Πολυετείς υποσχέσεις και ανεφάρμοστες μελέτες
του Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου, φυσικού
Στον μυχό του Μαλιακού κόλπου, η Στυλίδα, το επίνειο της Λαμίας ήταν από παλιά η θαλάσσια οδός για επικοινωνία και μεταφορές. Για να υπηρετήσει όμως τους σκοπούς αυτούς ήταν απαραίτητη η κατασκευή του λιμανιού της. Στη διάρκεια του 19ου αι. αυτό παρέμενε ένα χρόνιο πρόβλημα.
Το βάθος του λιμανιού και του διαύλου δεν ήταν αρκετό για μεγάλα ατμόπλοια. Η αγγλική εταιρεία του σιδηροδρόμου αναγκάστηκε να φτιάξει τη μεγάλη γέφυρα στην Αγία Μαρίνα, για εκφόρτωση των υλικών, η δε πρώτη σιδηροδρομική διακλάδωση έγινε από την Αγία Μαρίνα μέχρι τη Λαμία και Μπεκή. Για τις δυσκολίες του έργου[1] του σιδηροδρόμου ήρθε και έλαβε γνώση ο Χαρ. Τρικούπης, φτάνοντας μέχρι τη Στυλίδα, όπου άκουσε τα αιτήματα, και μεταξύ άλλων υποσχέθηκε εκβάθυνση του λιμανιού «υπό της εταιρείας σιδηροδρόμου».
Η δημιουργία του μεγάλου εργοστασίου Κων. Αγαθοκλή, στο χώρο του λιμανιού της Στυλίδας με σημαντική εμπορική δραστηριότητα ανέδειξε την ανάγκη κατασκευής του λιμανιού της. Το έργο αυτό ανέλαβε[2] και το 1903 ολοκλήρωσε ο μηχανικός Δημήτριος Αναστ. Διαμαντίδης. Γι’ αυτό τιμήθηκε με χρυσό βραβείο της Διεθνούς Εκθέσεως Αθηνών και με κρατικό δώρο 10.000 δρχ. Με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου η κεντρική πλατεία Στυλίδας φέρει το όνομά του.
Στην εφ. ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ, στις 21-4-1901 γράφτηκε : “Η Στυλίς κινδυνεύει να καταποντισθή εάν μη κατασκευασθή ο λιμήν της. … Σημ. : Η Στυλίδα, λόγω του αβαθούς λιμένα της δεν επιλέχτηκε ως αφετηρία του σιδηροδρόμου.”
.jpg) |
| Το λιμάνι της Στυλίδας (1917) |
Με την είσοδο του 21ου αι. επανήλθαν οι προτάσεις για την εκβάθυνση του λιμανιού της Στυλίδας. Το Νοέμβριο 2005, το Λιμενικό Ταμείο Φθιώτιδας πήρε την πρώτη επίσημη απόφαση να διενεργηθεί διαγωνισμός ανάθεσης των πρώτων μελετών εκβάθυνσης. Ήταν απαραίτητο το λιμάνι ως εμπορικός κόμβος με σημαντικό ενδιαφέρον, που είχε πρόβλημα από προσχωματώσεις (οι οποίες μείωναν το βάθος του), με αποτέλεσμα να περιορίζει τη χωρητικότητα και ασφάλεια των εμπορικών πλοίων.
Το 2008 ανατέθηκε επίσημα η ολοκληρωμένη μελέτη με τίτλο «Εκβάθυνση του Διαύλου και της Λιμενολεκάνης του Λιμένα Στυλίδας – Επέκταση Προβλήτας και Κρηπιδωμάτων του Λιμένα Στυλίδας». Δυστυχώς για μια δεκαετία σχεδόν, η πρόταση αυτή παρέμεινε «παγωμένη», από διαδοχικά τεχνικά προβλήματα. Κυριότερο ήταν ότι δεν δινόταν άδεια από την επιτροπή περιβάλλοντος, εφόσον δεν είχε λυθεί το πρόβλημα των προϊόντων βυθοκόρησης (δηλ. πού θα απορριφθούν τα μπάζα από τον βυθό), προστατεύοντας τον κλειστό Μαλιακό Κόλπο.
Την περίοδο 2021-22 και συγκεκριμένα το Νοέμβριο 2021, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ενέκρινε τελικά τους περιβαλλοντικούς όρους. Μετά από έναν χρόνο (το Σεπτέμβριο 2022) η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας ενέκρινε την επικαιροποιημένη οριστική τεχνική μελέτη, με προσαρμογή των οικονομικών δεδομένων αυτής. Απέμενε πλέον η χρηματοδότηση.
Πέρασαν άλλα δύο χρόνια και το 2024 το έργο με προϋπολογισμό περίπου 10 εκατομμύρια ευρώ, εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης. Το επόμενο έτος 2025 υπεγράφη η σύμβαση με την ανάδοχο κοινοπραξία. Έτσι τον μήνα που είμαστε (Οκτώβριος 2026) ανακοινώθηκε επίσημα η ολοκλήρωση του έργο της εκβάθυνσης της λιμενολεκάνης και του διαύλου του λιμανιού Στυλίδας. Επιπλέον θα δρομολογηθούν τα επόμενα στάδια (με άγνωστο χρονικό διάστημα) (α) για επέκταση της προβλήτας με ποσό 20 εκατ. € και (α) για σιδηροδρομική σύνδεση του λιμανιού.
Δεν είναι τιμητικό για όσους κυβέρνησαν τον τόπο, ένα σημαντικό αναπτυξιακό έργο για τη Φθιώτιδα, να χρονολογείται για έναν και ένα τέταρτο αιώνα μέχρι σήμερα, που πέρασε τόσα στάδια γραφειοκρατίας, με καθυστερήσεις και τροποποιήσεις. Αν το 2027 δεν ήταν έτος βουλευτικών εκλογών, ίσως δεν θα είχαμε καμία ανακοίνωση γι’ αυτό. Η ανακοίνωση όμως αμέσως ανέδειξε τις “δυσκολίες” των έργων, αναφέροντας ότι :
· Το έργο θα αρχίσει να υλοποιείται μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.
· με μεγαλύτερο βαθμό δυσκολίας σχεδιάζεται η σύνδεση του λιμανιού με τον σιδηροδρομικό άξονα στο Λιανοκλάδι.
Με αυτή τη χαρακτηριστική βραδύτητα και τα αβέβαια οικονομικά που διατίθενται, πώς περιμένουμε την σύντομη ολοκλήρωση των έργων και τη συμβολή τους στην πολυπόθητη ανάπτυξη; Η πελατειακή κυρίαρχη αντίληψη θυσιάζει τις προφανείς διαχρονικές προτάσεις για αναγκαία έργα του τόπου. Με το αβέβαιο πολιτικό τοπίο στις ερχόμενες εκλογές, η προοπτική οδηγεί σε χρονική παράταση στο άγνωστο μέλλον. Κρίμα στον τόπο …
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
[1] Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου : “Ο σιδηρόδρομος στη Φθιώτιδα”. Δημοσιεύτηκε στο περ. ΦΘΙΩΤΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 2011, σελ. 105-146, Λαμία.
[2] Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου : “Κωνσταντίνος Π. Αγαθοκλής”, εργασία του 2017.
