πρωτοπρεσβυτέρου Αγγέλου Ν. Αγγελή (1937 - 2020)

εις μνήμην

   Ήταν μια ήρεμη δύναμη, ένας γλυκός και φιλικός άνθρωπος που τίμησε ιδιαίτερα την ιεροσύνη του. Ο σημερινός θαυμαστός μεγαλοπρεπής Ι. Ν. της Αγίας Παρασκευής είναι αποτέλεσμα της μεγάλης πίστης και αφοσίωσης του μακαριστού πλέον π. Αγγέλου Αγγελή. Είναι το έργο ζωής του, που κοσμεί τη Νέα Άμπλιανη Λαμίας.

π. Άγγελος Αγγελής

  Γεννήθηκε το 1937 στη Χιλιαδού (Φιλιαδώνα) Δομοκού. Οι γονείς του ονομάζονταν Νικόλαος και Δήμητρα. Με τη συμβολή της ευλαβούς οικογένειας και την προσωπική του κλίση προς τον ιερατικό κλάδο, φοίτησε στο Ανώτερο Εκκλησιαστικό Φροντιστήριο του Βόλου και πήρε πτυχίο. Μετά, νυμφεύτηκε την Αγιούλα Παπαευσταθίου, με την οποία απέκτησαν δύο παιδιά (Νικόλαος, Δήμητρα).

   Από το μητροπολίτη Φθιώτιδος Δαμασκηνό Παπαχρήστου χειροτονήθηκε διάκονος (στις 20-4-1962) και αμέσως μετά πρεσβύτερος (στις 21-4-1962).

   Υπηρέτησε στην ενορία Μελιταίας από το 1962 μέχρι το 1973, οπότε αποσπάσθηκε προσωρινά στην ενορία Νέας Άμπλιανης Λαμίας ως τρίτος εφημέριος (μαζί με τους ιερείς Γεώργ. Γράββαλο και Κων. Στεφανή). Ακολούθησαν βραχύχρονες διαδοχικές αποσπάσεις στους Ι. Ν. Αγ. Νικολάου Λαμίας, Αγ. Δημητρίου Λαμίας και Αγ. Παρασκευής Λαμίας μέσα στο ίδιο έτος 1974.

   Την καταληκτική γι’ αυτόν ενορία της Αγ. Παρασκευής Νέας Άμπλιανης Λαμίας ως εφημέριος υπηρέτησε με αυταπάρνηση, μεγάλη ευσέβεια και αγάπη προς τους ανθρώπους, για 34 χρόνια, μέχρι το έτος 2008, που έγινε συνταξιούχος. Έλαβε και το οφίκιο του πρωτοπρεσβυτέρου. Συνολικά υπηρέτησε τον εκκλησιαστικό χώρο από το 1962 μέχρι το 2008, δηλ. για 46 χρόνια. Ακόμη και συνταξιούχος ήθελε και συμμετείχε στη Θεία Λειτουργία.

Από την Ανδράνοβα (Ασπρόπυργο) Ευρυτανίας, μετανάστες στην Αμερική (1895-1931)

 

Προλεγόμενα

  Η Ανδράνοβα είναι ορεινό χωριό του νομού Ευρυτανίας, σε υψόμετρο 825-940 μέτρων, στα νότια του νομού. Σ’ αυτό γεννήθηκε ο Άγιος Ρωμανός, ο οποίος μαρτύρησε το 1694 στην Κωνσταντινούπολη. Από το 1928 το χωριό μετονομάστηκε σε Ασπρόπυργος.

   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν από την Ανδράνοβα. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 188 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε το Φεβρουάριο του 2020. 

Το χωριό Ανδράνοβα (πανοραμική φωτογραφία)

(η φωτογραφία ελήφθη από το www.AgrinioPress)

Το 6ο Δημοτικό Σχολείο Λαμίας

στη Νέα Άμπλιανη

Πρόλογος

   Για κάθε άνθρωπο, τα χρόνια του δημοτικού σχολείου παραμένουν ιδιαίτερα καταγραμμένα στη μνήμη του, εφόσον ενισχύονται και από το ισχυρό συναίσθημα της παιδικής ηλικίας και διατηρούνται σε όλη τη ζωή. Έτσι η επιστροφή και αναζήτηση στοιχείων της ιστορίας και της προσφοράς του 6ου Δημοτικού Σχολείου Λαμίας, στην περιοχή Νέας Άμπλιανης, ήταν επιβαλλόμενη.

   Μετά από έγγραφη αίτηση προς τη διεύθυνση του σχολείου, αλλά και προς τον προϊστάμενο της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Φθιώτιδας, ζητήθηκε η άδεια πρόσβασης στο αρχείο του σχολείου. Μετά την αποδοχή και έγκριση της έρευνας αυτής, άρχισε η μελέτη. Η βοήθεια του συνταξιούχου διδασκάλου και πρώην διευθυντή του 6ου Δημοτικού Σχολείου Λαμίας, κ. Ευαγγέλου Τιμπλαλέξη ήταν χρήσιμη.

   Ευτυχώς, μεγάλο τμήμα της ιστορίας των πρώτων χρόνων ζωής του σχολείου είχε γραφεί από τον αείμνηστο Κωνσταντίνο Καραχάλιο, αμπλιανίτη δάσκαλο και διευθυντή για 24 χρόνια του σχολείου αυτού. Η τάξη και επιμέλεια στη γραφή των υπηρεσιακών εσωσχολικών βιβλίων και πρακτικών είναι αξιέπαινη.

   Η προσπάθεια αυτή θα ολοκληρωθεί με επιπλέον στοιχεία των μαθητών, των δασκάλων που υπηρέτησαν και της λοιπής δραστηριότητας του σχολείου, στα χρόνια που πέρασαν. Προς το παρόν, ως προδημοσίευση, δίνεται το ιστορικό του Σχολείου με τα πλέον αναγκαία στοιχεία. Θα δοθεί με όσο γίνεται συνοπτικό, αλλά και περιεκτικό τρόπο.

Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος

               φυσικός

Οικογένειες Ελλήνων Ποντίων προσφύγων από τη Ρωσία στη Λαμία (Νέα Άμπλιανη)

Από Μαθητολόγια Δημοτικού Σχολείου

Πρόλογος

   Από παλιά οι Έλληνες σκόρπισαν σε πολλά μέρη του κόσμου, όπου εγκαταστάθηκαν και ανέπτυξαν επαγγελματικές δραστηριότητες. Μεταξύ άλλων τόπων βρέθηκαν και στη Ρωσία, που μετά το 1917 εξελίχθηκε το πολυεθνικό κράτος της Σοβιετικής Ένωσης. Την περίοδο του Μεσοπολέμου, οι εκκαθαρίσεις που αποφάσισε το Ιωσήφ Στάλιν, οδήγησαν τους εκεί ομογενείς Έλληνες σε φυγή σωτηρίας.

   Η παρούσα εργασία αναφέρεται στους Έλληνες Ποντίους πρόσφυγες, που ήρθαν στην Ελλάδα το 1938-39 και συγκεκριμένα στην περιοχή της Λαμίας. Το αρχειακό υλικό προήλθε από τα Μαθητολόγια των ετών 1935-41 και 1941-47 του 6ου Δημοτικού Σχολείου Λαμίας, στη Νέα Άμπλιανη. Η παρουσίαση θα γίνει με όσο γίνεται σύντομο και περιεκτικό τρόπο.

Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος

               φυσικός

O Άγιος Μιχαήλ Χωνιάτης

Άγνωστες μορφές της ορθοδοξίας

Πρόλογος

   Δεν είναι γνωστός στο ευρύ ορθόδοξο εκκλησίασμα, αλλά ήταν μια σημαντική προσωπικότητα. Ήταν επίσκοπος Αθηνών, όταν έγινε η κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους το 1204. Έζησε την κατάληψη και λεηλασία των Αθηνών από τους Φράγκους και προσπάθησε να κρατήσει την ορθοδοξία. Τελεύτησε στη Φθιώτιδα, στην Ιερά Μονή Προδρόμου, κοντά στη Μενδενίτσα, το έτος 1222.

   Αφορμή και ερέθισμα για την παρούσα εργασία ήταν η δημιουργία του πρώτου ιστορικά ψηφιδωτού του Αγίου Μιχαήλ Χωνιάτη, από το καλλιτεχνικό ζεύγος Ε. & Θ. Μώρη στη Λαμία, για τον Ι.Ν. Αγίου Κωνσταντίνου Λοκρίδας (αντιπροσωπευτικό δείγμα του έργου παρατίθεται).

                                                                     Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος   
                                                                                     φυσικός

Από το Λειανοκλάδι Φθιώτιδας, μετανάστες στην Αμερική (1907-1921)

Προλεγόμενα

  Το Λιανοκλάδι (ορθότερα Λειανοκλάδι) είναι πολύ γνωστό πεδινό χωριό της Φθιώτιδας (υψόμετρο 75 μ.), αν και πιο γνωστός είναι ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Λιανοκλαδίου. Υπάγεται στο δήμο Λαμίας.

   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν απ’ το Λιανοκλάδι. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 43 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε το Δεκέμβριο του 2019.

   Για το αποτέλεσμα αυτό χρειάστηκαν πολλές μέρες και ώρες εντατικής απασχόλησης. Με βοήθησε πολύ, μέσω του Διαδικτύου, το εξαιρετικό αμερικανικό αρχείο μετανάστευσης του νησιού Έλλις (Ellis Island). Η έρευνα απέδωσε 22 μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων (κάποιοι μετανάστες έκαναν και πολλαπλά ταξίδια) και τελικά ανευρέθηκαν 43 μετανάστες. Πρέπει να σημειωθεί, επειδή δεν ξέρω επώνυμα, ότι κατέγραψα ως μετανάστες από το Λιανοκλάδι, όσους δήλωσαν στην Αμερική ότι γεννήθηκαν ή κατοικούσαν σ’ αυτό.

Η Ιερά Μονή Δαμάστας “Το Γενέσιον της Θεοτόκου”

Φθιωτικοί θρησκευτικοί τόποι

Πρόλογος

   Στον κόσμο της Φθιώτιδας και ευρύτερα της Στερεάς Ελλάδας είναι γνωστή η Μονή Δαμάστας. Συνδέθηκε με την ελληνική επανάσταση του 1821 και ιδιαίτερα τη θυσία των ηρώων της Αλαμάνας, Αθανάσιο Διάκο και μητροπολίτη Σαλώνων Ησαΐα. Η καταστροφή της μονής από τους Τούρκους συνοδεύτηκε από την κατάργησή της (το 1833) από τους Βαυαρούς του Όθωνα.

   Η επανίδρυσή της το 1934, με πρωτοβουλία του Λαμιώτη υπουργού Ιωάννη Μακροπούλου, ήταν η αρχή της αναδημιουργίας της. Τελευταίος φωτισμένος ηγούμενος ήταν ο Ευλόγιος Μόρφης. Στη συνέχεια, ως γυναικεία πλέον μονή επέστρεψε σε χρόνους ακμής, σε υποδομή, στελέχωση και πνευματική προσφορά.

   Στην παρούσα εργασία θα δοθεί η ιστορία της Μονής, με όσο γίνεται συνοπτικό, αλλά και περιεκτικό τρόπο.

 

Η  Ιερή Μονή Δαμάστας  (Η φωτογραφία ελήφθη από το youtube)