Από το Μαυρίλο Φθιώτιδας μετανάστες στην Αμερική (1906-1920)

Προλεγόμενα

 

  Το Μαυρίλο είναι ένα ορεινό χωριό της Δυτικής Φθιώτιδας, σε υψόμετρο 920 μ., στην πλαγιά του όρους Βελούχι. Ανήκει διοικητικά στο δήμο Μακρακώμης. Έχει πολλά νερά, με αποτέλεσμα την έντονη βλάστηση, αλλά και για πότισμα των ζώων και των κήπων, με ιδιαίτερη χρήση την κίνηση των νερόμυλων (με τη μοναδικότητα των μπαρουτόμυλων).

Ο Ι. Ν. Αγ. Δημητρίου Μαυρίλου (1728)

   Οικονομικά ακμαίο χωριό με κτηνοτροφία, γεωργία και βιοτεχνία από τους υδρομύλους. Από το 17ο αι. πήγαν μετανάστες στην Κωνσταντινούπολη. Γι’ αυτό στις παλιές απογραφές κατέταξαν το Μαυρίλο στα Πολιτοχώρια. Όλο το μπαρούτι της Στερεάς Ελλάδας κατά την ελληνική επανάσταση προήλθε από το Μαυρίλο.

   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν από το Μαυρίλο. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 12 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε το Φεβρουάριο του 2021.

   Για το αποτέλεσμα αυτό χρειάστηκαν πολλές μέρες και ώρες εντατικής απασχόλησης. Με βοήθησε πολύ, μέσω του Διαδικτύου, το εξαιρετικό αμερικανικό αρχείο μετανάστευσης του νησιού Έλλις (Ellis Island). Η έρευνα απέδωσε 10 μεταναστευτικά ταξίδια και τελικά ανευρέθηκαν 12 μετανάστες. Πρέπει να σημειωθεί, επειδή δεν ξέρω επώνυμα, ότι κατέγραψα ως μετανάστες από το Μαυρίλο, όσους δήλωσαν στην Αμερική ότι γεννήθηκαν ή κατοικούσαν σ’ αυτό. Η ευχάριστη έκπληξη ήταν ότι τα επώνυμα όσων είχαν μπαρουτόμυλους πριν την ελληνική επανάσταση, τα ξαναβρήκα σε μετανάστες της Αμερικής, όπως Καλέντζος, Τσάκας, Κοτόπουλος, κ.ά.

   Ίσως να διέφυγαν κάποια ονόματα που δεν εντόπισα ή μπορεί να δήλωσαν άλλον τόπο γέννησης και προηγούμενης διαμονής. Θυμίζω τη (συνήθη) περίπτωση που κάποιοι, τότε στις ΗΠΑ, δήλωναν ότι γεννήθηκαν ή ότι διέμεναν στη μεγαλύτερη πόλη (π.χ. Μακρακώμη, Λαμία). Κάτι τέτοιο όμως, θα πρέπει να το συμπληρώσει κάποιος που ξέρει τα ντόπια επώνυμα, κι αν είναι μεγαλύτερης ηλικίας (με καλή μνήμη) ακόμα καλύτερα.

Ο Μαλιακός Κόλπος στη Χάρτα του Ρήγα

 

200 χρόνια από το 1821

                 του Δημήτρη Κ. Καραθεοδώρου, φιλολόγου

 

   Φυσάει του Μαλιακού τ’ αγέρι μ’ ανάλαφρη φόρα και μου ανασταίνει σώμα, νου και ψυχή. Χρυσός ζωής αέρας, χαράς και δημιουργίας, σε μια στιγμή μεγάλης ευδαιμονίας πνευματικής - αντίδοτο γλυκό στις ακατανόητες μέρες που περνάμε. 

Ο Μαλιακός με τη βαρκούλα “ΜΑΛΙΣ”

   Αρματώνω τη μυθολογική βαρκούλα μου “ΜΑΛΙΣ” και γλιστράω στην ακύμαντη θάλασσά μας, τον Μαλιακό. Μπουνάτσα και πρίμα ο καιρός, ανοίγομαι μισοπέλαγα και αρμενίζω κοντά στον Αφαλό. Στο μέρος, που σ’ αυτό συμβαίνει, όπως μου λέγαν στα παιδικά μου χρόνια κάτι γέροι ψαράδες καπεταναίοι, ένα περίεργο πράγμα. Αναβλύζει νερό, όχι θαλασσινό μα καθαρό σαν κι αυτό που πίνουμε. Πολλές φορές εμείς οι θαλασσινοί, όταν περνάμε από κει, σκύβουμε και πίνουμε με τη χούφτα μας  νερό και προπαντός το χειμώνα. Γι’ αυτήν την παράξενη πηγή λένε πως μια φορά στο Πήλιο θες, στο Βελεστίνο μαθές (θα σε γελάσουμε παιδί μου, δεν θυμάμαστε και καλά) ρίξαν σε μια πηγή εκεί άχυρο, για να δούνε πού βγαίνει το νερό. Ρωτώντας, λοιπόν, μάθαν πως το νερό βγαίνει καταμεσίς στον Μαλιακό, στον Αφαλό· και όσο τρέχει το νερό στην πηγή της Μαγνησίας, θα υπάρχει και ο Αφαλός.

Η γεωθερμία ως πηγή ενέργειας – Οι ελληνικές προσπάθειες

Αναξιοποίητος φυσικός πλούτος

 

Πρόλογος

 

  Είναι μια μάλλον άγνωστη μορφή ενέργειας στον πολύν κόσμο. Προέρχεται από το εσωτερικό της γης και σε κάποιες χώρες έχει ήδη αξιοποιηθεί. Κυρίως ενδιαφέρει η ηλεκτροπαραγωγή, με πρώτη χώρα στον κόσμο την Κίνα. Με τη μορφή της θερμότητας μπορεί να έχει πολλές χρήσεις. Στην Ελλάδα η γεωθερμία μπορεί να αποδώσει πολλά οφέλη, παρά τη χρονική καθυστέρηση σε σχέση εφαρμογών αυτής με άλλες χώρες.

   Στην παρούσα εργασία θα δοθούν χρήσιμα στοιχεία για τη γεωθερμική ενέργεια, με όσο γίνεται σύντομο, αλλά και περιεκτικό τρόπο.

Από τη Βίνιανη Ευρυτανίας, μετανάστες στην Αμερική (1898-1939)

 

Προλεγόμενα

 

  Η Βίνιανη είναι ένα πολύ ορεινό χωριό του νομού Ευρυτανίας, σε υψόμετρο 620 μ. σε θέση απομονωμένη από τη γύρω περιοχή, ανάμεσα σε χαράδρες, ποτάμια και βουνά. Ήταν πλούσιο κεφαλοχώρι, με τα ωραία σπίτια που είχαν φτιάξει οι «Αμερικάνοι», δηλ. οι μετανάστες του χωριού στις ΗΠΑ από τα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα. Τα έφτιαξαν κτιστάδες από τα Ζαγοροχώρια. Οι άνθρωποι της Βίνιανης αγαπούσαν τον τόπο τους που ήταν κοντά σε νερά, είχαν μαγική θέα, υγιεινό κλίμα και πλούσια χώματα.

 

Μερικά από τα αρχοντικά των μεταναστών της Αμερικής στην Παλαιά Βίνιανη  (Φωτογραφία από το Διαδίκτυο)

   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν από τη Βίνιανη. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 94 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2021.

Από τις Κορυσχάδες Ευρυτανίας, μετανάστες στην Αμερική (1903-1923)

 

Προλεγόμενα

 

  Οι Κορυσχάδες είναι ορεινό χωριό του νομού Ευρυτανίας, σε υψόμετρο 940 μέτρων, στα ΝΔ του Καρπενησίου. Το χωριό συνδέθηκε ιστορικά με την Εθνική Αντίσταση, επειδή εκεί, το Μάρτιο 1944, συνήλθε κατά τη διάρκεια της Κατοχής το Εθνικό Συμβούλιο, μετά από πανελλήνιες μυστικές εκλογές, από την ΠΕΕΑ (Κυβέρνηση των βουνών), με πρωτοβουλία του ΕΑΜ.

Το κτίριο του Δημοτικού Σχολείου Κορυσχάδων και τώρα Μουσείο Εθνικής Αντίστασης (από Βικιπαίδεια)

 

    Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν απ’ τις Κορυσχάδες. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 12 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε το Δεκέμβριο του 2020.

Τα Γύφτικα Λαμίας ή Σλα μαχαλάς

Η ιδιαίτερη συνοικία της πόλης

 

Πρόλογος

 

Ο Σλα μαχαλάς στη δεξιά πλαγιά του λόφου (1910)

  Είναι η πλέον χαρακτηριστική συνοικία της Λαμίας. Το όνομα που της δόθηκε από τους γηγενείς είχε προφανώς ρατσιστικό χαρακτήρα, εφόσον τόνιζε τη διαφορετικότητα του χρώματος των ανθρώπων αυτής. Ήταν πιο μελαμψοί, ή λίγο μαυρούληδες. Δεν έχουν καμία σχέση με τους τσιγγάνους που μετακινούνται συνεχώς. Είναι από αιώνες μόνιμα εγκατεστημένοι στη νότιο-ανατολική πλευρά του λόφου του Κάστρου και έζησαν αρμονικά με τους άλλους Λαμιώτες.

   Στην παρούσα εργασία, έχει συγκεντρωθεί το υπάρχον και περιορισμένο υλικό, ώστε να αποδοθεί σε ενιαία μορφή. Η προσπάθεια αυτή όπως σε άλλες εργασίες του γράφοντος θα παρουσιαστεί με όσο γίνεται συνοπτικό και περιεκτικό τρόπο.

 

Οικογένειες και Καταστήματα Ριζοκώστα

Παλιά χαρακτηριστικά μαγαζιά της Λαμίας που έκλεισαν

 

Χρήστος Ριζοκώστας

     Ο γενάρχης της οικογένειας λεγόταν Κωνσταντίνος Αργυρόπουλος και καταγόταν απ’ το Μοσχοχώρι. Το αρχικό επώνυμο Αργυρόπουλος κατέληξε σε Ριζοκώστας[1]. Η γυναίκα του λεγόταν Αικατερίνη Βάρσου και είχε γεννηθεί στη Ροδίτσα. Παντρεύτηκαν το 1892 στο Μοσχοχώρι. Στις αρχές του 20ού αιώνα ο Κωνσταντίνος Ριζοκώστας αγόρασε ένα οικόπεδο στη βόρεια γωνία των οδών Αμφίσσης (σήμερα Λεωνίδου) και Παλαιολόγου, όπου έχτισε Χάνι.

    Απέκτησε τρία παιδιά, το Δημήτριο (1894-1944), το Χρήστο (1895-1979) και μια κόρη (Πολυξένη). Ο Δημήτριος εργάστηκε στο Χάνι, ενώ ο Χρήστος πήγε στην Αθήνα, όπου έμαθε μηχανικός αυτοκινήτων και απέκτησε ιδιόκτητο λεωφορείο στη γραμμή Αθήνα-Πειραιά.

    Το Χάνι είχε πελατεία[2] από την περιοχή της βόρειας Λοκρίδας (Μώλο, Άντερρα, Καινούργιο, Άγιο Κωνσταντίνο και Άγιο Σεραφείμ). Επίσης έμεναν και μαθητές από αυτά τα χωριά που πήγαιναν στο Γυμνάσιο Λαμίας. Όταν κυκλοφόρησαν τα πρώτα αυτοκίνητα, μερικοί (από συνήθεια) τα άφηναν στα Χάνια, όπως ο κτηματίας Πέτρος Βασιλείου από τον Άγιο Κωνσταντίνο, που είχε ένα από τα πρώτα τότε Ford, το άφηνε στο Χάνι Ριζοκώστα.