Η Ελλάδα στα χρόνια του Εμφυλίου

Αφήγηση του αμερικανού Walter Packard και της συζύγου του

Μικρό βιογραφικό

   Γεννήθηκε το 1884 στο Oak Park  του Ιλινόις. Ο πατέρας του ήταν δικηγόρος.  Μετά το γυμνάσιο, το 1903 πήγε στο Κολλέγιο Ames. Αποφοίτησε το 1907. Αρχικά εργάστηκε στο αγρόκτημα του Κολλεγίου. Συμμετείχε σε ένα ερευνητικό πλήρωμα στο Αϊντάχο, το Καλοκαίρι του 1906.  Αποφάσισε να γίνει γεωπόνος. Την  περίοδο 1908-1909 έκανε στο Μπέρκλεϊ μεταπτυχιακή εργασία με θέμα το έδαφος και την άρδευση. Πρώτη δουλειά του μετά το κολέγιο ήταν στο γραφείο της Έρευνας άρδευσης του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ, το 1909-10. Την περίοδο 1919-1920 πήγε στη Βοστώνη για οικονομικές σπουδές, στο  MIT και Χάρβαρντ.  Έγινε Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Αγροτικών Θεσμών.

Ουώλτερ Πάκαρντ (1948)

  Το 1909 παντρεύτηκε την Emma Lou Leonard. Από το γάμο τους απέκτησαν δύο κόρες.

   Προσέφερε τις υπηρεσίες του στην Ινδία (Νέο Δελχί και Durham) την περίοδο 1920-24 για υποστήριξη στο Πρόγραμμα Διακανονισμού γαιών.  Τη διετία 1924-26 παρέμεινε στο Λος Άντζελες και στην τριετία 1926 -29 πήγε στο Μεξικό, για έρευνες εδάφους, προγράμματα και άλλα έργα. Μέχρι τον Β’ Π. Π. εργάστηκε στις ΗΠΑ.  Το 1945-47 πήγε στο Πουέρτο Ρίκο και το 1948 στη Βενεζουέλα. Από το 1948 ήρθε στην Ελλάδα ως ειδικός άρδευσης με την Αμερικανική Αποστολή (AMAG), στα πλαίσια του σχεδίου Μάρσαλ. Αποχώρησε το 1954 προσφέροντας πολύ σημαντικό έργο στη χώρα.

   Ο Ουώλτερ Πάκαρντ πέθανε το 1966, σε ηλικία 82 ετών.

Ο ιστορικός τόπος των Θερμοπυλών

Από εργασία του 1933

Θεοδοσίου Π. Λάσκαρι, καθηγητή του Γυμνασίου Λαμίας

Πρόλογος

Λεωνίδας Α’

   Το 1933, ο Σύλλογος “Ένωσις των εν Αττική Λακεδαιμονίων” με έγγραφό του προς το δήμαρχο Λαμιέων, εξέφραζε την επιθυμία και απόφαση των απογόνων των Σπαρτιατών να ιδρύσουν στις Θερμοπύλες μνημείο προς τιμήν του Λεωνίδα και των συμπολεμιστών του. Ταυτόχρονα ζητούσε σχετικές πληροφορίας.

   Ο Δήμαρχος υπέδειξε στο Σύλλογο τον καθηγητή του Γυμνασίου Λαμίας Θεοδόσιο Λάσκαρι, ως τον πλέον κατάλληλο να την συντρέξει στην ευγενή προσπάθειά της, εφόσον είχε ασχοληθεί ιδιαίτερα με το θέμα αυτό (αν και δεν ήταν ούτε ιστορικός, ούτε αρχαιολόγος), στη διάρκεια τριάντα ετών που υπηρετούσε στην εκπαίδευση. Παράλληλα, η τοπική εφ. “Η ΕΠΑΡΧΙΑ” ζήτησε να δημοσιεύσει σχετικό άρθρο (σε συνέχειες) του καθηγητή, για ενημέρωση των αναγνωστών της.

   Με συντόμευση κάποιων μερών του κειμένου, αλλαγή της σειράς κάποιων τμημάτων και μεταφορά σε δημοτική γλώσσα (από απλή καθαρεύουσα), είναι το κείμενο που ακολουθεί.

Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος

                                                                                                       φυσικός

Από το Γαρδίκι Κρεμαστής Λαρίσης (Πελασγία), μετανάστες στην Αμερική (1900-1920)

Προλεγόμενα

   Η Πελασγία (Πελασγικόν Άργος ή Λάρισα Κρεμαστή, ή Πελασγίς Λάρισα, κατά την αρχαιότητα) είναι η τελευταία κωμόπολη στην Ανατολική Φθιώτιδα. Η ιστορία της Πελασγίας, χάνεται στα βάθη των αιώνων. Μέχρι το 1926 είχε το όνομα Γαρδίκι (σλάβικη λέξη που σήμαινε πέρασμα, κατάλληλο σημείο για Τελωνείο προς είσπραξη φόρων). Από τον Ιούλιο 1470 κυριεύτηκε από τους Τούρκους και το 1832 ελευθερώθηκε.

   Από τις πλαγιές της Όθρυος μέχρι τη θάλασσα η περιοχή καλύπτεται από εκτεταμένο ελαιώνα, με 200.000 ελαιόδεντρα. Παράγονται το χρόνο 1.300 τόνοι βρώσιμες ελιές και πλέον των 1.000 τόνων ελαιόλαδο.

Φωτογραφία της Πελασγίας (2015, πρωτοβουλία Νέων Πελασγίας)

(Από το Διαδίκτυο, http://e-parembasis.blogspot.com)

   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προέρχονταν απ’ το Γαρδίκι. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 130 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2018.

Από το “Πάνειο” Θέατρο στη Θερινή Δημοτική Σκηνή Λαμίας

Ομιλία του Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου, φυσικού

   Η απόκτηση θεατρικής υποδομής (κρατικής ή δημοτικής) στη Λαμία καθυστέρησε πολλές δεκαετίες και έμελλε να γίνει μεταπολεμικά, με πρώτο το Χειμερινό Δημοτικό Θέατρο και αργότερα τη Θερινή Δημοτική Σκηνή που βρισκόμαστε τώρα.

  Όπως έχω αναφέρει το Φεβρουάριο 2016, σε ανάλογη εκδήλωση για το Χειμερινό Δημοτικό Θέατρο, το κίνητρο για να αποκτήσει Θέατρο η Λαμία, δόθηκε στο τέλος του 19^ου αιώνα, με την  ευεργεσία του συμβολαιογράφου και δικηγόρου Οδυσσέα Πάνου Κουτσοχέρα (καταγόταν από τη Στυλίδα). Αποδίδοντας ύψιστη σημασία στο θέατρο, διέθεσε το σημαντικό τότε ποσό των 30.000 δραχμών για την ανέγερση θεάτρου. Ο δήμος Λαμιέων δέχθηκε τότε να χορηγήσει το οικόπεδο, που βρισκόμαστε τώρα.

Από τις Κομποτάδες Φθιώτιδας, μετανάστες στην Αμερική (1904-1920)

Προλεγόμενα

   Σε απόσταση 12 χμ, στα ΝΔ της Λαμίας είναι το χωριό Κομποτάδες. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τους είναι τα πέντε ιστορικά αιωνόβια πλατάνια[1], στην πλατεία, όπου στις 18 Απριλίου 1821, πριν τη μάχη της Αλαμάνας, συναντήθηκαν οι οπλαρχηγοί Αθαν. Διάκος, Παν. Πανουργιάς και Ιωάν. Δυοβουνιώτης. 

Οι ιστορικοί πλάτανοι στην πλατεία Κομποτάδων

(η φωτογραφία ελήφθη από το Διαδίκτυο)

   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προέρχονταν απ’ τις Κομποτάδες. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 95 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε το Μάιο του 2018.

Αναζήτηση και εκμετάλλευση (εμπορία) υδρογονανθράκων και υγρών καυσίμων στην Ελλάδα

Εισαγωγή

   Το πετρέλαιο ήταν γνωστό από τα αρχαία χρόνια (από φυσικές πηγές) σε Περσία, Αραβία μέχρι την Κίνα, για ποικίλες χρήσεις. Το 19ο αι. όμως από την Αμερική άρχισε η μεγάλη παραγωγή του. Στις 27 Αυγ. 1859 ο Edwin Drake, κοντά στο Τίτουσβίλ της Πενσυλβάνια, με ατμοκίνητο γεωτρύπανο σε βάθος 21 μ. εξόρυξε πετρέλαιο, από πηγή του (κοίτασμα). Αυτό ήταν! Η συνέχεια ήταν ταχύτατη. Ο John Rockefeller αγόρασε τις εκτάσεις και άλλες πηγές ιδρύοντας την εταιρεία Standart Oil Co. Κατασκεύασε και το πρώτο διυλιστήριο. Έγιναν αγωγοί μεταφοράς του πετρελαίου μέχρι τα λιμάνια και τα διυλιστήρια.

Η πλωτή εξέδρα “Πρίνος Β” (περιοχή Θάσου)

  Η αφαίρεση του θείου (θειαφιού) από το πετρέλαιο έφερε την ανάγκη των επιστημόνων. Έγιναν εργαστήρια ώστε να βελτιωθεί το τελικό προϊόν. Η κηροζίνη έγινε το βασικό φωτιστικό καύσιμο (στον κόσμο ήταν γνωστή ως φωτιστικό πετρέλαιο).

  Την περίοδο αυτή αντίστοιχα διυλιστήρια στην Ευρώπη υπήρχαν σε Ρουμανία, Πολωνία και Ρωσία. Το 1901 ανακαλύφθηκαν μεγάλα κοιτάσματα πετρελαίου στο Τέξας. Οι ΗΠΑ τροφοδοτούσαν με πετρέλαιο όλο τον κόσμο.

   Στον 20ό αι. με τη μεγάλη κυκλοφορία πρώτα βενζινοκίνητων αυτοκινήτων (π.χ. Ford, κ.ά.) και κατόπιν των αεροπλάνων αυξήθηκε πολύ η ζήτηση βενζίνης. Αναζητήθηκαν και ανακαλύφθηκαν μεγάλα κοιτάσματα σε Μέση Ανατολή, Ασία, Νότια Αμερική, κ.α.

   Η κατανάλωση κορυφώθηκε με τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Καταστροφή Σανατορίου και Ι. Μονής Αντίνιτσας

13 Ιουνίου 1944

   Ήταν μια αποφράδα ημέρα για τον τόπο μας σαν σήμερα, πριν 74 χρόνια. Το 1944 ήταν το χειρότερο έτος της γερμανικής Κατοχής. Τα αποσπάσματα Ες-Ες στην Ελλάδα εφάρμοζαν την χιτλερική εντολή για αντίποινα, δυστυχώς σε αθώους.

   Η αντιστασιακή δράση είχε κορυφωθεί, με διαρκή “χτυπήματα” στον κατακτητή. Στη θέση “Πηγή του Αχιλλέα”, στις αρχές Ιουνίου 1944, μια ενέδρα σε γερμανικό αυτοκίνητο είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο 3 αξιωματικών. Παράλληλα οι Γερμανοί θεωρούσαν ότι το Σανατόριο, αλλά και η γειτονική Μονή ότι υπέθαλπαν τους αντάρτες της περιοχής. Με αφορμή το γεγονός που προαναφέρθηκε, ένα γερμανικό απόσπασμα Ες-Ες με ολμοβόλα και εκρηκτικά το πρωί της 13ης Ιουνίου 1944 έφτασε στην Αντίνιτσα.

Το ιστορικό Καθολικό της Μονής (φωτ. 1930)

   Πρώτα (πιθανά) χτύπησαν με ολμοβόλα το Σανατόριο, χωρίς να προειδοποιήσουν το προσωπικό και τους ασθενείς, ώστε να εγκαταλείψουν το κτίριο. Όλοι χάθηκαν αναίτια. Οι πληροφορίες αναφέρουν τον αριθμό 36 ασθενών.

   Επόμενος στόχος ήταν η Μονή Αντίνιτσας. Δεν είναι γνωστός ο τρόπος καταστροφής, που έγινε με ολμοβόλα ή με ανατίναξη, με πιθανότερο ένα συνδυασμό αυτών. Σε ελάχιστο χρόνο η διαρκής ιστορική διαδρομή ζωής και προσφοράς πέντε αιώνων έσβησε. Το σπάνιο και μοναδικό Καθολικό της στην περιοχή της κεντρικής και νότιας ηπειρωτικής Ελλάδας έγινε ερείπια. Ευτυχώς στη Μονή δεν υπήρχαν παρά ο ηγούμενος και ο βοσκός της μονής εκτός αυτής. Η θαυματουργός εικόνα της Παναγίας διεσώθη.