Προλεγόμενα
Η Καρδάρα Ευπαλίου (το 1960 μετονομάστηκε σε Δροσάτο) είναι μικρό ημιορεινό χωριό στα ΝΔ της Φωκίδας, σε υψόμετρο 450 μ. με θέα προς τον κάμπο και τον Κορινθιακό κόλπο. Δεν το έχω επισκεφτεί.
Η συγκέντρωση του υλικού για μετανάστες άρχισε πριν από χρόνια. Βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 63 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2026.
 |
| Ο Άγιος Λουκάς στην Καρδάρα Φωκίδας |
Ίσως να διέφυγαν κάποια ονόματα που δεν εντόπισα ή να έγραψαν άλλο τόπο γέννησης και προηγούμενης διαμονής. Θυμίζω τη (συνήθη) περίπτωση που κάποιοι, τότε στις ΗΠΑ, δήλωναν ότι γεννήθηκαν ή ότι διέμεναν στη μεγαλύτερη πόλη (π.χ. Λιδωρίκι) ή άλλο χωριό της περιοχής.
Η εργασία-μελέτη αυτή θέλει να τιμήσει τους ανθρώπους από την Καρδάρα, για την τόλμη και την απόφαση να φύγουν στα ξένα (μερικοί ίσως να μην ξαναδούν τον τόπο τους), θυσιάζοντας τα καλύτερά τους χρόνια για να ζήσει η γονική οικογένεια και οι ίδιοι καλύτερα.
Μετά από έναν αιώνα, η προσπάθεια αυτή αποτείνεται στο θυμικό όσων έζησαν ή έχουν εικόνες από τα χρόνια της μετανάστευσης στην Αμερική. Είναι όμως μια αναγκαία κατάθεση μνήμης για τους νεότερους, στους οποίους και αφιερώνεται.
Κωνσταντίνος Αθαν. Μπαλωμένος
φυσικός
-----------
Αυτοδιοικητικά
Από τον οικισμό Καρδάρα Ευπαλίου στο Δροσάτο
Από τις 20 Απριλίου 1835, ο οικισμός Καρδάρα προσαρτήθηκε διοικητικά στο δήμο Οινεώνος (με έδρα τον οικισμό Κλήμα Ευπαλίου) του νομού Φωκίδος και Λοκρίδος. Στις 5 Νοεμβρίου 1836, ο οικισμός Καρδάρα αποσπάστηκε από το δήμο Οινεώνος και προσαρτήθηκε στο δήμο Ποτιδανείας (με έδρα το Άνω Παλαιοξάρι) του νομού Φθιώτιδος και Φωκίδος.
Στις 31 Αυγούστου 1912, ο οικισμός αποσπάστηκε από το δήμο Ευπαλίου. Συστάθηκε Κοινότητα Καρδάρας, που περιλάμβανε τον οικισμό και είχε ομώνυμη έδρα.
Στις 31 Μαρτίου 1943 ο νομός Φθιωτιδοφωκίδος διαιρέθηκε και ο οικισμός Καρδάρα πλέον υπαγόταν στο νομό Φωκίδος. Στις 19 Φεβρουαρίου 1960 ο οικισμός και η Κοινότητα μετονομάστηκαν σε Δροσάτον.
Στις 4 Δεκεμβρίου 1997 (σχέδιο “Καποδίστριας”), η Κοινότητα Δροσάτου καταργήθηκε και ο οικισμός προσαρτήθηκε στο δήμο Ευπαλίου. Στις 7 Ιουνίου 2010 (σχέδιο “Καλλικράτης”), ο δημοςΕυπαλίου καταργήθηκε και ο οικισμός Δροσάτον προσαρτήθηκε στο δήμο Δωρίδος (με έδρα το Λιδωρίκι).
Ο πληθυσμός του Δροσάτου (απογραφή 2011) ήταν 49 κάτοικοι.
1. Στοιχεία για τη μετανάστευση από την Καρδάρα στην Αμερική[1]
Το ποσοστό που μετανάστευσε ήταν το31 % του πληθυσμού, που είναι 4πλάσιο από το γενικό μέσο όρο της ελληνικής μετανάστευσης. Οι κάτοικοι ασχολούνταν μόνον με την κτηνοτροφία. Η περιοχή δεν κάλυπτε ικανοποιητικά τις ανάγκες της ζωής[2] των κατοίκων της.
Οι μετανάστες ήταν μόνον άνδρες. Μελετώντας την ηλικιακή κατανομή βλέπουμε ότι κυριάρχησαν οι μικρότερες ηλικίες μέχρι και 20 ετών (με 26 άτομα). Ακολούθησαν σε αριθμό οι παραγωγικές ηλικίες 21-30 ετών (με 16 άτομα). Η κατανομή των μεταναστών από την Καρδάρα σε ομάδες ηλικιών δίνονται στον παρατιθέμενο πίνακα 3.
Μικρότερες ηλικίες μεταναστών είχαν οι :
(β) Κονιστής Αθανάσιος, ετών 16 (πήγε το (1909)
(γ) Γιαννακούρης Ιωάννης, ετών 17 (πήγε το (1914)
(δ) Καραμπέτσος Βασίλειος, ετών 17 (πήγε το 1914)
(ε) Καρδαράς Νικόλαος, ετών 17, (πήγε το 1916)
(ς) Κονιστής Πολύκαρπος, ετών 17, (πήγε το 1916)
(ζ) Κουβέλης Νικόλαος, ετών 17, (πήγε το 1916)
(η) Σκέντζος Σπύρος, ετών 17, (πήγε το 1913)
Μεγαλύτερες ηλικίες μεταναστών είχαν οι :
(α) Κονιστής Κωνσταντίνος, ετών 42 (πήγε το 1909)
(β) Μιχαλόπουλος Ευθύμιος, ετών 42 (πήγε το 1912)
(γ) Καραδήμας Σπύρος, ετών 40 (πήγε το 1917)
(δ) Παπαϊωάννου Γεώργιος, ετών 40 (πήγε το 1910)
Ο μέσος όρος ηλικιών όλων των μεταναστών είναι 24 έτη.
Ως προς την οικογενειακή τους κατάσταση, οι σχετικά περισσότεροι μετανάστες από την Καρδάρα(32 άτομα) ήταν άγαμοι (ποσοστό 51 %), οι 28 ήταν έγγαμοι και 1 σε χηρεία (Πίνακας 4).
Από τις οικογένειες του χωριού, τα περισσότερα (αριθμητικά) ταξίδια των μεταναστών στην Αμερική κατέγραψαν τα επώνυμα :
Η επιλογή του πλοίου δεν είχε κάποια ιδιαίτερη σημασία, εκτός από το κόστος του εισιτηρίου και την πυκνότητα των δρομολογίων. Τα ελληνόκτητα πλοία ήταν λιγότερα σε σχέση με τα ξένα. Στην προκείμενη περίπτωση, οι περισσότεροι μετανάστες από την Καρδάρα (34 άτομα) έφυγαν με πλοία ξένης πλοιοκτησίας και με ελληνικά πλοία έφυγαν οι υπόλοιποι (29 άτομα).
Έγιναν 15 ομαδικά ταξίδια και 11 από μεμονωμένα άτομα. Αναλυτικά στοιχεία για τα πλοία δίνονται στον Πίνακα 6, που παρατίθεται.
Φτάνοντας στο λιμάνι της Νέας Υόρκης, οι μετανάστες περνούσαν από υγειονομικό έλεγχο επάνω στο πλοίο. Μετά κατέβαιναν και μαζί με τις αποσκευές τους περίμεναν στη σειρά για την τελική καταγραφή και έλεγχο της υπηρεσίας Μετανάστευσης, στο κτίριο του EllisIsland (νησιού Έλλις), που οι Έλληνες το έλεγαν «Καστιγγάρι».
Οι άρρωστοι, όσοι είχαν κάποια καταδίκη (κλοπή ή έγκλημα), όσοι δεν είχαν συγγενείς ή φίλους στην Αμερική κι όσοι δεν είχαν λίγα χρήματα για εισιτήριο μέχρι τον τόπο προορισμού, υποχρεωτικά επέστρεφαν στο πλοίο για επαναπατρισμό.
Οι πολιτείες προορισμού που επέλεξαν οι μετανάστες από την Καρδάρα φαίνονται στον Πίνακα 7. Κυριάρχησε η πολιτεία του Ουισκόνσιν, με 20 άτομα (ποσοστό 32 %), που εργάστηκαν κυρίως στην πόλη Μιλγουώκι. Ακολούθησαν οι πολιτείες : της Νέας Υόρκης του Κονέκτικατ (στην πόλη Μπρίτζπορτ), της Μοντάνα, του Ιλινόις, της Ουάσιγκτον και της Μινεσότα. Υπήρξαν και 3 μεμονωμένες επιλογές τόπων.
Πιο αναλυτικά, στον επόμενο πίνακα δίνονται και οι τόποι που επέλεξαν οι μετανάστες (σε παρένθεση δίνεται ο αριθμός μεταναστών):
ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΟΠΟΙ
2. Επαγγέλματα των μεταναστών
Το σύνολο σχεδόν των 63 μεταναστών, δηλ. τα 60 άτομα δήλωσαν εργάτης (laborer, worker, workman. Περισσότερα στοιχεία ακολουθούν:
3. Διπλά ταξίδια στην Αμερική
Από το σύνολο των μεταναστών, εντοπίστηκαν 14 άτομα που έκαναν διπλό ταξίδι στην Αμερική. Ο συνήθης λόγος ήταν η στράτευση για τους Βαλκανικούς πολέμους 1912-13 και μετά έφυγαν πάλι. Άλλος λόγος ήταν για τη συνοδεία άλλων μελών της οικογένειας.
Ήταν οι (σε αλφαβητική σειρά) :
1. Αθανάσιος Αναστασόπουλος : Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1905-1911 στην πόλη Μολάιν (Moline) του Ιλινόις. Το β’ ταξίδι έγινε το 1920 πάλι στον ίδιο προορισμό.
2. Κωνσταντίνος Βοτσαΐτης: Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1910-1912 στην πόλη Σποκέιν (Spokane) της πολιτείας Ουάσιγκτον. Το β’ ταξίδι έγινε το 1914 στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν.
3. Ιωάννης Γιαννακούρης: Το α’ ταξίδι έγινε το 1914 στην πόλη Πάσκο (Pasco) της πολιτείας Ουάσιγκτον. Το β’ ταξίδι έγινε το 1921 στη Νέα Υόρκη.
4. Νικόλαος Γιαννακούρης: Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1907-1911 στην πόλη Πάσκο της πολιτείας Ουάσιγκτον. Το β’ ταξίδι έγινε το 1914 (μαζί με το γιο του Χρήστο) πάλι στον ίδιο προορισμό.
5. Βασίλειος Κονιστής: Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1911-1912 σε τόπο της πολιτείας Γουαϊόμινγκ. Το β’ ταξίδι έγινε το 1914 στη Μιννεάπολη της Μινεσότα.
6. Γεώργιος Κονιστής: Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1905-1907 στο Ποκατέλλο (Pocatello) του Αϊντάχο. Το β’ ταξίδι έγινε το 1914 στη Μιννεάπολη της Μινεσότα.
7. Νικόλαος Κονιστής: Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1907-1912 στην πόλη Πάσκο της πολιτείας Ουάσιγκτον. Το β’ ταξίδι έγινε το 1914 στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν.
8. Οδυσσέας Κονιστής: Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1909-1911 στην πόλη Σποκέιν (Spokane) της πολιτείας Ουάσιγκτον. Το β’ ταξίδι έγινε το 1914 στη Μιννεάπολη της Μινεσότα.
9. Αλκιβιάδης Παπαϊωάννου : Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1907-1912 στην πόλη Σποκέιν (Spokane) της πολιτείας Ουάσιγκτον. Το β’ ταξίδι έγινε το 1920 στην πόλη Σπρίνγκφιλντ (Springfield) της Μασαχουσέτης.
10. Αθανάσιος Σκέντζος: Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1909-1912 στην πόλη Σποκέιν (Spokane) της πολιτείας Ουάσιγκτον. Το β’ ταξίδι έγινε το 1914 στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν.
11. Σπύρος Σκέντζος: Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1909-1912 στην πόλη Σποκέιν (Spokane) της πολιτείας Ουάσιγκτον. Το β’ ταξίδι έγινε το 1914 στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν.
12. Αλέξανδρος Ταραβίρας: Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1910-1919 στην πόλη Γουώρεν (Warren) του Οχάιο. Το β’ ταξίδι έγινε το 1921 στη Νέα Υόρκη.
13. Νικόλαος Τούντας : Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1904-1912 στην πόλη Κάμας (Camas) της πολιτείας Ουάσιγκτον. Το β’ ταξίδι έγινε το 1915 στην πόλη Λάνγκαστερ (Lancaster) της Πενσυλβάνια.
4. Αλφαβητικός πίνακας των μεταναστών από την Καρδάρα
Από το αμερικανικό αρχείο του νησιού Έλλις (Ellisisland) μέσω του Διαδικτύου (internet) βρέθηκαν οι περισσότεροι μετανάστες από την Καρδάρα, που έφτασαν στις Η.Π.Α. και καταγράφηκαν. Από το 1892 έως το 1924, περισσότεροι από 22 εκατομμύρια μετανάστες, επιβάτες, και μέλη πληρώματος των πλοίων ήρθαν στις ΗΠΑ μέσω του νησιού Ellis και του λιμένα της Νέας Υόρκης και έχουν καταγραφεί[3]. Τα βασικά στοιχεία των μεταναστών από την Καρδάρα δίνονται συνοπτικά στον παρακάτω πίνακα (με αλφαβητική σειρά και έτσι ακριβώς, όπως καταγράφηκαν στην Υπηρεσία Μετανάστευσης των ΗΠΑ):
α/α Ονοματεπώνυμο χρον. άφιξης ηλικία έγγαμος Πλοίο ταξιδιού Λιμάνι αναχώρ.
1 Αλεξανδρής Αθανάσιος 25-8-1909 18 όχι Themistocles Πάτρα
2 Αλεξανδρής Νικόλαος 3-5-1907 18 όχι Giulia Πάτρα
3 Αναστασόπουλος Αθαν. 4-10-1920 38 ναι Megali Hellas Πειραιάς
4 Βοτσαΐτης Ευθύμιος 14-4-1914 28 ναι Saxonia Πάτρα
5 Βοτσαΐτης Κων/νος 14-4-1914 37 ναι Saxonia Πάτρα
6 Βουτζίδης Κώστας 28-3-1910 35 ναι Athinai Πάτρα
7 Γιαννακούρης Δήμος 16-4-1907 23 ναι La Gascogne Χάβρη
8 Γιαννακούρης Ιωάννης 2-4-1914 17 όχι Laconia (1912) Πάτρα
9 Γιαννακούρης Ιωάννης 2-7-1921 24 όχι King Alexander Πειραιάς
10 Γιαννακούρης Νικόλαος 2-4-1914 37 ναι Laconia (1912) Πάτρα
11 Γιαννακούρης Χρήστος 2-4-1914 10 όχι Laconia (1912) Πάτρα
12 Καλιαμπέτσος Βασίλειος 2-4-1914 17 όχι Laconia (1912) Πάτρα
13 Καρδαράς Βασίλειος 18-3-1910 23 όχι Patris Πάτρα
14 Καρδαράς Γεώργιος 25-8-1909 18 όχι Themistocles Πάτρα
15 Καρδαράς Νικόλαος 13-12-1916 17 ναι Themistocles Πάτρα
16 Καρισλής (;) Βασίλειος 30-3-1907 33 ναι Napolitan Prince Πάτρα
17 Κονιστής Αθανάσιος 19-4-1909 16 όχι Themistocles Πάτρα
18 Κονιστής Αναστάσιος 8-9-1912 19 ναι Patris Πάτρα
19 Κονιστής Βασίλειος 28-3-1914 38 ναι Themistocles Πάτρα
20 Κονιστής Γεώργιος 1-5-1913 - - Martha Washington Πάτρα
21 Κονιστής Γεώργιος 28-3-1914 36 ναι Themistocles Πάτρα
22 Κονιστής Ιωάννης 28-3-1910 18 όχι Athinai Πάτρα
23 Κονιστής Κωνσταντίνος 19-4-1909 42 ναι Themistocles Πάτρα
24 Κονιστής Νικόλαος 2-4-1914 26 όχι Laconia (1912) Πάτρα
25 Κονιστής Οδυσσεύς 19-4-1909 32 ναι Themistocles Πάτρα
26 Κονιστής Οδυσσεύς 28-3-1914 28 ναι Themistocles Πάτρα
27 Κονιστής Πολύκαρπος 13-12-1916 17 όχι Themistocles Πάτρα
28 Κονιστής Σπυρίδων 30-3-1907 30 ναι Napolitan Prince Πάτρα
29 Κουβέλης Νικόλαος 13-12-1916 17 όχι Themistocles Πάτρα
30 Κριατσιώτης Νικόλαος 28-3-1910 35 ναι Athinai Πάτρα
31 Μεϊντάσης Ιωάννης 31-5-1910 38 ναι Athinai Πάτρα
32 Μιχαλόπουλος Ευθύμιος 12-7-1912 42 ναι Carpathia Τεργέστη
33 Νίκου Λ…………. 30-3-1911 23 όχι Venezia Νάπολη
34 Νταουσάνης Σταύρος 30-3-1907 30 ναι Napolitan Prince Πάτρα
35 Παπαθανασίου Σπύρος 13-3-1911 19 όχι Martha Washington Πάτρα
36 Παπαϊωάννου Αλκιβιάδης 30-3-1907 23 όχι Napolitan Prince Πάτρα
37 Παπαϊωάννου Αλκιβιάδης 2-6-1920 37 ναι Sunquehanna Πάτρα
38 Παπαϊωάννου Γεώργιος 22-9-1910 40 ναι Athinai Πάτρα
39 Παπαϊωάννου Λεωνίδας 2-4-1914 36 ναι Laconia (1912) Πάτρα
40 Παπαϊωάννου Λουκάς 28-3-1910 18 όχι Athinai Πάτρα
41 Παπαϊωάννου Νικόλαος 28-3-1910 30 ναι Athinai Πάτρα
42 Ρούφος (;) Γεώργιος 27-10-1906 19 όχι Giulia Πάτρα
43 Σκέντζος Αθανάσιος 14-4-1914 25 όχι Saxonia Πάτρα
44 Σκέντζος Βασίλειος 31-5-1910 18 όχι Athinai Πάτρα
45 Σκέντζος Ευθύμιος 16-4-1907 18 όχι La Gascogne Χάβρη
46 Σκέντζος Ιωάννης Γ. 3-5-1907 18 όχι Giulia Πάτρα
47 Σκέντζος Κωνσταντίνος 28-3-1910 20 όχι Athinai Πάτρα
48 Σκέντζος Σπύρος 1-5-1913 17 όχι Martha Washington Πάτρα
49 Σκέντζος Σπύρος 14-4-1914 Όχι όχι Saxonia Πάτρα
50 Σταφυλάς Ρήγας 30-3-1911 38 ναι Venezia Νάπολη
51 Ταραβίρας Αλέξανδρος 28-3-1910 23 όχι Athinai Πάτρα
52 Ταραβίρας Αλέξανδρος 25-6-1921 35 ναι Acropolis Πάτρα
53 Ταραβίρας Αναστάσιος 2-12-1907 18 όχι Giulia Πάτρα
54 Ταραβίρας Ανδρέας 19-4-1909 18 όχι Themistocles Πάτρα
55 ΤαραβίραςΒασίλειος Σ. 16-4-1907 34 ναι La Gascogne Χάβρη
56 Ταραβίρας Κων/νος 8-9-1912 19 όχι Patris Πάτρα
57 Ταραβίρας Λεωνίδας 16-4-1907 25 όχι La Gascogne Χάβρη
58 Ταραβίρας Σπύρος 2-4-1914 18 όχι Laconia (1912) Πάτρα
59 Τούντας Κων/νος 27-10-1906 18 όχι Giulia Πάτρα
60 Τούντας Νικόλαος 7-9-1915 30 ναι Athinai Πειραιάς
61 Τρεβλάς Κων/νος 30-3-1911 35 χήρ Venezia Νάπολη
62 Τσινάκας Δημήτριος 2-5-1913 19 όχι Principe di Piemonte Νάπολη
63 Φάραινας (;) Κων/νος 24-4-1914 30 ναι Saxonia Πάτρα
-------
5. Χρονικό της μετανάστευσης από την Καρδάρα Ευπαλίου Φωκίδας
(i) Ο πρωτοπόρος του 1904
Ήταν ο Νικόλαος Τούντας. Σε ηλικία 19 ετών έκανε το μεγάλο ταξίδι στην Αμερική Αρχικός προορισμός του για δουλειά ήταν το Κάνσας της Μοντάνα. Περισσότερο χρόνο εργάστηκε στην πόλη Κάμας (Camas) της πολιτείας Ουάσιγκτον. Έμεινε 8 χρόνια, μέχρι το 1912 που επέστρεψε στην πατρίδα. Παντρεύτηκε και το 1915 έκανε και δεύτερο ταξίδι.
(ii) Μία ομαδική αναχώρηση στο 1906
Έγινε από δύο άτομα, τους Γεώρ. Ρούφο και Κωνστ. Τούντα. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 6 Οκτωβρίου 1906 αναχώρησαν με το πλοίο “Giulia” και στις 27 Οκτωβρίου έφτασαν στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Τα υπάρχοντα στοιχεία του αρχείου μας γνωρίζουν ότι :
· Ο Γεώργιος Ρούφος ήταν 19 ετών. Με 15 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στην πόλη Κάνσας Σίτυ της Μοντάνα, όπου ήταν ο ξάδερφός του Νικόλαος Τούντας.
· Ο Κωνσταντίνος Τούντας ήταν 18 ετών και αναλφάβητος. Αναζητούσε δουλειά, με 15 $ μαζί του, στην πόλη Κάνσας της Μοντάνα, κοντά στον αδερφό του Νικόλαο Τούντα.
(iii) Σημαντική αύξηση του μεταναστευτικού ρεύματος στο 1907
Στη διάρκεια του έτους καταγράφηκαν τέσσερα μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων (3 ομαδικά και 1 από μεμονωμένο) προς την Αμερική. Συνολικά έφυγαν 11 άτομα από την Καρδάρα. Συγκεκριμένα :
Η πρώτη ομαδική αναχώρηση στο 1907 έγινε από τέσσερα άτομα, τους : Βασ. Καρισλή, Σπυρ. Κονιστή, Στ. Νταουσάνη και Αλκ. Παπαϊωάννου. Στις 11 Μαρτίου, από το λιμάνι της Πάτρας επιβιβάστηκαν στο πλοίο “Napolitan Prince” και στις 30 Μαρτίου αποβιβάστηκαν στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Το αρχειακό υλικό μας πληροφορεί γι’ αυτούς ότι :
· Ο Βασίλειος Καρισλής ήταν 33 ετών και παντρεμένος. Με 28 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στο Σικάγο, όπου ήταν ο πατριώτης του Γεώργιος Βαμβακάρης.
· Ο Σπυρίδων Κονιστής ήταν 30 ετών και παντρεμένος. Προoρισμός του για δουλειά (με 12 $ μαζί του) ήταν η πόλη Ποκατέλλο (Pocatello) του Αϊντάχο, όπου ήταν ο αδερφός του Φώτης.
· Ο Σταύρος Νταουσάνης ήταν 30 ετών και παντρεμένος. Με 13 $ για τα αναγκαία πρώτα έξοδα, πήγαινε για δουλειά στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο πατριώτης του Βασίλ. Κωστόπουλος.
· Ο Αλκιβιάδης Παπαϊωάννου ήταν 23 ετών. Αναζητούσε δουλειά, με 15 $ μαζί του, στο Σικάγο, όπου ήταν ο πατριώτης του Γεώργιος Βαμβακάρης.
Η δεύτερη ομαδική αναχώρηση στο 1907 αριθμούσε τέσσερα άτομα και περιλάμβανε τους: Δήμο Γιαννακούρη, Ευθ. Σκέντζο, Βασ. Ταραβίρα και Λεων. Ταραβίρα. Από την Ελλάδα έφυγαν με πλοίο, μέχρι το γαλλικό λιμάνι της Χάβρης. Από εκεί, στις 7 Απριλίου ταξίδεψαν με το πλοίο “La Gascogne” και στις 16 Απριλίου αφίχθηκαν στις ΗΠΑ. Πρόσθετα στοιχεία του αρχείου μας αναφέρουν ότι :
· Ο Δήμος Γιαννακούρης ήταν 23 ετών και παντρεμένος. Με 16 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Παναγιώτης Σεπεντζής.
· Ο Ευθύμιος Σκέντζος ήταν 18 ετών. Προορισμός του για δουλειά (με 15 $ μαζί του) ήταν η Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Παναγιώτης Σεπεντζής.
· Ο Βασίλειος Σ. Ταραβίρας ήταν 34 ετών και παντρεμένος. Με 15 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Παναγιώτης Σεπεντζής.
· Ο Λεωνίδας Ταραβίρας ήταν 25 ετών. Αναζητούσε δουλειά, με 15 $ μαζί του, στην πόλη Μπρίτζπορτ (Bridgeport) του Κονέκτικατ, κοντά στον ξάδερφό του Γεώργ. Γεωργόπουλο.
 |
| Πλοίο La Gascogne (Photo: Richard Faber Collection) |
Η τρίτη ομαδική αναχώρηση στο 1907έγινε από δύο άτομα, τους Νικ. Αλεξανδρή και Ιωάν. Σκέντζο. Στις 11 Απριλίου, από το λιμάνι της Πάτρας ανέβηκαν στο πλοίο “Giulia” και στις 3 Μαΐου κατέβηκαν στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ξέρουμε ακόμη ότι :
· Ο Νικόλαος Αλεξανδρής ήταν 18 ετών. Με 12 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά εργάτη σε φάρμα στο Μιλγουώκι (Milwaukee) του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Κώστας Αποστολόπουλος.
· Ο Ιωάννης Γ. Σκέντζος ήταν 18 ετών. Προορισμός του για δουλειά εργάτη σε φάρμα (με 12 $ μαζί του) ήταν η Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Γεώργ. Χριστόπουλος.
Η μεμονωμένη αναχώρηση στο 1907 έγινε από τον Αναστάσιο Ταραβίρα. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 19 Νοεμβρίου έφυγε με το πλοίο “Giulia” και στις 2 Δεκεμβρίου “πάτησε πόδι” στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ήταν 18 ετών. Το όνομα του πατέρα του ήτα Δημήτριος. Με 8 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στην πόλη Σαιν Λούις (St. Louis) της Μοντάνα, όπου ήταν o φίλος του Kωνστ. Καρβέλας[4].
(iv) Μείωση του αριθμού μεταναστών στο 1909
Στη διάρκεια του έτους καταγράφηκαν δύο ομαδικά μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων προς την Αμερική. Συνολικά έφυγαν 6 άτομα από την Καρδάρα. Αναλυτικά έχουμε :
Η πρώτη ομαδική αναχώρηση στο 1909 αριθμούσε τέσσερα άτομα. Περιλάμβανε τους : Αθ. Κονιστή, Κων. Κονιστή, Οδυσ. Κονιστή και Ανδρ. Ταραβίρα. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 2 Απριλίου επιβιβάστηκαν στο ελληνόκτητο πλοίο “Themistocles” και στις 19 Απριλίου αποβιβάστηκαν στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Το αρχειακό υλικό μας πληροφορεί επίσης ότι :
· Ο Αθανάσιος Κονιστής ήταν 16 ετών. Το όνομα της μητέρας του ήταν Βασίλω. Αναζητούσε δουλειά, με 12 $ μαζί του στην πόλη Σαιν Λούις της Μοντάνα, όπου ήταν ο φίλος του Βασίλειος Πολυζώης.
· Ο Κωνσταντίνος Κονιστής ήταν 42 ετών και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Βασίλω. Με 13 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά (μαζί με το γιο του Αθανάσιο) στην πόλη Σαιν Λούις της Μοντάνα, όπου ήταν ο φίλος του Βασίλειος Πολυζώης.
· Ο Οδυσσέας Κονιστής ήταν 32 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Στο χωριό είχε τη γυναίκα του Μαρούλα. Προορισμός του για δουλειά (με 12 $ μαζί του) ήταν η πόλη Σαιν Λούις της Μοντάνα, όπου ήταν ο φίλος του Δημ. Πολυζώης[5].
· Ο Ανδρέας Ταραβίρας ήταν 18 ετών. Το όνομα του πατέρα του ήταν Μήτσος. Με 12 $ για τα αναγκαία πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στο Σαιν Λούις της Μοντάνα, όπου ήταν ο φίλος του Δημ. Πολυζώης.
 |
| Ατμόπλοιο “Themistocles” |
Η δεύτερη ομαδική αναχώρηση στο 1909 έγινε από δύο άτομα, τους Αθαν. Αλεξανδρή και Γεώργ. Καρδαρά. Στις 7 Αυγούστου, από το λιμάνι της Πάτρας έφυγαν με το πλοίο “Themistocles” και στις 25 Αυγούστου έφτασαν στην Αμερική. Συμπληρωματικά στοιχεία μας γνωρίζουν ότι :
· Ο Αθανάσιος Αλεξανδρής ήταν 18 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Ιωάννης. Αναζητούσε δουλειά, με 20 $ μαζί του, στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Λάμπρος Μάλλινος.
· Ο Γεώργιος Καρδαράς ήταν 18 ετών. Στο χωριό είχε τη μητέρα του Κωστάντω. Με 22 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, κοντά στον ξάδερφό του Χρήστο Αντωνόπουλο[6].
(v) Νέα αύξηση του μεταναστευτικού ρεύματος στο 1910
Στη διάρκεια του έτους καταγράφηκαν τέσσερα μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων (2 ομαδικά και άλλα 2 από μεμονωμένους) προς την Αμερική. Συνολικά έφυγαν 11 άτομα από την Καρδάρα. Πιο συγκεκριμένα :
Η πρώτημεμονωμένη αναχώρηση στο 1910έγινε από τον Βασίλειο Καρδαρά. Στις 2 Μαρτίου, από το λιμάνι της Πάτρας ταξίδεψε με το ελληνόκτητο πλοίο “Patris” και στις 18 Μαρτίου αντίκρισε το λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ήταν 23 ετών. Στο χωριό είχε τη μητέρα του Κωνστάντω. Προορισμός του για δουλειά (με 25 $ μαζί του) ήταν το Μιλγουώκι (Milwaukee) του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Ν. Σμπαρούνης[7].
Η πρώτη ομαδική αναχώρηση στο 1910αριθμούσε επτά άτομα. Ήταν οι : Κώσ. Βουτζίδης, Ιωάν. Κονιστής, Νικ. Κριατσιώτης, Λουκ. Παπαϊωάννου, Νικ. Παπαϊωάννου, Κων. Σκέντζος και Αλέξ. Ταραβίρας. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 9 Μαρτίου ανέβηκαν στο ελληνόκτητο πλοίο “Athinai” και στις 28 Μαρτίου κατέβηκαν στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Τα διαθέσιμα στοιχεία του αρχείου μας πληροφορούν γι’ αυτούς ότι :
· Ο Κώστας Βουτζίδης ήταν 35 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Η γυναίκα[8] του ήταν στο χωριό. Με 23 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο συμπατριώτης του Ανδρέας Καρκάς.
· Ο Ιωάννης Κονιστής ήταν 18 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Γεώργιος. Αναζητούσε δουλειά, με 25 $ μαζί του, στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Γεώργιος Λυγερός.
· Ο Νικόλαος Κριατσιώτης ήταν 35 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Αικατερίνη. Αναζητούσε δουλειά, με 25 $ μαζί του, στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο ξάδερφός του Κώστας Χάρας.
· Ο Λουκάς Παπαϊωάννου ήταν 18 ετών. Η μητέρα του ονομαζόταν Μαρία. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο θείος του Γεώργιος Λυγερός.
· Ο Νικόλαος Παπαϊωάννου ήταν 30 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Στην Καρδάρα είχε τη γυναίκα του Ελένη. Προορισμός του για δουλειά ήταν το Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο συμπατριώτης του Ανδρέας Κουρασιάς.
· Ο Κωνσταντίνος Σκέντζος ήταν 20 ετών. Το όνομα του πατέρα του ήταν Χαράλαμπος. Με 25 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο συμπατριώτης του Γεώργιος Λυγερός.
· Ο Αλέξανδρος Ταραβίρας ήταν 23 ετών και αναλφάβητος. Ο πατέρας του ονομαζόταν Ιωάννης. Αναζητούσε δουλειά με 23 $ μαζί του, στην πόλη Μπελόιτ (Beloit) του Ουισκόνσιν, κοντά στον ξάδερφό του Δημοσθένη Αλεξανδρή.
 |
| Ατμόπλοιο “Athinai” (1910) |
Η δεύτερη ομαδική αναχώρηση στο 1910 έγινε από δύο άτομα, τους : Ιωάν. Μεϊντάση και Βασ. Σκέντζο. Στις 14 Μαΐου, από το λιμάνι της Πάτρας έφυγαν από το λιμάνι της Πάτρας με το πλοίο “Athinai” και στις 31 Μαΐου έφτασαν στην Αμερική. Πρόσθετα στοιχεία μας γνωρίζουν ότι:
· Ο Ιωάννης Μεϊντάσης ήταν 38 ετών και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Παντούσα (ή Παντούλα). Με 30 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο συμπατριώτης του Παν. Λιγνός.
· Ο Βασίλειος Σκέντζος ήταν 18 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Γεώργιος. Προορισμός του για δουλειά (με 25 $ μαζί του) ήταν το Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Κώστ. Ρήγας (Gost Regas).
Η δεύτερημεμονωμένη αναχώρηση στο 1910έγινε από τον Γεώργιο Παπαϊωάννου. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 5 Σεπτεμβρίου ταξίδεψε με το πλοίο “Athinai” και στις 22 Σεπτεμβρίου αφίχθηκε στις ΗΠΑ. Ήταν 40 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Μαρία. Με 25 $ για τα αναγκαία πρώτα έξοδα, πήγαινε για δουλειά στο Σικάγο, όπου ήταν ο συμπατριώτης του Τομ Ανδριόπουλος.
(vi) Λίγοι μετανάστες στο 1911
Στη διάρκεια του έτους καταγράφηκαν δύο μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων (1 ομαδικό και 1 από μεμονωμένο) προς την Αμερική. Συνολικά έφυγαν 4 άτομα από το χωριό. Αναλυτικά έχουμε :
Η μεμονωμένη αναχώρηση στο 1911έγινε από τον Σπύρο Παπαθανασίου. Στις 27 Φεβρουαρίου, από το λιμάνι της Πάτρας αναχώρησε με το πλοίο “Martha Washington” και στις 13 Μαρτίου “πάτησε πόδι” στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ήταν 19 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Αθανάσιος. Αναζητούσε δουλειά, με 25 $ μαζί του, στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Τζέιμς Λυμπέρης.
Η ομαδική αναχώρηση στο 1911έγινε από τρία άτομα, τους : Λ. Νίκου, Ρήγ. Σταφυλά και Κων. Τρεβλά. Από την Ελλάδα έφυγαν με πλοίο μέχρι το ιταλικό λιμάνι της Νάπολης. Από εκεί, στις 19 Μαρτίου επιβιβάστηκαν στο πλοίο “Venezia” και στις 30 Μαρτίου αποβιβάστηκαν στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Πρόσθετα στοιχεία του αρχείου μας αναφέρουν ότι :
· Ο Λ……………[9] Νίκου ήταν 23 ετών και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Λουίζα. Με 50 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στην πόλη Μέριμακ (Merrimack) του Νιου Χαμσάιρ, όπου ήταν ένας φίλος[10] του.
· Ο Ρήγας Σταφυλάς ήταν 38 ετών και παντρεμένος. Στο χωριό είχε τη γυναίκα του Ευγενία. Προορισμός του για δουλειά (με 50 $ μαζί του) ήταν η Βοστώνη (Boston) της Μασαχουσέτης, όπου ήταν ένας ξάδερφός[11] του.
· Ο Κωνσταντίνος Τρεβλάς ήταν 35 (ή 39) ετών. Ήταν χήρος. Ως πλησιέστερο συγγενή του στην Καρδάρα δήλωσε τον Ευάγγελο Τρεβλά. Με 50 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στη Βοστώνητης Μασαχουσέτης, όπου ήταν ο ξάδερφός του Πέτρος Ιωάννου.
(vii) Μία ομαδική αναχώρηση στο 1912
Έγινε από τρία άτομα, τους : Ευθ. Μιχαλόπουλο, Αναστ. Κονιστή και Κων. Ταραβίρα. Στις 21 Ιουνίου, από το λιμάνι της Πάτρας ανέβηκαν στο πλοίο “Carpathia” και στις 12 Ιουλίου κατέβηκαν στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ξέρουμε επιπλέον ότι:
· Ο Ευθύμιος Μιχαλόπουλος ήταν 42 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Πολυξένη. Δήλωσε εργάτης ημέρας (day laborer) και αναζητούσε δουλειά, με 45 $ μαζί του, στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο γνωστός του Αθαν. Κρασούλας.
· Ο Αναστάσιος Κονιστής ήταν 19 ετών. Στο χωριό ήταν η μητέρα του Βασιλική. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, κοντά στο θείο του Χρήστο Καρέλη.
· Ο Κωνσταντίνος Ταραβίρας ήταν 19 ετών. Η μητέρα του ονομαζόταν Αθηνά. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο ξάδερφός του Βασίλειος Σκέντζος.
 |
| Ατμόπλοιο“Carpathia” (Photo: Richard Faber Collection) |
(viii) Μικρός αριθμός μεταναστών στο 1913
Στη διάρκεια του έτους σημειώθηκαν δύο μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων (1 ομαδικό και 1 από μεμονωμένο) προς την Αμερική. Συνολικά έφυγαν 3 άτομα από την Καρδάρα. Συγκεκριμένα :
Η ομαδική αναχώρηση στο 1913 έγινε από δύο άτομα, τους : Γεώργ. Κονιστή και Σπ. Σκέντζο. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 14 Απριλίου ταξίδεψαν με το πλοίο “Martha Washington” και την 1η Μαΐου αντίκρισαν το λιμάνι της Νέας Υόρκης. Από τα διαθέσιμα στοιχεία του αρχείου :
· Για τον Γεώργιο Κονιστή δεν έχουμε κάτι επιπλέον.
· Ο Σπύρος Σκέντζος ήταν 17 ετών. Το όνομα του πατέρα του ήταν Γεώργιος. Προορισμός του για δουλειά (με 25 $ μαζί του) ήταν το Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Νικ. Κρεατσιώτης.
(ix) Κορύφωση του μεταναστευτικού ρεύματος στο 1914
Στη διάρκεια του έτους καταγράφηκαν τρία ομαδικά μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων προς την Αμερική. Συνολικά έφυγαν 15 άτομα από την Καρδάρα. Αναλυτικά έχουμε :
Η πρώτη ομαδική αναχώρηση στο 1914 έγινε από τρία άτομα με το ίδιο επώνυμο, τους : Βασίλειο, Γεώργιο και Οδυσσέα Κονιστή. Στις 11 Μαρτίου, από το λιμάνι της Πάτρας έφυγαν με το πλοίο “Themistocles” και στις 28 Μαρτίου έφτασαν στην Αμερική. Ξέρουμε ακόμη ότι:
· Ο Βασίλειος Κονιστής ήταν 38 ετών και παντρεμένος. Στο χωριό είχε τη γυναίκα του Χριστίνα. Με 25 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στην Μιννεάπολη της Μινεσότα, όπου ήταν ο συμπατριώτης του Γεώργιος Λυγερός. Είχε ξαναπάει στην Αμερική ο Βασίλειος Κονιστής την περίοδο 1911-12 και εργάστηκε σε τόπο του Γουαϊόμινγκ.
· Ο Γεώργιος Κονιστής ήταν 36 ετών και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Αγλαΐα. Αναζητούσε δουλειά, με 40 $ μαζί του στην Μιννεάπολη της Μινεσότα, όπου ήταν ο συμπατριώτης του Σπύρος Καραΐσκος[12]. Για τον Γεώργιο Κονιστή αυτό ήταν το δεύτερο ταξίδι στις ΗΠΑ. Την προηγούμενη φορά πήγε την περίοδο 1905-1907 και εργάστηκε στην πόλη Ποκατέλλο του Αϊντάχο.
· Ο Οδυσσέας Κονιστής ήταν 38 ετών και παντρεμένος. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στη Μιννεάπολη της Μινεσότα, όπου ήταν ο συμπατριώτης του Σπύρος Καραΐσκος. Ο Οδυσσέας Κονιστής είχε ξαναπάει στην Αμερική, την περίοδο 1909-1911 και εργάστηκε στην πόλη Σποκέιν (Spokane) της πολιτείας Ουάσιγκτον.
Η δεύτερη ομαδική αναχώρηση στο 1914αριθμούσε επτά άτομα και περιλάμβανε τους : Ιωάν. Γιαννακούρη, Νικ. Γιαννακούρη, Χρ. Γιαννακούρη, Βασ. Καλλιαμπέτσο, Νικ. Κονιστή, Λεων. Παπαϊωάννου και Σπ. Ταραβίρα. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 17 Μαρτίου επιβιβάστηκαν στο πλοίο “Laconia (1912)” και στις 2 Απριλίου αποβιβάστηκαν στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Συμπληρωματικά στοιχεία του αρχείου μας πληροφορούν ότι:
· Ο Ιωάννης Γιαννακούρης ήταν 17 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Παναγιώτης. Προορισμός του για δουλειά (με 25 $ μαζί του) ήταν η πόλη Πάσκο (Pasco) της πολιτείας Ουάσιγκτον, κοντά στο θείο του Παναγιώτη Γιαννακούρη.
.jpg) |
| Πλοίο “Laconia (1912)” [Photo: HisashiNoma Collection] |
· Ο Νικόλαος Γιαννακούρης ήταν 37 ετών και παντρεμένος. Το όνομα του πατέρα του ήταν Χρήστος. Με 60 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στην πόλη Πάσκο (Pasco) της πολιτείας Ουάσιγκτον, όπου ήταν ο ξάδερφός του Παναγιώτης Γιαννακούρης. Για τον Νικόλαο Γιαννακούρη αυτό ήταν το δεύτερο ταξίδι στις ΗΠΑ. Πρωτοπήγε την περίοδο 1907-1911 και εργάστηκε πάλι στον ίδιο προορισμό.
· Ο Χρήστος Γιαννακούρης ήταν παιδί 10 ετών. Γράφτηκε ως μαθητής (scholar). Μαζί με τον πατέρα του Νικόλαο, πήγαινε στην πόλη Πάσκο (Pasco) της πολιτείας Ουάσιγκτον.
· Ο Βασίλειος Καλλιαμπέτσος ήταν 17 ετών. Το όνομα της μητέρας του ήταν Πηνιώ. Αναζητούσε δουλειά με 24 $ μαζί του, στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, κοντά στον ξάδερφό του Βασίλειο Σκέντζο.
· Ο Νικόλαος Κονιστής ήταν 26 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Κωνσταντίνος. Με 30 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο ξάδερφός του Αθαν. Σακαρέλλος. Είχε ξαναπάει στην Αμερική ο Νικόλαος Κονιστής, την περίοδο 1907-1912 και εργάστηκε στην πόλη Πάσκο της πολιτείας Ουάσιγκτον.
· Ο Λεωνίδας Παπαϊωάννου ήταν 36 ετών και παντρεμένος. Στο χωριό είχε τη γυναίκα του Παναγιού. Προορισμός του για δουλειά (με 25 $ μαζί του) ήταν το Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Βασίλειος Σκέντζος.
· Ο Σπύρος Ταραβίρας ήταν 18 ετών. Το όνομα του πατέρα του ήταν Βασίλειος. Με 25 $ για τα αναγκαία πρώτα έξοδα, πήγαινε για δουλειά στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Δήμος Ρήγας.
Η τρίτη ομαδική αναχώρηση στο 1914 έγινε από πενταμελή ομάδα, με τους : Ευθ. Βοτσαΐτη, Κων. Βοτσαΐτη, Αθαν. Σκέντζο, Σπύρ. Σκέντζο και Κων. Φάραινα. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 29 Μαρτίου ανέβηκαν στο πλοίο “Saxonia” και στις 14 Απριλίου κατέβηκαν στο λιμάνι της Πάτρας. Το αρχειακό υλικό μας πληροφορεί ακόμη ότι:
· Ο Ευθύμιος Βοτσαΐτης ήταν 28 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Στην Καρδάρα είχε τη γυναίκα του Αικατερίνη. Αναζητούσε δουλειά, με 25 $ μαζί του, στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Ιωάν. Τσιάμης.
· Ο Κωνσταντίνος Βοτσαΐτης ήταν 37 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Θεώνη. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Ιωάν. Τσιάμης. Για τον Κωνσταντίνο Βοτσαΐτη ήταν δεύτερο ταξίδι στις ΗΠΑ. Είχε ξαναπάει την περίοδο 1910-1912 και εργάστηκε στην πόλη Σποκέιν (Spokane) της πολιτείας Ουάσιγκτον.
 |
| Πλοίο Saxonia (Photo: Alex Duncan) |
· Ο Αθανάσιος Σκέντζος ήταν 25 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Κωνσταντίνος. Προορισμός του για δουλειά (με 35 $ μαζί του) ήταν το Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, κοντά στον φίλο του Ιωάννη Τσιάμη. Είχε ξαναπάει στην Αμερική ο Αθανάσιος Σκέντζος την περίοδο 1909-1912 και εργάστηκε στην πόλη Σποκέιν (Spokane) της πολιτείας Ουάσιγκτον.
· Ο Σπύρος Σκέντζος ήταν 18 ετών και αναλφάβητος. Το όνομα του πατέρα του ήταν Γεώργιος. Με 25 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, κοντά στον αδερφό του Βασίλειο Σκέντζο. Για τον Σπύρο Σκέντζο αυτό ήταν το δεύτερο ταξίδι που έκανε στις ΗΠΑ. Την πρώτη φορά πήγε την περίοδο 1909-1912 και εργάστηκε στην πόλη Σποκέιν(Spokane) της πολιτείας Ουάσιγκτον.
· Ο Κωνσταντίνος Φάραινας[13] ήταν 30 ετών και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Αικατερίνη. Αναζητούσε δουλειά, με 25 $ μαζί του, στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο κουνιάδος του Βασίλειος Σκέντζος. Είχε ξαναπάει στην Αμερική ο Κων/νος Φάραινας την περίοδο 1911-1912 και εργάστηκε στην πόλη Σποκέιν (Spokane) της πολιτείας Ουάσιγκτον.
x. Μία μεμονωμένη αναχώρηση στο 1915
Έγινε από τον Νικόλαο Τούντα. Στις 18 Αυγούστου, από το λιμάνι του Πειραιά ταξίδεψε με το πλοίο “Athinai” και στις 7 Σεπτεμβρίου αφίχθηκε στις ΗΠΑ. Ήταν 30 ετών και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του πρέπει να ήταν Βαρβάρα. Με 20 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στην πόλη Λάνγκαστερ (Lancaster) της Πενσυλβάνια, όπου ήταν ο φίλος του Ιωάννης Χριστόπουλος. Αυτό ήταν το δεύτερο ταξίδι που έκανε ο Νικόλαος Τούντας στην Αμερική. Πρωτοπήγε την περίοδο 1904-1912 και εργάστηκε στην πόλη Κάμας(Camas) της πολιτείας Ουάσιγκτον.
xi. Μία ομαδική αναχώρηση στο 1916
Έγινε από τρία άτομα. Ήταν οι : Νικ. Καρδαράς, Πολύκ. Κονιστής και Νικ. Κουβέλης. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 20 Νοεμβρίου αναχώρησαν με το πλοίο “Themistocles” και στις 13 Δεκεμβρίου έφτασαν στην Αμερική. Ξέρουμε ακόμη ότι :
· Ο Νικόλαος Καρδαράς ήταν 17 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Ιωάννης. Προορισμός του για δουλειά (με 25 $ μαζί του) ήταν η πόλη Ντόβερ (Dover) της Νέας Υόρκης, όπου ήταν ο θείος του Ιωάννης Μεϊντάσης.
· Ο Πολύκαρπος Κονιστής ήταν 17 ετών. Το όνομα του πατέρα του ήταν Κωνσταντίνος. Με 25 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στην πόλη Ντόβερ (Dover) της Νέας Υόρκης, κοντά στον ξάδερφό του Σπύρο Ταραβίρα.
· Ο Νικόλαος Κουβέλης ήταν 17 ετών. Στο χωριό ήταν ο πατέρας του Κωνσταντίνος. Αναζητούσε δουλειά, με 25 $ μαζί του, στην πόλη Άντριαν της πολιτείας Ουάσιγκτον, όπου ήταν ο αδερφός του Τομ Κουβέλης.
xii. Τελευταίες αναχωρήσεις στα έτη 1920 και 1921
Στη διάρκεια του 1920 καταγράφηκαν δύο μεμονωμένες αναχωρήσεις και του έτους 1921 έγιναν άλλες δύο. Αναλυτικά :
Η πρώτη μεμονωμένη αναχώρηση στο 1920 έγινε από τον Αλκιβιάδη Παπαϊωάννου. Στις 14 Μαΐου 1920, από το λιμάνι της Πάτρας επιβιβάστηκε στο πλοίο “Susquehanna” και στις 2 Ιουνίου αποβιβάστηκε στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ήταν 37 ετών και παντρεμένος. Γεννήθηκε στην Καρδάρα, αλλά ως τόπο διαμονής δήλωσε το Ευπάλιον. Η γυναίκα του ονομαζόταν Αλεξάνδρα. Με 28 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στην πόλη Σπρίνγκφιλντ (Springfield) της Μασαχουσέτης, όπου ήταν ο φίλος του Κώστας Αρβανίτης. Είχε ξαναπάει στην Αμερική ο Αλκιβιάδης Παπαϊωάννου την περίοδο 1907-1912 και εργάστηκε στην πόλη Σποκέιν (Spokane) της πολιτείας Ουάσιγκτον.
 |
| Πλοίο “Susquehanna” |
Η δεύτερη μεμονωμένη αναχώρηση στο 1920 έγινε από τον Αθανάσιο Αναστασόπουλο. Από το λιμάνι του Πειραιά, στις 14 Σεπτεμβρίου ταξίδεψε με το ελληνόκτητο πλοίο “Megali Hellas” και στις 4 Οκτωβρίου αφίχθηκε στις ΗΠΑ. Ήταν 38 ετών και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Γεωργίτσα. Προορισμός του για δουλειά (με 60 $ μαζί του) ήταν η πόλη Μολάιν (E. Moline) του Ιλινόις, όπου ήταν ο φίλος του Σαμ Σάμπαλης. Για τον Αθανάσιο Αναστασόπουλο, αυτό ήταν το δεύτερο ταξίδι στις ΗΠΑ. Την προηγούμενη φορά πήγε την περίοδο 1905-1911 και εργάστηκε πάλι στον ίδιο προορισμό.
Η πρώτη μεμονωμένη αναχώρηση στο 1921 έγινε από τον Αλέξανδρο Ταραβίρα. Την 1η Ιουνίου, από το λιμάνι της Πάτρας, ανέβηκε στο ελληνόκτητο πλοίο “Acropolis” και στις 25 Ιουνίου κατέβηκε στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ήταν 35 ετών και παντρεμένος. Ως τόπο γέννησης και διαμονής δήλωσε το Ευπάλιο. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Πηνελόπη. Με 30 $ για τα αναγκαία πρώτα έξοδα, πήγαινε για δουλειά στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Ι. Σ. Οικονόμου. Είχε ξαναπάει στην Αμερική ο Αλέξανδρος Ταραβίρας την περίοδο 1910-1919 και εργάστηκε κυρίως στην πόλη Γουώρεν (Warren) του Οχάιο.
Η δεύτερη μεμονωμένη αναχώρηση στο 1921 έγινε από τον Ιωάννη Γιαννακούρη. Από το λιμάνι του Πειραιά, στις 14 Ιουνίου έφυγε με το πλοίο “King Alexander” και στις 2 Ιουλίου έφτασε στην Αμερική. Ήταν 24 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Παναγιώτης. Αναζητούσε δουλειά, με 21 $ μαζί του, στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο ξάδερφός του Γεώργιος Θωμάς. Για τον Ιωάννη Γιαννακούρη ήταν δεύτερο ταξίδι στις ΗΠΑ. Είχε ξαναπάει το 1914, με αρχικό προορισμό την πόλη Πάσκο της πολιτείας Ουάσιγκτον.
 |
| Ατμόπλοιο “King Alexander” |
--------------------
Βιβλιογραφία-Αναφορές-Ιστοσελίδες
1. Αρχείο EllisIsland, της Υπηρεσίας Μετανάστευσης των ΗΠΑ.
2. Β.Δ. 3/15-12-1833
3. Διάταγμα 29-8-1912 (ΦΕΚ 261/1912)
4. Απογραφές πληθυσμού 1889, 1896, 1920.
5. Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου : “Από την περιοχή Δωρίδας, μετανάστες στην Αμερική (1897-1921)”. Ανέκδοτη εργασία από το Μάρτιο 2016. Αναρτήθηκε στο www.amfictyon.blogspot.gr από τις 20-3-2016 (Α’ & Β’ μέρη).
6. Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου : “Από το Κλήμα Δωρίδας, μετανάστες στην Αμερική (1904-1928”. Ανέκδοτη εργασία από τον Απρίλιο 1918. Αναρτήθηκε στο amfictyon.blogspot.gr στις 17 Μάη 2018.
7. Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου : “Από το Ευπάλιο Δωρίδας, μετανάστες στην Αμερική (1906-1921)”. Ανέκδοτη εργασία από τον Αύγουστο 2017. Αναρτήθηκε στο amfictyon.blogspot.gr στις 31 Οκτωβρίου 2017.
8. Ιστοσελίδα https://www.eetaa.gr
9. Βικιπαίδεια
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
[1]Όταν λέμε Αμερική εννοούμε τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (ΗΠΑ).
[2]Στο σύνολο των 63 ονομάτων μεταναστών από την Καρδάρα βρέθηκαν 9 αναλφάβητοι (ή ποσοστό 15 % των μεταναστών).
[3]Δεν καταγράφηκαν και δεν περιλαμβάνονται σ’ αυτή την εργασία όσοι μετανάστες ήρθαν στις ΗΠΑ, αλλά από άλλα λιμάνια της.
[4]Από το Κλήμα Δωρίδας. Πήγε στην Αμερική το Μάιο του 1907, σε ηλικία 35 ετών και παντρεμένος. Προορισμός του για δουλειά ήταν το Σαιν Λούις της Μοντάνα.
[5]Από τη Γουρίτσα (το 1927 μετονομάστηκε σε Πυρά) Φωκίδας. Πήγε στην Αμερική το 1907, σε ηλικία 25 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Αρχικός τόπος προορισμού του για δουλειά ήταν η πόλη Πόρτλαντ του Όρεγκον, κοντά στον αδερφό του Θεμιστοκλή.
[6]Από τη Γουρίτσα, Πήγε στην Αμερική το 1906, σε ηλικία 17 ετών, με πρώτο προορισμό τη Νέα Υόρκη.
[7]Από το Ευπάλιο. Πήγε στην Αμερική το Μάιο 1909, σε ηλικία 18 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Δημήτριος, Προορισμός του για δουλειά ήταν το Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν.
[8]Το όνομά της, στο χειρόγραφο αρχείο, είναι δυσανάγνωστο.
[9]Το όνομα που έχει γραφεί είναι Limes και δεν μπορώ να το μεταφράσω.
[10]Στο χειρόγραφο αρχείο, το όνομα είναι κακογραμμένο και δυσανάγνωστο.
[11]ό. π.
[12]Από το Λιδωρίκι. Πήγε στην Αμερική το 1906, σε ηλικία 19 ετών. Αρχικός προορισμός του για δουλειά ήταν η Νέα Υόρκη.
[13]Στο χειρόγραφο αρχείο το επώνυμο είναι δυσανάγνωστο. Γράφτηκε έτσι με επιφύλαξη.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου