λαμία. Επίσης αναρτήθηκε στο amfictyon.blogspot.gt από τις 7 & 14 Ιουλίου 2014 (α’ & β’ μέρος) .

6.    Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου : “Μετανάστες στην Αμερική από την περιοχή Λαμίας (1902-1922)”, περιοδικό ΦΘΙΩΤΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ετών 2012-2013, Λαμία. Αναρτήθηκε στο μπλογκamfictyon.blogspot.gt από τις 7-7-2014 (α’ μέρος) και 14-7-2014 (β’ μέρος).

7.    Ιστοσελίδα https://www.eetaa.gr

8.    περ. «Οικονομικός Ταχυδρόμος», ειδικό τεύχος, σελ. 54, 1997.

9.    εφ. Η ΕΠΑΡΧΙΑ, ετών 1927-1934, Λαμίας.

10.  «Οδηγός του Μετανάστου», 1910, Αθήνα.

11.  Θ.  Ανθογαλίδου  «Η ελληνική μετανάστευση στις ΗΠΑ (1900-1925)», στην ηλεκτρονική διεύθυνση:  http://www.auth.gr/virtualschool/1.2/Praxis/BoravouProject.html

12.  Θανάση Καλαφάτη «1880-1920, η πρώτη εν Αμερική μετανάστευσις»,  2-5-2004, από το Διαδίκτυο.

13.  Βικιπαίδεια

 

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

---

[1]Όταν λέμε Αμερική εννοούμε τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (ΗΠΑ).

[2]Στο σύνολο των 22 μεταναστών από το Μπεκί, υπήρξαν 8 αναλφάβητοι (ποσοστό 36 %).

[3]Δεν καταγράφηκαν και  δεν περιλαμβάνονται σ’ αυτή την εργασία όσοι μετανάστες ήρθαν στις ΗΠΑ, αλλά από άλλα λιμάνια της.

[4]Είχε ανθρακωρυχεία.

[5]Από τη Λαμία (όπως δήλωσε). Πήγε στην Αμερική το 1910, σε ηλικία 28 ετών. Το επάγγελμα που δήλωσε ήταν φαρμακοποιός ή φαρμακοϋπάλληλος. Προορισμός του για δουλειά ήταν η πόλη Χάιντενβίλ της Μασαχουσέτης, όπου ήταν και ο αδερφός του Γεώργιος.

[6]Το όνομα Θεόδωρος γράφηκε με επιφύλαξη, επειδή είναι δυσανάγνωστο. Μπορεί όμως να είναι και Θεοδόσιος.

[7] Το επώνυμογράφηκε με επιφύλαξη. Σκέφθηκα το Λιάκος, αλλά δεν υπήρχε το γράμμα (ι).

[8]Από τη Λαμία. Πήγε στην Αμερική το 1909, σε ηλικία 35 ετών. Προορισμός του για δουλειά ήταν το Ποκατέλλο του Αϊντάχο. Εργάστηκε 3 χρόνια και το 1912 επέστρεψε. Το 1913 έκανε και δεύτερο ταξίδι.