Επιτυχημένοι μετανάστες της Φθιώτιδας με πολυετή εργασία στην Αμερική

 

Εισαγωγή

   Μετά από πολύχρονη ενασχόληση με τη μετανάστευση στη Φθιώτιδα και την καταγραφή από το αμερικανικό αρχείο EllisIslandτων διαθέσιμων στοιχείων 6.000 ονομάτων μεταναστών, από 55 τόπους προέλευσης (Λαμία, κωμοπόλεις και χωριά) της Φθιώτιδας, η σκέψη ήταν να επιλεγούν όσοι εργάστηκαν τα περισσότερα χρόνια. Απ’ αυτούς, είναι φανερό ότι θα υπήρξαν επιτυχημένοι επαγγελματικά και οικονομικά, μερικοί δε θα εγκαταστάθηκαν μόνιμα στις ΗΠΑ. Τα στοιχεία αναφέρονται σε όσους μετανάστες έκαναν τουλάχιστον 2 ταξίδια ή περισσότερα. Βασική πηγή υπήρξε το αμερικανικό αρχείο EllisIsland.

   Ταυτόχρονα, εκτός από προσωπικά στοιχεία, θα παρουσιαστούν οι τόποι προέλευσης αυτών, τα έτη εργασίας, οι τόποι προορισμού και το αντικείμενο εργασίας τους. Αυτά θα δοθούν με όσο γίνεται συνοπτικό αλλά και περιεκτικό τρόπο.

Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος

                φυσικός

Από το Μώλο Λοκρίδος, μετανάστες στην Αμερική (1906-1920)

Πρόλογος

   Η εργασία αυτή αναζήτησε και κατέγραψε 30 μεταναστευτικά ταξίδια ανθρώπων του Μώλου προς την Αμερική στις δύο πρώτες 10ετίες του 20ού αιώνα. Εντοπίστηκαν 76 μετανάστες. Έχω επισκεφτεί το Μώλο, αλλά δεν ξέρω επώνυμα των ανθρώπων της, ώστε να είμαι βέβαιος για την προέλευση των μεταναστών. Ευτυχώς το όνομα της κωμόπολης Μώλος εντοπίζεται μόνο στη Λοκρίδα.

  Πιθανά υπάρχουν κι άλλοι μετανάστες που δεν εντοπίστηκαν και θα βρεθούν στη συνέχεια. Η όλη αναζήτηση είναι δύσκολη και χρονοβόρος, εφόσον τα στοιχεία του αμερικανικού αρχείου είναι χειρόγραφα και μερικά δεν διαβάζονται εύκολα.

   Η προσπάθεια αυτή θέλει να τιμήσει τους ανθρώπους του Μώλου, για την τόλμη και την απόφαση να φύγουν στα ξένα (μερικοί ίσως να μην ξαναδούν τον τόπο τους), θυσιάζοντας τα καλύτερά τους χρόνια για να  ζήσει η γονική οικογένεια και οι ίδιοι καλύτερα.

   Μετά από ένα και πλέον αιώνα, η προσπάθεια αυτή αποτείνεται στο θυμικό όσων έζησαν ή έχουν εικόνες από τα χρόνια της μετανάστευσης στην Αμερική. Είναι όμως μια αναγκαία κατάθεση μνήμης για τους νεότερους, στους οποίους και αφιερώνεται.

Κωνσταντίνος Αθαν. Μπαλωμένος

                    φυσικός

 

Μώλος Λοκρίδας (πανοραμική)

Από τη Μερκάδα Φθιώτιδας, μετανάστες στην Αμερική (1906-1921)

 

Προλεγόμενα

Ο Ι. Ν. Αγίας Παρασκευής Μερκάδας

   Η Μερκάδα είναι ένα ορεινό χωριό της Δυτικής Φθιώτιδας, σε υψόμετρο 850 μ., στην πλαγιά του όρους Τυμφρηστός. Ανήκει διοικητικά στο δήμο Μακρακώμης.

   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν από τη Μερκάδα. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 17 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε το Νοέμβριο του 2022.

   Για το αποτέλεσμα αυτό χρειάστηκε πολύς χρόνος εντατικής απασχόλησης. Με βοήθησε πολύ, μέσω του Διαδικτύου, το εξαιρετικό αμερικανικό αρχείο μετανάστευσης του νησιού Έλλις (EllisIsland). Η έρευνα απέδωσε 9 μεταναστευτικά ταξίδια και τελικά ανευρέθηκαν 17 μετανάστες. Πρέπει να σημειωθεί, επειδή δεν ξέρω επώνυμα, ότι κατέγραψα ως μετανάστες από τη Μερκάδα, όσους δήλωσαν στην Αμερική ότι γεννήθηκαν ή κατοικούσαν σ’ αυτήν.

ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

 

Το αγγελάκι

 

                                                                    του Δημήτρη Κ. Καραθεοδώρου

 

   1958. Μια ξεχωριστή χρονιά για τη μικρή μας πόλη. Ιδρύεται Γυμνάσιον Στυλίδος και χαρά μεγάλη σε μας τους αποφοίτους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου. Με εισιτήριες εξετάσεις τον Ιούλιο του ’58, να ’μαι κι εγώ μαθητής της Α’ τάξεως του Γυμνασίου Στυλίδος, το Φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς.

   Εφηβάκι - βραχνοκοκοράκι (λόγω μεταφώνησης) και ποιος με πιάνει.

   Με το πηλήκιο της σοφής μου κουκουβάγιας, πλαισιωμένης εκατέρωθεν με τα μεταλλικά γράμματα Γ.Σ. (Γυμνάσιο Στυλίδος ή γάιδαρος σαμαρωμένος, όπως μας παίρναν κάποιοι στο ψιλό, ως είναι το συνήθειό τους, οι απαίσιοι), φούσκωνα από περηφάνια και καμάρι που κι εγώ έμπαινα στον ναό της Γνώσης και επένδυα στα Γράμματα και τη θεραπευτική δύναμη της Παιδείας.

   Είχα μια προδιάθεση Νίκης... Αυστηρό το Γυμνάσιο, αυστηροί και οι καθηγητές (Νικολακοπούλου, φιλόλογος, Καρτσακλής, φιλόλογος, Κουτρούμπας, μαθηματικός, Νάκος, φυσικός), αφοσιωνόμουνα με αγάπη κι ευχαρίστηση στα μαθήματα εκείνα που πολλά είχαν να πουν στα ενδιαφέροντά μου.

   Εξηγούμαι, τα φιλολογικά. Τα διάβαζα μετά μανίας, τα ερευνούσα, τα αποστήθιζα, γιατί υφάρπαζαν το μυαλό και την ψυχούλα μου και μου υπόσχονταν κάτι καλό και σοφό για το μέλλον μου.

   Πλησίαζαν τα Χριστούγεννα του ’58 και οι καθηγητές μας μάς είπαν να φέρουμε όλοι στο Σχολείο από ένα τάλιρο για να αγοράσουμε δώρα, παιχνίδια και λαμπιόνια χριστουγεννιάτικα και να τα κληρώσουμε παραμονές των Χριστουγέννων σε όλα τα παιδιά. Για μας τους φτωχούς μαθητές με τα μπαλωμένα παντελόνια, τα τρύπια παπούτσια και τα λερά και σχισμένα πανωφόρια ήταν ασήκωτο ποσόν.

Από την Αγόριανη (Επτάλοφο) Φωκίδας, μετανάστες στην Αμερική (1901-1921)

Προλεγόμενα

    Η Αγόριανη (παλιότερα υπήρχε Άνω και Κάτω), που το 1927 μετονομάστηκε σε Επτάλοφο, είναι ορεινός οικισμός (σε υψόμετρο 830 μ.), στις ΒΑ πλαγιές του Παρνασσού, της περιοχής Παρνασσίδας, του νομού Φωκίδας. 

   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν από την Αγόριανη. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια. Βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 72 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε το Νοέμβριο του 2022.

Η πλατεία Αγόριανης (Από https://passenger.gr/)

   Για το αποτέλεσμα αυτό χρειάστηκε αρκετός χρόνος. Με βοήθησε πολύ, μέσω του Διαδικτύου, το εξαιρετικό αμερικανικό αρχείο μετανάστευσης του νησιού Έλλις (Ellis Island). Η έρευνα απέδωσε 28 μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων (10 μετανάστες έκαναν διπλό ταξίδι) και τελικά βρέθηκαν οι 72 καταγραφές. Υπόψη ότι δεν ξέρω επώνυμα των κατοίκων της. Η προσπάθεια ήταν πολύ δύσκολη, επειδή υπάρχει και Αγόριανη Λακωνίας, με κίνδυνο λάθους. Στηρίχθηκα περισσότερο στα επώνυμα του Εκλογικού Καταλόγου του 1865 του παλαιού δήμου Δωριέων.

Το Μυλαύλακο της Λαμίας

 

Ξηριάς Λαμίας (ελήφθη από το https://elsito.gr/)

   Η δημιουργία και η χρήση του πρέπει να ανάγονται στα χρόνια της Μυκηναϊκής περιόδου, όπως αποδεικνύεται από τους αντίστοιχους τάφους που βρέθηκαν στην περιοχή Ταράτσας, όταν έγιναν τα έργα για το δίκτυο φυσικού αερίου. Πιθανά λοιπόν κατοικήθηκε από τότε και το αυλάκι βοήθησε στην άρδευση μικρών καλλιεργειών.

   Από τα προεπαναστατικά χρόνια στα βόρεια της Λαμίας αναφέρεται ο οικισμός Ταράτσα. Ο περιηγητής Πουκεβίλ, το 1810 κατέγραψε 20 σπίτια. Ο πληθυσμός του οικισμού[1] στο τέλος του 19ου αι. ήταν 292 κάτοικοι (1889) και 110 κάτοικοι (1896), ενώ το 1920 ήταν 219 κάτοικοι.

Μνήμη Βασιλείου Ι. Φαρμάκη (1934-2022)

 

Σ’ έναν πρωτοπόρο έμπορο

   Η ευγένεια σε μερικούς ανθρώπους είναι έμφυτη, αλλά αναδεικνύεται μέσα στις δυσκολίες της ζωής ως ιδιαίτερο γνώρισμα. Ως επαγγελματίας για αρκετές δεκαετίες σε κεντρικές θέσεις της Λαμίας ήταν κοινωνικά αναγνωρίσιμος, με μεγάλη εκτίμηση για το έργο του.

   Γεννήθηκε στην Παύλιανη το 1934. Ο πατέρας του λεγόταν Ιωάννης και η μητέρα του Ειρήνη. Ο πατέρας του ήταν αγρότης και παράλληλα αγωγιάτης. Η οικογένεια είχε 6 παιδιά (Βαγγελιώ, Γεωργία, Βασίλης, Θανάσης, Νίκος και Κώστας).

   Τα παιδικά χρόνια του Βασίλη συνέπεσαν με τη σκληρή Κατοχή και το αντάρτικο. Ακολούθησε ο Εμφύλιος. Ο Βασίλης τελείωσε το Δημοτικό Σχολείο της Παύλιανης, που είχε τότε 300 παιδιά με 4 δασκάλους. Το 1947, όλη η οικογένεια μετακινήθηκε υποχρεωτικά στη Λαμία.