"Τη μάνα μου τη Ρούμελη ν' αγνάντευα το λαχταρώ
Ψηλά που με νανούριζες καημένo Καρπενήσι!
Τρανά πλατάνια ξεδιψούν στις βρύσες με το κρύο νερό
Σαρακατσάνα ροβολάει και πάει για να γεμίσει.

Με κρουσταλλένια σφυριχτά, σε λόγγους φεύγουν σκοτεινούς
κοτσύφια και βοσκόπουλα με τα λαμπρά τα μάτια,
νερά βροντούνε στο γκρεμό και πάνε προς τους ουρανούς
ίσια κι ορθά, σαν την ψυχή της Ρούμελης, τα ελάτια..."

Ζαχαρίας Παπαντωνίου

Κυλιόμενο

20/8/19

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ-ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ



ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ

   Τοπική ιστοσελίδα με το όνομα-τίτλο kaliterilamia, με διαχειριστή τον κ. Β. Μιχαλάκη, αντιγράφει, ΧΩΡΙΣ ΑΔΕΙΑ, προσωπικές εργασίες μου, που αναρτήθηκαν στο μπλογκ ΑΜΦΙΚΤΥΩΝ (www.amfictyon.blogspot.gr).
   Πριν λίγους μήνες έγινε κλοπή-αντιγραφή λίγες ώρες μετά την ανάρτησή της στο προαναφερθέν μπλογκ ΑΜΦΙΚΤΥΩΝ, της εργασίας μου “Πρόδρομος Μποδοσάκης Αθανασιάδης (ένας άξιος Έλληνας)”. Για το λόγο αυτό απέσυρα την εργασία από το μπλογκ (προσωρινά) για να δω τι θα κάνει ο αντιγραφέας-κλέφτης, ο οποίος όμως προκλητικά την άφησε αναρτημένη!
   Στους τελευταίους μήνες έγινε το ίδιο (αντιγραφή-κλοπή) με άλλες 3 εργασίες μου. Οι τίτλοι τους ήταν :
1. “Οι φυλακές της Λαμίας
2. “Γεωργοί στην προπολεμική Λαμία
3. "Οι άνθρωποι του εκκλησιαστικού χώρου της Λαμίας (στο πρώτο μισό περίπου του 20ού αι.)"
   Μετά από αντίδραση δική μου, αναγκάστηκε να τις αφαιρέσει.
   Με αυτή τη συμπεριφορά, δηλ. της αντιγραφής-επικόλλησης άλλων εργασιών ή και φωτογραφιών, είναι φανερό ότι δεν έχει δικό του αξιόλογο υλικό για να παρουσιάσει. Πιο σωστό, δίκαιο, νόμιμο και ηθικό είναι να κλείσει την ιστοσελίδα του. Αν θέλει να χρησιμοποιήσει υλικό άλλων δημιουργών, τότε πρέπει να ζητήσει γραπτή άδεια και να πληρώσει τα πνευματικά δικαιώματα. Έτσι λέει ο σχετικός νόμος, τον οποίο εδώ προκλητικά παραβιάζει.
  Με αυτό τον τρόπο, άραγε πιστεύει ότι επιβεβαιώνει τον τίτλο “καλύτερη Λαμία” ; Μάλλον το αντίθετο. Ίσως θα ’πρεπε να αλλάξει τον τίτλο σε : “χειρότερη Λαμία”.
   Μετά από τηλεφώνημά του, ο κ. Μιχαλάκης μού ανέφερε ότι χρησιμοποιεί ένα πρόγραμμα-αντιγραφέα-κλέφτη, που παίρνει εργασίες άλλων και τις αναρτά στην ιστοσελίδα αυτή. Μου υποσχέθηκε δε, ότι θα αποσύρει τις αντιγραμμένες-κλεμμένες εργασίες και δεν θα επαναληφθεί αυτό. Δυστυχώς όμως …   
   Πρόσφατα, διαπίστωσα ότι είχε αντιγράψει-κλέψει και την εργασία μου με τίτλο : »Καταστήματα τροφίμων (μπακάλικα) της προπολεμικής Λαμίας» και την ανέβασε στην ιστοσελίδα του με τίτλο «Αφιέρωμα στα παντοπωλεία της παλιάς Λαμίας» και μάλιστα χωρίς το όνομά μου !!! Η εργασία αυτή είχε δημοσιευτεί και στην εφ. ΛΑΜΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ σε τρεις συνέχειες, φ. 20686 -20688, στις 2, 3 & 4 Σεπτεμβρίου 2014.
  Καλώ για δεύτερη και τελευταία φορά το διαχειριστή αυτής της ιστοσελίδας κ. Β. Μιχαλάκη, να μην απλώνει τα χέρια του σε ξένες εργασίες (στην προκείμενη περίπτωση σε μένα) και να μην επαναλάβει στο μέλλον αυτή την τακτική.
   Από την πλευρά μου υπάρχει κι άλλος δρόμος. Εκεί θα ζητήσω και αποζημίωση.

Κωνσταντίνος Αθαν. Μπαλωμένος
                                                                                              φυσικός

Στεγασμένοι έμποροι της Λαμίας μέχρι τα μέσα του 20ού αι.



   Η μερική ή ολική αντιγραφή (copy-paste) και η ανάρτηση ή δημοσίευση της εργασίας σε άλλο ηλεκτρονικό ή έντυπο μέσο απαγορεύεται, χωρίς  τη σχετική άδεια του συγγραφέα ή του διαχειριστή του παρόντος μέσου (www. amfictyon.blogspot.gr).
   Θεωρείται κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και διώκεται σύμφωνα με το νόμο.




1.    Προλεγόμενα

    Από τη Μυθολογία ξέρουμε ότι ο αρχαιοελληνικός θεός του εμπορίου ήταν ο Ερμής (κερδώος Ερμής), αν και διέθετε κι άλλες ιδιότητες (προστάτης των κλεφτών, των τυχερών παιγνίων, κλπ), κυρίως όμως ήταν αγγελιαφόρος των θεών και ψυχοπομπός. Η λέξη Εμπόριον είναι αρχαιοελληνική και με το ίδιο όνομα ήταν η πρώτη δυτικότερη ελληνική αποικία στις ακτές της σημερινής Καταλονίας στην Ισπανία.
   Σε συνδυασμό με τη ναυτιλία, που κυριαρχούσε στη Μεσόγειο, ήταν η πηγή του πλούτου για του παλαιότερους αιώνες στην Ελλάδα και τις άλλες χώρες της Μεσογείου.
  Στην παρούσα εργασία αναφερόμαστε στις εμπορικές δραστηριότητες κατά τους τελευταίους 2 αιώνες του ελεύθερου ελληνικού κράτους, εστιασμένες στην πόλη και περιοχή της Λαμίας. Τα υπάρχοντα στοιχεία προέρχονται από τα Βιβλία των Ι. Ν. της πόλης, από υλικό του δήμου Λαμίας και από τον τοπικό τύπο. Η παρουσίαση θα γίνει με όσο γίνεται σύντομο αλλά περιεκτικό τρόπο.

                                Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος
                                                  φυσικός


28/7/19

Από το Αρχάνι Φθιώτιδας, μετανάστες στην Αμερική (1902-1912)



Προλεγόμενα

  Το Αρχάνι είναι πολύ γνωστό χωριό της Δυτικής Φθιώτιδας, στους πρόποδες της Όθρυος και σε υψόμετρο 200 μ. Ανήκει στο δήμο Μακρακώμης.
   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν απ’ το Αρχάνι. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 44 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του 2019. 

Αρχάνι – Η πλατεία του χωριού (φωτ. 2008, από το Διαδίκτυο)

18/7/19

Από τον Προυσό Ευρυτανίας, μετανάστες στην Αμερική (1892-1928)



Προλεγόμενα


  Ο Προυσός είναι ορεινό χωριό του νομού Ευρυτανίας, σε υψόμετρο 860 μέτρων, στα νοτιοδυτικά όρια του νομού Ευρυτανίας με την Αιτωλοακαρνανία. Το χωριό είναι ιστορικά συνδεδεμένο με την ομώνυμη Ιερά Μονή της Παναγίας.

Το χωριό Προυσός (πανοραμική φωτογραφία)
(η φωτογραφία ελήφθη από το www.pemptousia.gr)
   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν απ’ τον Προυσό. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 77 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε το Ιούλιο του 2019.

24/6/19

Από τη Βιτρινίτσα (Τολοφώνα) Δωρίδας, μετανάστες στην Αμερική (1903-1921)



Προλεγόμενα

   Η Βιτρινίτσα είναι πεδινό χωριό της Δωρίδας, στο νομό Φωκίδας. Το όνομα Βιτρινίτσα είναι σλαβικής προέλευσης και σημαίνει ”ανεμοχώρι”. Το σύγχρονο όνομα προέρχεται από την αρχαία πόλη Τολοφώνα, που ερείπια αυτής (πιθανά) έχουν εντοπιστεί στην περιοχή.
Καταστράφηκε από τους Τούρκους παλιότερα και πυρπολήθηκε στην Κατοχή από τους Ιταλούς.
   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν από τη Βιτρινίτσα. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 153 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2019.
   Για το αποτέλεσμα αυτό χρειάστηκαν πολλές ώρες και μέρες εντατικής απασχόλησης. Με βοήθησε πολύ, μέσω του Διαδικτύου, το εξαιρετικό αμερικανικό αρχείο μετανάστευσης του νησιού Έλλις (Ellis Island). Η έρευνα απέδωσε 53 μεταναστευτικά ταξίδια (κάποιοι μετανάστες έκαναν πολλαπλά ταξίδια) και τελικά βρέθηκαν 153 καταγραφές. Ίσως να διέφυγαν κάποια ονόματα που δεν εντόπισα ή να έγραψαν άλλο τόπο γέννησης και προηγούμενης διαμονής (υπόψη ότι δεν ξέρω επώνυμα κατοίκων της). Θυμίζω τη (συνήθη) περίπτωση που κάποιοι, τότε στις ΗΠΑ, δήλωναν ότι γεννήθηκαν ή ότι διέμεναν στη μεγαλύτερη πόλη (π.χ. Άμφισσα) ή άλλο χωριό της περιοχής. Κάτι τέτοιο όμως, θα πρέπει να το συμπληρώσει κάποιος που ξέρει τα ντόπια επώνυμα, κι αν είναι μεγαλύτερης ηλικίας (με καλή μνήμη) ακόμα καλύτερα.
   Η εργασία-μελέτη αυτή θέλει να τιμήσει τους ανθρώπους της Βιτρινίτσας, για την τόλμη και την απόφαση να φύγουν στα ξένα (μερικοί ίσως να μην ξαναδούν τον τόπο τους), θυσιάζοντας τα καλύτερά τους χρόνια για να  ζήσει η γονική οικογένεια και οι ίδιοι καλύτερα.
   Μετά από έναν αιώνα, η προσπάθεια αυτή αποτείνεται στο θυμικό όσων έζησαν ή έχουν εικόνες από τα χρόνια της μετανάστευσης στην Αμερική. Είναι όμως μια αναγκαία κατάθεση μνήμης για τους νεότερους, στους οποίους και αφιερώνεται.

Κωνσταντίνος  Αθαν. Μπαλωμένος
                  φυσικός

17/6/19

Πρόδρομος Μποδοσάκης Αθανασιάδης


Ένας άξιος Έλληνας και μεγάλος ευεργέτης


40 χρόνια από το θάνατό του



Πρόλογος

   Υπήρξε μια ενδιαφέρουσα προσωπικότητα. Από την ηλικία των 15 χρόνων ξεκίνησε την εντυπωσιακή  σταδιοδρομία του ως αλευροβιομήχανος! Στα 27 χρόνια, με ήδη σημαντική περιουσία, πήγε στην Κωνσταντινούπολη. Η γνωριμία του με τον Ελευθ. Βενιζέλο του ενίσχυσε το δημιουργικό ρόλο ως Έλληνα, αλλά “κόλλησε και το μικρόβιο” της πολιτικής. Με τη Μικρασιατική Καταστροφή έχασε την περιουσία του. Από τη δεκαετία του ’30, ανέλαβε τη χρεοκοπημένη εταιρία Πυριτιδοποιείο-Καλυκοποιείο και την έκανε μεγάλη και κερδοφόρα εθνική μονάδα.

Πρόδρομος (Μποδοσάκης)
Αθανασιάδης (φωτ. ΕΛΙΑ)
  Το ίδιο ακολούθησε και στα μεταπολεμικά χρόνια, με την ίδρυση μεγάλων βιομηχανιών, αξιοποιώντας τον ορυκτό πλούτο (λιγνίτη, νικέλιο, χαλκό, κ.ά.), και παράγοντας χημικά, λιπάσματα, οινοπνεύματα, αλλά και σε άλλους τομείς (εριουργία, υαλουργία). Δίκαια ονομάστηκε “μπέης” της ελληνικής βιομηχανίας.
  Ο Αλμπέρτο Μοράβια είπε : “Για να κερδίζεις λεφτά χρειάζεται ταλέντο, αλλά για να ξοδεύεις λεφτά χρειάζεται κουλτούρα”. Με άλλα λόγια, η δημιουργία του πλούτου είναι απόδειξη της αξιοσύνης του μυαλού, αλλά η χρήση του πλούτου είναι επιβεβαίωση του εσωτερικού κόσμου του ανθρώπου. Το Ίδρυμα Μποδοσάκη, το “τελευταίο του παιδί”, όπως το ονόμασε ο ίδιος, αποτελεί - μετά από πολλά άλλα - τη σημαντικότερη προσφορά του στο κοινωνικό σύνολο, εδώ και 40 χρόνια (από το θάνατό του).
  Η γραφή τούτη επιθυμεί να θυμίσει τη δημιουργικότητα κι αξιοσύνη που συνόδευε τους Έλληνες όπου γης, να προβάλλει στη νέα γενιά ένα επιτυχημένο πρότυπο, που συμβάλλει στην εθνική ανάπτυξη, αλλά επιπλέον την ευεργεσία προς την πατρίδα του με σημαντικές δωρεές.

Κωνσταντίνος Αθαν. Μπαλωμένος
                φυσικός



------------------------
Η μερική ή ολική αντιγραφή (copy-paste) και ανάρτηση ή δημοσίευση σε άλλο ηλεκτρονικό ή έντυπο μέσο απαγορεύεται, χωρίς  τη σχετική άδεια του συγγραφέα ή του διαχειριστή το παρόντος μέσου (www. amfictyon.blogspot.gr). Θεωρείται κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και διώκεται σύμφωνα με το νόμο.


4/6/19

Τράπεζα Ηπειροθεσσαλίας και Τράπεζα Θεσσαλίας


Παλιά πιστωτικά ιδρύματα



Πρόλογος


   Εκτός των κεντρικών τραπεζών, που είχαν έδρα την Αθήνα και υποκαταστήματα στις μεγάλες πόλεις της Ελλάδος, υπήρξαν και σημαντικές προσπάθειες ίδρυσης και λειτουργίας πιστωτικών ιδρυμάτων στην περιφέρεια. Εκτός της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, που άνοιξε το 1860 υποκατάστημα στη Λαμία, ιδρύθηκε από το 1866 και ο Πιστωτικός Οίκος των Κων. Κρόκου και Αφών Μουζέλη.
   Επιπλέον, η Λαμία είχε την πρωτοπορία, να αποκτήσει από το 1900 τον Πιστωτικό Συνεταιρισμό Τεχνοεργατών, ο οποίος για έναν αιώνα περίπου είχε σημαντική προσφορά στην περιοχή.
   Στις δύο τελευταίες δεκαετίες του 19ου αι., στην περιοχή Θεσσαλίας, λειτούργησε η Τράπεζα Ηπειροθεσσαλίας. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλίας, αλλά και στη Φθιώτιδα (Λαμία) λειτούργησε η Τράπεζα Θεσσαλίας. Για τις δύο αυτές πιστωτικές βραχύβιες προσπάθειες, θα γίνει αναφορά στην παρούσα εργασία.

26/5/19

Εγκατάσταση Ελλήνων προσφύγων στην περιοχή Λαμίας


Εργασία



Πρόλογος


Μικρασιάτες πρόσφυγες (1922)
   Η προσφυγιά συνόδευε από πολύ παλιά την ιστορία του ανθρώπου, εφόσον πάντα εμφανιζόταν ο φόβος για διωγμούς λόγω φυλής, εθνικότητας, κοινωνικής ιδιαιτερότητας ή πολιτικών απόψεων. Συνήθης περίπτωση είναι λόγω πολέμου.
   Ελληνικές οικογένειες ή μεμονωμένα άτομα έγιναν πρόσφυγες, με προορισμό την ελεύθερη Ελλάδα, από τους οποίους ένας αριθμός ήρθε στη Φθιώτιδα. Από τα Βιβλία των Ιερών Ναών της Λαμίας βρέθηκαν στοιχεία προσφύγων που επέλεξαν την πόλη, στην οποία και τελεύτηκαν. Μαζί με επιπλέον στοιχεία από άλλες πηγές θα παρουσιαστούν στην παρούσα εργασία με όσο γίνεται σύντομο, αλλά περιεκτικό τρόπο.

Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος
               φυσικός


15/5/19

Κτηνοτρόφοι στην προπολεμική Λαμία


Μελέτη



Πρόλογος


   Η κτηνοτροφία ήταν - ιστορικά - η κυρίαρχη απασχόληση των Ελλήνων από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Τα χωριά μας αντηχούσαν από τα κυπροκούδουνα των κοπαδιών, που έβοσκαν στα βοσκοτόπια των βουνών μας και κάλυπταν τις διατροφικές ανάγκες του λαού. Έδιναν το κρέας, το γάλα και τα παράγωγα αυτού, όπως επίσης το μαλλί και το δέρμα. Οι οικογένειες είχαν τροφική αυτονομία, όπως επίσης ένδυση και υπόδηση. Στο τοπικό εμπόριο (παζάρια) πουλούσαν τα πλεονάσματα των προϊόντων που οι ίδιοι έφτιαχναν.
   Η παρούσα εργασία εστιάζεται στη Λαμία και αξιοποιεί τα περιορισμένα υπάρχοντα στοιχεία, που προέρχονται (i) από καταγραφές των ξένων και Ελλήνων περιηγητών, στο 19ο αι. και (ii) από τα  Βιβλία των Ιερών Ναών της πόλης στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα.
   Θα παρουσιαστούν με όσο γίνεται σύντομο τρόπο.




8/5/19

Από την Παύλιανη Φθιώτιδας, μετανάστες στην Αμερική (1901-1921)



Προλεγόμενα


   Η Παύλιανη είναι ορεινό χωριό του νομού Φθιώτιδας, σε υψόμετρο 1.040 μ., στις πλαγιές του όρους Οίτης. Βρίσκεται μέσα σε πυκνό ελατοδάσος και τα τελευταία χρόνια έχει μεγάλη τουριστική ανάπτυξη.


Πανοραμική φωτογραφία της Παύλιανης
(η φωτογραφία ελήφθη από το Διαδίκτυο)

   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν από την Παύλιανη. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 145 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε το Μάιο του 2019. 

1/5/19

Οι άνθρωποι του εκκλησιαστικού χώρου της Λαμίας (Στο πρώτο μισό περίπου του 20ού αι.)


Από τα Βιβλία των Ιερών Ναών της πόλης



Πρόλογος

   Οι παλαιότεροι ενοριακοί ναοί της Λαμίας : των Αγ. Θεοδώρων, του Αγ. Νικολάου, της Παναγίας Δέσποινας, της Ευαγγελίστριας, του Αγ. Δημητρίου και της Αγ. Παρασκευής υπηρετήθηκαν από ιερείς, διακόνους, ιερομονάχους και λοιπό λαϊκό προσωπικό (ιεροψάλτες, νεωκόρες) με τη σημαντική βοήθεια των μελών των εκκλησιαστικών συμβουλίων (επιτρόπων).
   Από τα Βιβλία αυτών των ναών, αλλά και από άλλες πηγές, προήλθαν τα στοιχεία, που θα ακολουθήσουν. Θα αποδοθούν με όσο γίνεται συνοπτικό τρόπο.



Κωνσταντίνος Αθαν. Μπαλωμένος
                  φυσικός

17/4/19

Γεωργοί στην προπολεμική Λαμία



Πρόλογος

   Η Λαμία, από τα παλιότερα χρόνια στηρίχθηκε στη μεταποίηση και στον τριτογενή τομέα, με κυρίαρχο το εμπόριο. Η γεωργία προϋποθέτει κτήματα, που πριν ανήκαν σε Τούρκους και μετά πέρασαν σε Έλληνες μεγαλοκτηματίες. Η μικρή τότε πόλη της Λαμίας κάλυπτε τις ανάγκες διατροφής με γεωργικά προϊόντα, που έρχονταν από τα χωριά της περιοχής. Έτσι, οι πραγματικά Λαμιώτες γεωργοί αναμένουμε ότι θα ήταν λίγοι αριθμητικά και πιθανά θα κατάγονταν από άλλα μέρη.
   Από τα Βιβλία των Ιερών Ναών της Λαμίας, βρέθηκε ένας αριθμός 132 γεωργών, που καταγράφηκε στο μισό περίπου του 20ού αι. στην πόλη, όπου τελεύτησε. Την ίδια χρονική περίοδο, ο αριθμός όσων δηλώθηκαν ως κτηματίες ήταν 127. Η σύγκριση των δύο αριθμών βεβαιώνει ότι το γεωργικό επάγγελμα δεν χαρακτήριζε τη Λαμία.
   Τα σχετικά στοιχεία θα δοθούν με όσο γίνεται σύντομο αλλά περιεκτικό τρόπο.

6/4/19

Από το Κηφισοχώρι (Τιθορέα) Λοκρίδας, μετανάστες στην Αμερική (1907-1914)


Προλεγόμενα


   Από το όνομα του ποταμού Κηφισού, στην κοιλάδα της δυτικής Λοκρίδας, πήρε το όνομα Κηφισοχώρι, αν και παλιότερα ήταν γνωστή ως Καλύβια Βελίτσης. Είναι πολύ γνωστή με το όνομα Κάτω Τιθορέα, από η θέση της επάνω στον σιδηροδρομικό άξονα Αθηνών-Θεσσαλονίκης. Μετά το 2010 είναι πρωτεύουσα καλλικρατικού δήμου.
   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προέρχονταν από το Κηφισοχώρι. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια. Η επεξεργασία έγινε τμηματικά και η εργασία ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο του 2019.
   Για το αποτέλεσμα αυτό χρειάστηκαν πολλές ώρες και μέρες εντατικής απασχόλησης. Με βοήθησε πολύ, μέσω του Διαδικτύου, το εξαιρετικό αμερικανικό αρχείο μετανάστευσης του νησιού Έλλις (Ellis Island). Η έρευνα απέδωσε 37 μετανάστες, σε 14 μεταναστευτικά ταξίδια (κάποιοι μετανάστες έκαναν 2 ταξίδια). Ίσως να διέφυγαν κάποια ονόματα που δεν εντόπισα ή να έγραψαν άλλο τόπο γέννησης και προηγούμενης διαμονής. Θυμίζω τη (συνήθη) περίπτωση που κάποιοι, τότε στις ΗΠΑ, δήλωναν ότι γεννήθηκαν ή ότι διέμεναν στη μεγαλύτερη πόλη (π.χ. Αμφίκλεια, Λαμία) της περιοχής. Κάτι τέτοιο όμως, θα πρέπει να το συμπληρώσει κάποιος που ξέρει τα ντόπια επώνυμα, κι αν είναι μεγαλύτερης ηλικίας (με καλή μνήμη) ακόμα καλύτερα.

30/3/19

Δρόσος Μανσόλας

Διοικητικές-πολιτικές προσωπικότητες του 19ου αι.


   Καταγόταν από τη Θεσσαλία, αλλά δεν είναι γνωστός ο τόπος. Γεννήθηκε το 1779 ή το 1789. Ο Δρόσος Μανσόλας προσαρμοζόταν[1] στις αλλαγές της πολυποίκιλης ζωής του. Από την όμορφη κοιλάδα των Τεμπών, όπου είχε γεννηθεί, πήγε στα Πανεπιστήμια της Γερμανίας (Ιένα) και σπούδασε ιατρική. Επέστρεψε από εκεί στις Σέρρες, όπου έκανε πρακτική εξάσκηση. Ήταν ήδη μυημένος στη Φιλική Εταιρεία.
   Με την έναρξη της Επανάστασης ήλθε στη νότια  Ελλάδα και, παρά το ότι δεν διέθετε ούτε τη διπλωματική ιδιοφυΐα του Μαυροκορδάτου ούτε τις τέλειες πολιτικές ικανότητες του Κωλέττη, η μόρφωση και ο πατριωτισμός του τον κατέστησαν σημαντική προσωπικότητα μεταξύ των Ελλήνων. Συμμετείχε στον απελευθερωτικό αγώνα. Το Νοέμβριο 1821, στην Άμφισσα, πήρε μέρος στο προσωρινό όργανο διοίκησης της Στερεάς Ελλάδας, που έφερε το όνομα “Άρειος Πάγος της Ανατολικής Χέρσου Ελλάδος”. Συμμετείχε στο 12μελές σχήμα του Αρείου Πάγου, ως πληρεξούσιος της Θεσσαλίας (όπως και ο Άνθιμος Γαζής). Με τον Οδυσσέα Ανδρούτσο συνδέθηκε στενά και προσέφερε τις υπηρεσίες του σε όλη τη διάρκεια της Επανάστασης, σε πολιτικό και νομοθετικό επίπεδο.

27/3/19

Δημοτικό σχολείο Ανθήλης

Μικρή ιστορία

   Πριν το 1920, από τους απογόνους των μεγαλοϊδιοκτητών Τσάλλη (που οι πρόγονοί τους είχαν αγοράσει το τσιφλίκι Ιμίρμπεη από τους Τούρκους) παραχωρήθηκε  στην τότε Κοινότητα Ανθήλης, μια έκταση 4,5 στρεμμάτων περίπου για την ανέγερση σχολείου.
   Η ανέγερση του κτιρίου άρχισε το 1928 και το 1930 περατώθηκε η κατασκευή τριών (3) αιθουσών του διδακτηρίου. Το κτίριο είναι ισόγειο, πετρόκτιστο, υπερυψωμένο κατά 80 εκατοστά από το έδαφος, με κεραμοσκεπή. Για το έτος έναρξης-λειτουργίας του δημοτικού σχολείου Ανθήλης δεν υπάρχουν στοιχεία, που μάλλον ήταν τριτάξιο, αλλά θεωρούμε ως πολύ πιθανό να είναι το έτος 1930, που το κτίριο ήταν έτοιμο.

14/3/19

Από το Κρίκελλο Ευρυτανίας, μετανάστες στην Αμερική (1906-1926)



Προλεγόμενα


  Το Κρίκελλο είναι ορεινό χωριό του νομού Ευρυτανίας, σε υψόμετρο 1.120 μέτρων, στην ανατολική πλευρά του όρους Καλλιακούδα και κοντά στις πηγές του Κρικελλοπόταμου (ή Κρικελλιώτη).  
   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν απ’ το Κρίκελλο. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 63 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε το Μάρτιο του 2019.
   Για το αποτέλεσμα αυτό χρειάστηκαν πολλές ώρες και μέρες εντατικής απασχόλησης. Με βοήθησε πολύ, μέσω του Διαδικτύου, το εξαιρετικό αμερικανικό αρχείο μετανάστευσης του νησιού Έλλις (Ellis Island). Η έρευνα απέδωσε 34 μεταναστευτικά ταξίδια (κάποιοι μετανάστες έκαναν πολλαπλά ταξίδια) και τελικά ανευρέθηκαν 63 μετανάστες. Πρέπει να σημειωθεί, επειδή δεν ξέρω επώνυμα, ότι κατέγραψα ως μετανάστες από το Κρίκελλο, όσους δήλωσαν στην Αμερική ότι γεννήθηκαν και κατοικούσαν σ’ αυτό. Ίσως να διέφυγαν κάποια ονόματα που δεν εντόπισα ή μπορεί να έγραψαν άλλο τόπο γέννησης και προηγούμενης διαμονής. Θυμίζω τη (συνήθη) περίπτωση που κάποιοι, τότε στις ΗΠΑ, δήλωναν ότι γεννήθηκαν ή ότι διέμεναν στη μεγαλύτερη πόλη (π.χ. Καρπενήσι, Λαμία). Κάτι τέτοιο όμως, θα πρέπει να το συμπληρώσει κάποιος που ξέρει τα ντόπια επώνυμα, κι αν είναι μεγαλύτερης ηλικίας (με καλή μνήμη) ακόμα καλύτερα.
   Η παρούσα εργασία θα μπορούσε να εμπλουτιστεί με φωτογραφικό υλικό των μεταναστών στις ΗΠΑ, που εγώ δεν έχω αυτή τη δυνατότητα.

5/3/19

Ιωάννης Γρηγ. Μακρόπουλος


Ένας Δήμαρχος “πρότυπο”, ένας οραματιστής πολιτικός



Πρόλογος

Ιωάν. Μακρόπουλος
   Ήταν ένας άνθρωπος αφοσιωμένος στο όραμά του για προσφορά στο κοινωνικό σύνολο. Πολέμησε και τραυματίστηκε, έγινε δήμαρχος Λαμίας με όραμα για την πόλη, και σε μια 4ετία έλυσε μακρόχρονα προβλήματα (ύδρευση, ασθένειες, κ.ά).
   Από άλλη θέση, του βουλευτή και κυρίως του υπουργού Προνοίας ολοκλήρωσε το κοινωνικό του έργο (Ορφανοτροφείο Αρρένων, Σανατόριο Αντίνιτσας). Έφτασε στο ύπατο αξίωμα του προέδρου της ελληνικής Βουλής. Δεν έκανε οικογένεια, αλλά φέρθηκε σαν πατέρας στο κοινωνικό σύνολο.
   Σε πορεία προς τις αυτοδιοικητικές εκλογές στο 2019, η παρουσίαση του έργου του αποτελεί άριστο οδηγό για τους υποψηφίους, αλλά και συγκριτικό κριτήριο για τους ψηφοφόρους. Επιθυμία μου είναι αυτή η γραφή να αποτελεί ένα πολιτικό μνημόσυνο και να βρει μιμητές.

Κωνσταντίνος Αθαν. Μπαλωμένος
               φυσικός

---

23/2/19

Από τη Δρέμισα (ή Ντρέμισα) Φωκίδας, μετανάστες στην Αμερική (1906-1920)



Προλεγόμενα


   Για τους ρουμελιώτες και για όσους γνωρίζουν ονόματα οπλαρχηγών της ελληνικής επανάστασης του ’21, το χωριό Δρέμισα (ή Ντρέμισα) είναι γνωστό, εφόσον είναι η πατρίδα των αγωνιστών Παν. Πανουργιά, Νάκου Πανουργιά, Γιάννη Γκούρα, Γιάν. Μαμούρη και παπα-Κώστα Τζαμάλα.
   Είναι ένα πολύ ορεινό κι όμορφο χωριό, χτισμένο σε υψόμετρο 1.060 μέτρων στις πλαγιές της Γκιώνας.

Η Δρέμισα Παρνασσίδας
(η φωτογραφία ελήφθη από το Διαδίκτυο)
   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν απ’ τη Δρέμισα (ή Ντρέμισα). Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 61 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε το Φεβρουάριο του 2019.
   Για το αποτέλεσμα αυτό χρειάστηκαν πολλές ώρες και μέρες εντατικής απασχόλησης. Με βοήθησε πολύ, μέσω του Διαδικτύου, το εξαιρετικό αμερικανικό αρχείο μετανάστευσης του νησιού Έλλις (Ellis Island). Η έρευνα απέδωσε 27 μεταναστευτικά ταξίδια (κάποιοι μετανάστες έκαναν διπλά ταξίδια) και τελικά ανευρέθηκαν 61 μετανάστες. Πρέπει να σημειωθεί, επειδή δεν ξέρω επώνυμα, ότι κατέγραψα ως μετανάστες από τη Ντρέμισα, όσους δήλωσαν στην Αμερική ότι γεννήθηκαν και κατοικούσαν σ’ αυτή. Ίσως να διέφυγαν κάποια ονόματα που δεν εντόπισα ή να έγραψαν άλλο τόπο γέννησης και προηγούμενης διαμονής. Θυμίζω τη (συνήθη) περίπτωση που κάποιοι, τότε στις ΗΠΑ, δήλωναν ότι γεννήθηκαν ή ότι διέμεναν στη μεγαλύτερη πόλη (π.χ. Λαμία, Άμφισσα) ή άλλο χωριό της περιοχής. Κάτι τέτοιο όμως, θα πρέπει να το συμπληρώσει κάποιος που ξέρει τα ντόπια επώνυμα, κι αν είναι μεγαλύτερης ηλικίας (με καλή μνήμη) ακόμα καλύτερα.

13/2/19

Χριστόφορος Κατσάμπας και ΠΕΙΡΑΪΚΗ-ΠΑΤΡΑΪΚΗ


Άνθρωποι και δημιουργία



Πρόλογος

Χριστόφορος Κατσάμπας
   Ο Γιάννης Τσαρούχης είπε κάποτε : “Ο Έλληνας έχασε ένα μεγάλο κίνητρο που είχε στη ζωή του. Την πείνα.” Από τη φτώχεια και το ταπεινό χωριό του ξεκίνησε ο Χριστόφορος Κατσάμπας. Το κίνητρό του ήταν η δημιουργική ζωή για τον ίδιο και τον τόπο του.
   Γνώρισε ένα προϊόν (το ύφασμα) και αξιοποιώντας το παραγωγικό μυαλό του, στο οικονομικό περιβάλλον της εποχής του, πέτυχε το στόχο του, να παράγει βιομηχανικά και να εμπορευτεί το προϊόν αυτό. Έχοντας και κοινωνική αντίληψη, βοήθησε τον τόπο του, αποτελώντας παράλληλα πρότυπο επιχειρηματία και σεμνού ανθρώπου. Η προσωπικότητά του και το έργο του θα αποδοθούν με σύντομο και περιεκτικό τρόπο.

9/2/19

Από τη Μάκρυση (Μάκρη) Φθιώτιδας, μετανάστες στην Αμερική (1906-1912)



Προλεγόμενα

   Σε μια μακρά διαδρομή μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, κατέγραψα και όσους προέρχονταν από τη Μάκρυση (σημερινή Μάκρη) Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια, αλλά η επιβεβαίωση των ονομάτων αποδείχτηκε πολύ δύσκολη. Τούτο οφειλόταν στο όνομα της Μάκρυσης, που δεν είναι μοναδικό. Στη Φθιώτιδα έχουμε και τη Μάκρυση Δομοκού, ενώ στη Φωκίδα έχουμε τη Μάκρυση (ή τώρα Μακρινή) Δωρίδας. Η άλλη δυσκολία ήταν ότι δεν ξέρω επώνυμα των κατοίκων της Μάκρυσης στη Δυτική Φθιώτιδα, για να διασφαλιστεί η ορθή προέλευση των μεταναστών.
 

Πανοραμική φωτογραφία της Μάκρης
(ελήφθη από το ιστολόγιο https://xwrionmakri.wordpress.com/)