"Τη μάνα μου τη Ρούμελη ν' αγνάντευα το λαχταρώ
Ψηλά που με νανούριζες καημένo Καρπενήσι!
Τρανά πλατάνια ξεδιψούν στις βρύσες με το κρύο νερό
Σαρακατσάνα ροβολάει και πάει για να γεμίσει.

Με κρουσταλλένια σφυριχτά, σε λόγγους φεύγουν σκοτεινούς
κοτσύφια και βοσκόπουλα με τα λαμπρά τα μάτια,
νερά βροντούνε στο γκρεμό και πάνε προς τους ουρανούς
ίσια κι ορθά, σαν την ψυχή της Ρούμελης, τα ελάτια..."

Ζαχαρίας Παπαντωνίου

Κυλιόμενο

24/3/21

Ο εθνομάρτυρας Θανάσης Διάκος (Β' Μέρος)

Από την Αλαμάνα στο ηρωικό πάνθεο

 

Συνέχεια από το Α’ μέρος

3. Η προετοιμασία και αρχή της επανάστασης στη Λειβαδιά

    Με συστατικές επιστολές και δύο παλικάρια ο Βασίλης Μπούσγος (1796-1860) έφυγε στις 24 Μαρτίου 1821. Την άλλη μέρα, στο Χρισσό, έδωσε γράμμα στον καπετάνιο Πανουργιά, που ενθουσιάστηκε με την είδηση. Διέταξε το Γιάννη Μπούρα να πάει μαζί του. Πήγαν με φελούκα στο Γαλαξίδι, όπου ο Μπούσγος έδωσε στους άρχοντες γράμματα του Διάκου. Όμως του είπαν ότι : -  Στο Μοριά άρχισε το ντουφέκι από μέρες κι εσείς στη Λειβαδιά κοιμάστε. Από τη Βοστίτσα (το Αίγιο) έρχονται καΐκια και φέρνουν οικογένειες Τούρκων. Εσείς πού πάτε; Θα σας πιάσουν οι Τούρκοι.

   Ο Μπούσγος έκρινε ανώφελο το ταξίδι και με βάρκα γύρισε πίσω προς την Ιτέα. Για να αποφύγει πλοιάρια με Τούρκους απ’ το Αίγιο, προτίμησε το λιμάνι της Δεσφίνας και ανέβηκε στο Χρισσό για τον Πανουργιά. Πήγε ο Γκούρας και στον βρήκε στη Μονή Προφήτη Ηλία. Από ένα προεστό του Χρισσού ζήτησε και πήρε 3 άλογα για να γυρίσει στην Αράχωβα και να μπει νύχτα στη Λειβαδιά.

19/3/21

Ο εθνομάρτυρας Θανάσης Διάκος (Μέρος A')

 

Πρόλογος

    Ο Αθανάσιος Διάκος, με τον αγώνα και τη θυσία του για την ελευθερία και την ορθόδοξη χριστιανική πίστη του, δεν έγινε τυχαία ένα θρυλικό πρόσωπο. Για την ανατολική Στερεά Ελλάδα ήταν ο πρωτεργάτης της ελληνικής επανάστασης του 1821. Μετά την αναγκαστική φυγή του από το μοναχικό σχήμα, έδειξε γρήγορα την ικανότητα και αξία του στα κλέφτικα σώματα της περιοχής. Αναδείχθηκε επάξια αρματολός της Λειβαδιάς και σε 1 χρόνο περίπου πέτυχε την απελευθέρωση της περιοχής Βοιωτίας. Σε συνδυασμό με την απελευθέρωση των Σαλώνων και της Μπουτονίτσας, απέμεναν η Υπάτη (Πατρατζίκι) και το Ζητούνι (Λαμία).

   Στην Αλαμάνα θα μπορούσε να αναδιπλωθεί και να φύγει, μπροστά σε υπέρτερες εχθρικές δυνάμεις. Το ισχυρό αίσθημα του χρέους υπερίσχυσε της λογικής τακτικής του πολέμου, αλλά αποτελούσε κι ένα δίδαγμα για τους άλλους. Οι γειτονικές Θερμοπύλες ήταν ένας διαχρονικός οδηγός για το Διάκο κι αυτό είναι απόδειξη της συνέχειας των Ελλήνων.

6/3/21

Επιλεγμένα ονόματα πετυχημένων μεταναστών της Ευρυτανίας στην Αμερική

Κυρίως στο χώρο της εστίασης

 

Προλεγόμενα

 

   Είναι ένα δύσκολο εγχείρημα, από ένα πολύ μεγάλο αριθμό μεταναστών, να αναζητήσεις, εντοπίσεις και τελικά να επιλέξεις εκείνους που πήγαν στην Αμερική και η πολύχρονη προσπάθειά τους απέδωσε καρπούς. Επίσης είναι μια εργασία, που αναγκαστικά θα στηριχτεί σε μια πηγή (αμερικανικό αρχείο), που είναι αξιόπιστη, αλλά δεν υπάρχει εμπλουτισμός των στοιχείων από άλλες πηγές, ώστε να έχουμε πληρέστερη εικόνα του επιτυχημένου μετανάστη. Θα ήταν καλό, οι ελληνο-αμερικανικές οργανώσεις στην Αμερική, αν έχουν ανάλογες καταγραφές, να συμβάλλουν στο θέμα, ώστε να επιβεβαιώσουν (ή διαφοροποιήσουν) τα παρακάτω στοιχεία, για την ιστορική ακρίβεια.

  Η εργασία θα δοθεί – όπως και σε άλλες αντίστοιχες - με όσο γίνεται συνοπτικό αλλά και ταυτόχρονα περιεκτικό τρόπο.

 

Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος

                 φυσικός

 

27/2/21

2.500 χρόνια μετά, οι Θερμοπύλες ακόμα περιμένουν

 Απολογισμός εορτασμού

 

Πρόλογος

   Πέρασαν 2.500 χρόνια από την ιστορικά πρώτη και μεγαλειώδη μάχη των λίγων, απέναντι στους πολλούς, η οποία ανέδειξε την ιδέα πάνω από τους αριθμούς. Οι 300 Σπαρτιάτες και 700 Θεσπιείς, σε επιλεγμένο στρατηγικά σημείο, τις Θερμοπύλες, κράτησαν τις εκατοντάδες Περσών και Μήδων και τελικά έπεσαν ηρωικά “τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι”. Το έτος 2020 οργανώθηκε και εορτάστηκε το ιστορικό γεγονός. Τώρα είναι η ώρα του απολογισμού.

   Η εργασία αυτή θα παρουσιάσει τα γενόμενα με όσο γίνεται σύντομο αλλά και περιεκτικό τρόπο.

                           Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος

                                            φυσικός

---

16/2/21

Από το Μαυρίλο Φθιώτιδας μετανάστες στην Αμερική (1906-1920)

Προλεγόμενα

 

  Το Μαυρίλο είναι ένα ορεινό χωριό της Δυτικής Φθιώτιδας, σε υψόμετρο 920 μ., στην πλαγιά του όρους Βελούχι. Ανήκει διοικητικά στο δήμο Μακρακώμης. Έχει πολλά νερά, με αποτέλεσμα την έντονη βλάστηση, αλλά και για πότισμα των ζώων και των κήπων, με ιδιαίτερη χρήση την κίνηση των νερόμυλων (με τη μοναδικότητα των μπαρουτόμυλων).

Ο Ι. Ν. Αγ. Δημητρίου Μαυρίλου (1728)
   Οικονομικά ακμαίο χωριό με κτηνοτροφία, γεωργία και βιοτεχνία από τους υδρομύλους. Από το 17ο αι. πήγαν μετανάστες στην Κωνσταντινούπολη. Γι’ αυτό στις παλιές απογραφές κατέταξαν το Μαυρίλο στα Πολιτοχώρια. Όλο το μπαρούτι της Στερεάς Ελλάδας κατά την ελληνική επανάσταση προήλθε από το Μαυρίλο.

   Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν από το Μαυρίλο. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 12 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε το Φεβρουάριο του 2021.

   Για το αποτέλεσμα αυτό χρειάστηκαν πολλές μέρες και ώρες εντατικής απασχόλησης. Με βοήθησε πολύ, μέσω του Διαδικτύου, το εξαιρετικό αμερικανικό αρχείο μετανάστευσης του νησιού Έλλις (Ellis Island). Η έρευνα απέδωσε 10 μεταναστευτικά ταξίδια και τελικά ανευρέθηκαν 12 μετανάστες. Πρέπει να σημειωθεί, επειδή δεν ξέρω επώνυμα, ότι κατέγραψα ως μετανάστες από το Μαυρίλο, όσους δήλωσαν στην Αμερική ότι γεννήθηκαν ή κατοικούσαν σ’ αυτό. Η ευχάριστη έκπληξη ήταν ότι τα επώνυμα όσων είχαν μπαρουτόμυλους πριν την ελληνική επανάσταση, τα ξαναβρήκα σε μετανάστες της Αμερικής, όπως Καλέντζος, Τσάκας, Κοτόπουλος, κ.ά.

   Ίσως να διέφυγαν κάποια ονόματα που δεν εντόπισα ή μπορεί να δήλωσαν άλλον τόπο γέννησης και προηγούμενης διαμονής. Θυμίζω τη (συνήθη) περίπτωση που κάποιοι, τότε στις ΗΠΑ, δήλωναν ότι γεννήθηκαν ή ότι διέμεναν στη μεγαλύτερη πόλη (π.χ. Μακρακώμη, Λαμία). Κάτι τέτοιο όμως, θα πρέπει να το συμπληρώσει κάποιος που ξέρει τα ντόπια επώνυμα, κι αν είναι μεγαλύτερης ηλικίας (με καλή μνήμη) ακόμα καλύτερα.

9/2/21

Ο Μαλιακός Κόλπος στη Χάρτα του Ρήγα

 

200 χρόνια από το 1821

                 του Δημήτρη Κ. Καραθεοδώρου, φιλολόγου

 

   Φυσάει του Μαλιακού τ’ αγέρι μ’ ανάλαφρη φόρα και μου ανασταίνει σώμα, νου και ψυχή. Χρυσός ζωής αέρας, χαράς και δημιουργίας, σε μια στιγμή μεγάλης ευδαιμονίας πνευματικής - αντίδοτο γλυκό στις ακατανόητες μέρες που περνάμε. 

Ο Μαλιακός με τη βαρκούλα “ΜΑΛΙΣ”
   Αρματώνω τη μυθολογική βαρκούλα μου “ΜΑΛΙΣ” και γλιστράω στην ακύμαντη θάλασσά μας, τον Μαλιακό. Μπουνάτσα και πρίμα ο καιρός, ανοίγομαι μισοπέλαγα και αρμενίζω κοντά στον Αφαλό. Στο μέρος, που σ’ αυτό συμβαίνει, όπως μου λέγαν στα παιδικά μου χρόνια κάτι γέροι ψαράδες καπεταναίοι, ένα περίεργο πράγμα. Αναβλύζει νερό, όχι θαλασσινό μα καθαρό σαν κι αυτό που πίνουμε. Πολλές φορές εμείς οι θαλασσινοί, όταν περνάμε από κει, σκύβουμε και πίνουμε με τη χούφτα μας  νερό και προπαντός το χειμώνα. Γι’ αυτήν την παράξενη πηγή λένε πως μια φορά στο Πήλιο θες, στο Βελεστίνο μαθές (θα σε γελάσουμε παιδί μου, δεν θυμάμαστε και καλά) ρίξαν σε μια πηγή εκεί άχυρο, για να δούνε πού βγαίνει το νερό. Ρωτώντας, λοιπόν, μάθαν πως το νερό βγαίνει καταμεσίς στον Μαλιακό, στον Αφαλό· και όσο τρέχει το νερό στην πηγή της Μαγνησίας, θα υπάρχει και ο Αφαλός.

28/1/21

Η γεωθερμία ως πηγή ενέργειας – Οι ελληνικές προσπάθειες

Αναξιοποίητος φυσικός πλούτος

 

Πρόλογος

 

  Είναι μια μάλλον άγνωστη μορφή ενέργειας στον πολύν κόσμο. Προέρχεται από το εσωτερικό της γης και σε κάποιες χώρες έχει ήδη αξιοποιηθεί. Κυρίως ενδιαφέρει η ηλεκτροπαραγωγή, με πρώτη χώρα στον κόσμο την Κίνα. Με τη μορφή της θερμότητας μπορεί να έχει πολλές χρήσεις. Στην Ελλάδα η γεωθερμία μπορεί να αποδώσει πολλά οφέλη, παρά τη χρονική καθυστέρηση σε σχέση εφαρμογών αυτής με άλλες χώρες.

   Στην παρούσα εργασία θα δοθούν χρήσιμα στοιχεία για τη γεωθερμική ενέργεια, με όσο γίνεται σύντομο, αλλά και περιεκτικό τρόπο.