"Τη μάνα μου τη Ρούμελη ν' αγνάντευα το λαχταρώ
Ψηλά που με νανούριζες καημένo Καρπενήσι!
Τρανά πλατάνια ξεδιψούν στις βρύσες με το κρύο νερό
Σαρακατσάνα ροβολάει και πάει για να γεμίσει.

Με κρουσταλλένια σφυριχτά, σε λόγγους φεύγουν σκοτεινούς
κοτσύφια και βοσκόπουλα με τα λαμπρά τα μάτια,
νερά βροντούνε στο γκρεμό και πάνε προς τους ουρανούς
ίσια κι ορθά, σαν την ψυχή της Ρούμελης, τα ελάτια..."

Ζαχαρίας Παπαντωνίου

Κυλιόμενο

13/2/19

Χριστόφορος Κατσάμπας και ΠΕΙΡΑΪΚΗ-ΠΑΤΡΑΪΚΗ


Άνθρωποι και δημιουργία



Πρόλογος

Χριστόφορος Κατσάμπας
   Ο Γιάννης Τσαρούχης είπε κάποτε : “Ο Έλληνας έχασε ένα μεγάλο κίνητρο που είχε στη ζωή του. Την πείνα.” Από τη φτώχεια και το ταπεινό χωριό του ξεκίνησε ο Χριστόφορος Κατσάμπας. Το κίνητρό του ήταν η δημιουργική ζωή για τον ίδιο και τον τόπο του.
   Γνώρισε ένα προϊόν (το ύφασμα) και αξιοποιώντας το παραγωγικό μυαλό του, στο οικονομικό περιβάλλον της εποχής του, πέτυχε το στόχο του, να παράγει βιομηχανικά και να εμπορευτεί το προϊόν αυτό. Έχοντας και κοινωνική αντίληψη, βοήθησε τον τόπο του, αποτελώντας παράλληλα πρότυπο επιχειρηματία και σεμνού ανθρώπου. Η προσωπικότητά του και το έργο του θα αποδοθούν με σύντομο και περιεκτικό τρόπο.

9/2/19

Από τη Μάκρυση (Μάκρη) Φθιώτιδας, μετανάστες στην Αμερική (1906-1912)



Προλεγόμενα

   Σε μια μακρά διαδρομή μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, κατέγραψα και όσους προέρχονταν από τη Μάκρυση (σημερινή Μάκρη) Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια, αλλά η επιβεβαίωση των ονομάτων αποδείχτηκε πολύ δύσκολη. Τούτο οφειλόταν στο όνομα της Μάκρυσης, που δεν είναι μοναδικό. Στη Φθιώτιδα έχουμε και τη Μάκρυση Δομοκού, ενώ στη Φωκίδα έχουμε τη Μάκρυση (ή τώρα Μακρινή) Δωρίδας. Η άλλη δυσκολία ήταν ότι δεν ξέρω επώνυμα των κατοίκων της Μάκρυσης στη Δυτική Φθιώτιδα, για να διασφαλιστεί η ορθή προέλευση των μεταναστών.
 

Πανοραμική φωτογραφία της Μάκρης
(ελήφθη από το ιστολόγιο https://xwrionmakri.wordpress.com/)

4/2/19

Οδυσσέας Ανδρούτσος, ένας τραγικός ήρωας


Πολιτικό θύμα της ελληνικής επανάστασης



Πρόλογος



   Οδυσσέας Ανδρούτσος
(έργο Θαν. Απάρτη, 1937)
  Ήταν γιος ενός θρυλικού πρωτοκλέφτη και ξεπέρασε τον πατέρα του σε φήμη. Αφιέρωσε τη ζωή του στον αγώνα, παρόλο που μπορούσε να ζήσει εύκολα και άνετα, έχοντας την εύνοια του Αλή πασά. Όπως έλεγε, “είχε το διάβολο μέσα του”, που τον έβαλε στον Αγώνα του ’21. Ατίθασος, ωκύπους, πανέξυπνος και άξιος πολεμιστής, αρνήθηκε την ιδιοτέλεια και τις ραδιουργίες των πολιτικών της εποχής. Από το πολιτικό κατεστημένο πολεμήθηκε, συκοφαντήθηκε, φυλακίστηκε με την κατηγορία του προδότη και τελικά δολοφονήθηκε.
   Αν και δεν του ήταν συμπαθής, ο Γιάννης Κορδάτος έγραψε “Τρεις κυρίως στρατιωτικές μορφές έβγαλε το Εικοσιένα, τον Κολοκοτρώνη, τον Οδυσσέα Ανδρούτσο και το Γ. Καραϊσκάκη”.
   Στην παρούσα εργασία θα δοθεί η εικόνα του ανθρώπου και αγωνιστή, με όσο γίνεται  σύντομο, αλλά περιεκτικό τρόπο.
  

26/1/19

Από το Κωσταλέξι Φθιώτιδας, μετανάστες στην Αμερική (1906-1914)



Προλεγόμενα


   Το Κωσταλέξι είναι πολύ γνωστό για όποιον γεννήθηκε κι έζησε στη Λαμία, στη Φθιώτιδα και στη Στερεά Ελλάδα τουλάχιστον. Δυστυχώς είναι απαράδεκτο στα ΜΜΕ (κυρίως στα ηλεκτρονικά) να το ταυτίζουν με την υπόθεση της “Ελένης”.  
   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προέρχονταν απ’ το Κωσταλέξι. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 45 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2019.

Το Λαογραφικό Μουσείο Κωσταλεξίου (έργο Δημ. Κανατά, 1987)
(η φωτογραφία ελήφθη από το Διαδίκτυο)
    Για το αποτέλεσμα αυτό χρειάστηκαν πολλές ώρες και μέρες εντατικής απασχόλησης. Με βοήθησε πολύ, μέσω του Διαδικτύου, το εξαιρετικό αμερικανικό αρχείο μετανάστευσης του νησιού Έλλις (Ellis Island). Η έρευνα απέδωσε 21 μεταναστευτικά ταξίδια (κάποιοι μετανάστες έκαναν διπλά ταξίδια) και τελικά ανευρέθηκαν 45 μετανάστες. Πρέπει να σημειωθεί, επειδή δεν ξέρω επώνυμα, ότι κατέγραψα ως μετανάστες από το Κωσταλέξι, όσους δήλωσαν στην Αμερική ότι γεννήθηκαν και κατοικούσαν σ’ αυτές. Ίσως να διέφυγαν κάποια ονόματα που δεν εντόπισα ή να έγραψαν άλλο τόπο γέννησης και προηγούμενης διαμονής. Θυμίζω τη (συνήθη) περίπτωση που κάποιοι, τότε στις ΗΠΑ, δήλωναν ότι γεννήθηκαν ή ότι διέμεναν στη μεγαλύτερη πόλη (π.χ. Λαμία) ή άλλο χωριό της περιοχής. Κάτι τέτοιο όμως, θα πρέπει να το συμπληρώσει κάποιος που ξέρει τα ντόπια επώνυμα, κι αν είναι μεγαλύτερης ηλικίας (με καλή μνήμη) ακόμα καλύτερα.

19/1/19

Από την Κλεπά Ναυπακτίας, μετανάστες στην Αμερική (1905-1927)



Προλεγόμενα


   Το όνομα του χωριού αυτού μου είναι ακουστό από παλιά. Δεν το έχω επισκεφτεί δυστυχώς. Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προέρχονταν από την Κλεπά. Ένα κίνητρο για την εργασία αυτή ήταν και το επώνυμο Δαβανέλλος, εφόσον στη Λαμία ο δάσκαλος Αγγλικών Νίκος Ταξ. Δαβανέλλος (που κατάγεται από την Κλεπά) είναι γνωστό και εκλεκτό μέλος της. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 65 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2019.

Κλεπά Ναυπακτίας (ελήφθη από το Διαδίκτυο)

11/1/19

Πανεπιστημιακή … κοροϊδία


Για τη Στερεά Ελλάδα



- “Τυχερή η Στερεά Ελλάδα με τρία πανεπιστήμια” (Κ. Γαβρόγλου)
- “Για να σταθεί ένα πανεπιστήμιο στα πόδια του, χρειάζεται 25 χρόνια” (Κ. Γαβρόγλου)
- “Το πανεπιστήμιο δεν θέλει μόνο χρήματα, αλλά να αποκτήσει κουλτούρα” (Κ. Γαβρόγλου)
- “Συστήθηκε επιτροπή για το μέλλον της ανώτατης εκπαίδευσης στη Στερεά” (Κ. Γαβρόγλου)
- “Δεν αναβαθμίζεται η Λαμία ως έδρα Περιφέρειας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, ούτε υποβαθμίζεται” (Αθ. Μιχελής)
(από την εφ. ΛΑΜΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ, 10-11 Ιαν. 2019)

   Στα άδυτα του Υπουργείου Παιδείας ολοκληρώθηκε το “μαγείρεμα” το νέου νομοσχεδίου με τον ευρηματικό (και αποκαλυπτικό) μακροσκελή τίτλο «Συνέργειες ΕΚΠΑ, Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με το ΤΕΙ Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας, κ.ά. διατάξεις». Εύκολα αποδεικνύεται ότι τα τρία Πανεπιστήμια κλήθηκαν να “μοιράσουν” μεταξύ τους το υπάρχον μορφωτικό αγαθό στη Στερεά Ελλάδα. Με την “δημοκρατική” πλειοψηφία στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων, εύκολα το νομοσχέδιο έγινε δεκτό κατά πλειοψηφία.

5/1/19

Η τράπεζα Αθηνών (1893-1953) - Υποκατάστημα Λαμίας



Πρόλογος


   Για τα Πιστωτικά Ιδρύματα και ιδιαίτερα στην ελληνική περιφέρεια δεν έχουν γραφεί πολλά πράγματα (εκτός λίγων εξαιρέσεων). Μία από τις σημαντικότερες ελληνικές τράπεζες ήταν η τράπεζα Αθηνών. Στήριξε τις εμπορικές δραστηριότητες των Ελλήνων εντός και εκτός Ελλάδος για 60 χρόνια.
   Τα περιορισμένα στοιχεία του τόπου μας, δεν επιτρέπουν την επιθυμητή απόδοση της ιστορίας αυτής, που θα δοθεί με - όσο γίνεται - περιεκτικό και σύντομο τρόπο.


Ίδρυση και ανάπτυξη


   Η Τράπεζα Αθηνών ιδρύθηκε το 1893, με έδρα - προφανώς - την Αθήνα. Προϋπήρχε το τραπεζιτικό γραφείο Ι. Καλλέργη, που μετατράπηκε σε Ανώνυμη Εταιρεία. 
   Στους ιδρυτές αναφέρονται οι : Αδ. Τριανταφυλλίδης, Αλ. Λαμπρινούδης, Αντ. Καλλέργης, Επ. Εμπειρίκος και Μιλ. Ιορδανόπουλος. Σημαντικά στελέχη της τράπεζας ήταν οι Ιωάν. Πεσμαζόγλου και Ιωάν. Κ. Λιάσκος. Θυμίζουμε ότι ο Ιωάννης (Τζων) Ηλιάσκος ήταν από την Κωνσταντινούπολη και τραπεζίτης.