Προλεγόμενα
Το Βλαχοκάτουνο (μετονομάστηκε το 1930 σε Τρίκορφο) είναι ορεινό χωριό της Φωκίδας, σε υψόμετρο 480 μ. στις πλαγιές του όρους Τρίκορφο. Είναι αγροτικός οικισμός ανάμεσα στο Ευπάλιο και τη Ναύπακτο. Υπάγεται στο δήμο Δωρίδας (με έδρα το Λιδωρίκι). Δεν το έχω επισκεφτεί.
Η συγκέντρωση του υλικού για μετανάστες άρχισε πριν από χρόνια. Βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 91 άτομα. Η δύσκολη εργασία ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2026.
Για το τελικό αποτέλεσμα χρειάστηκε αρκετός χρόνος. Με βοήθησε πολύ, μέσω του Διαδικτύου, το εξαιρετικό αμερικανικό αρχείο μετανάστευσης του νησιού Έλλις (EllisIsland). Η έρευνα απέδωσε 39 μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων (ομαδικά και μεμονωμένα) και τελικά βρέθηκαν τα 91 ονόματα μεταναστών. Υπόψη ότι δεν ξέρω επώνυμα των κατοίκων της.
.jpg) |
| Το Βλαχοκάτουνο (ή Τρίκορφο) Φωκίδας (ελήφθη από το Διαδίκτυο) |
Η εργασία-μελέτη αυτή θέλει να τιμήσει τους ανθρώπους από το Βλαχοκάτουνο, για την τόλμη και την απόφαση να φύγουν στα ξένα (μερικοί ίσως να μην ξαναδούν τον τόπο τους), θυσιάζοντας τα καλύτερά τους χρόνια για να ζήσει η γονική οικογένεια και οι ίδιοι καλύτερα.
Μετά από έναν αιώνα, η προσπάθεια αυτή αποτείνεται στο θυμικό όσων έζησαν ή έχουν εικόνες από τα χρόνια της μετανάστευσης στην Αμερική. Είναι όμως μια αναγκαία κατάθεση μνήμης για τους νεότερους, στους οποίους και αφιερώνεται.
Κωνσταντίνος Αθαν. Μπαλωμένος
φυσικός
Αυτοδιοικητικά
Από τον οικισμό Βλαχοκάτουνον στο Τρίκορφο
Από τις 20 Απριλίου 1835 ο οικισμός Βλαχοκάτουνον προσαρτήθηκε στο δήμο Οινεώνος (με έδρα τον οικισμό Κλήμα Ευπαλίου) του νομού Φωκίδος και Λοκρίδος, στις 5 Νοεμβρίου 1836 ο οικισμός αποσπάστηκε από το δήμο Οινεώνος και προσαρτήθηκε στο δήμο Ποτιδανείας (με έδρα το Άνω Παλαιοξάρι) του νομού Φθιώτιδος και Φωκίδος.
Στις 31 Αυγούστου 1912, ο οικισμός αποσπάστηκε από το δήμο Ευπαλίου. Συστάθηκε η Κοινότητα Βλαχοκάτουνον, με τον οικισμό και ομώνυμη έδρα. Στις 24 Ιουλίου 1930, ο οικισμός και η Κοινότητα μετονομάστηκαν σε Τρίκορφον.
Στις 31 Μαρτίου 1943 ο νομός Φθιωτιδοφωκίδος διαιρέθηκε και η Κοινότητα Τρίκορφου υπάγεται πλέον στο νομό Φωκίδος.
Στις 4 Δεκεμβρίου 1997, η Κοινότητα Τρίκορφου καταργήθηκε και ο οικισμός προσαρτήθηκε στο δήμο Ευπαλίου. Στις 7 Ιουνίου 2010, ο δήμος Ευπαλίου καταργήθηκε και ο οικισμός Τρίκορφο προσαρτήθηκε στο δήμο Δωρίδος (με έδρα το Λιδωρίκι).
Ο πληθυσμός του (απογραφή 2011) ήταν 410 κάτοικοι.
1. Στοιχεία για τη μετανάστευση από το Βλαχοκάτουνο στην Αμερική[1]
Το ποσοστό που μετανάστευσε ήταν το 18 % του πληθυσμού, που είναι 2 και πλέον φορές μεγαλύτερο από το γενικό μέσο όρο της ελληνικής μετανάστευσης (πού ήταν 8 %). Οι κάτοικοι ασχολούνταν κυρίως με την κτηνοτροφία. Η περιοχή δεν κάλυπτε ικανοποιητικά τις ανάγκες της ζωής[2] των κατοίκων της.
Οι μετανάστες ήταν μόνον άνδρες. Μελετώντας την ηλικιακή κατανομή βλέπουμε ότι κυριάρχησαν οι μικρότερες ηλικίες μεταναστών μέχρι και 20 ετών (με 35 άτομα) και ακολούθησαν οι παραγωγικές ηλικίες 21-30 ετών (με 29 άτομα). Λιγότεροι σε αριθμό ήταν άτομα σε μεγαλύτερες ηλικίες 31-40 ετών (με 25 άτομα). Η κατανομή των μεταναστών από το Βλαχοκάτουνο σε ομάδες ηλικιών δίνονται στον παρατιθέμενο πίνακα 3.
(α) Αδαμόπουλος Θεοφάνης, ετών 16 (πήγε το 1916)
(β) Κορκοντζέλος Απόστολος, ετών 17 (πήγε το 1919)
(γ) Πιέρρος Βασίλειος, ετών 17 (πήγε το 1913)
(δ) Ραφτόπουλος Χαράλαμπος, ετών 17 (πήγε το 1916)
(ε) Τσόλκας Νικόλαος, ετών 17 (πήγε το 1910)
Μεγαλύτερες ηλικίες μεταναστών είχαν οι :
(α) Χαλατσόπουλος Θεόδωρος, ετών 44 (πήγε το 1921)
(β) Φιλιππόπουλος Λεωνίδας, ετών 44 (πήγε το 1914)
(δ) Κατσαρός Γεώργιος, ετών 40 (πήγε το 1914)
Ο μέσος όρος ηλικιών όλων των μεταναστών ήταν 26 έτη.
Ως προς την οικογενειακή τους κατάσταση, οι άγαμοι μετανάστες (47 άτομα) από το Βλαχοκάτουνο ήταν λίγο περισσότεροι από τους έγγαμους. (Πίνακας 4).
Από τις οικογένειες του χωριού, τα περισσότερα (αριθμητικά) ταξίδια των μεταναστών στην Αμερική κατέγραψαν τα επώνυμα :
Η επιλογή του πλοίου δεν είχε κάποια ιδιαίτερη σημασία, εκτός από το κόστος του εισιτηρίου και την πυκνότητα των δρομολογίων. Τα ελληνόκτητα πλοία ήταν λιγότερα σε σχέση με τα ξένα. Στην προκείμενη περίπτωση οι περισσότεροι μετανάστες από το Βλαχοκάτουνο (67 άτομα) έφυγαν με πλοία ξένης πλοιοκτησίας, ενώ με ελληνικά πλοία έφυγαν οι υπόλοιποι (24 άτομα).
Φτάνοντας στο λιμάνι της Νέας Υόρκης, οι μετανάστες περνούσαν από υγειονομικό έλεγχο επάνω στο πλοίο. Μετά κατέβαιναν και μαζί με τις αποσκευές τους περίμεναν στη σειρά για την τελική καταγραφή και έλεγχο της υπηρεσίας Μετανάστευσης, στο κτίριο του EllisIsland (νησιού Έλλις), που οι Έλληνες το έλεγαν «Καστιγγάρι».
Οι άρρωστοι, όσοι είχαν κάποια καταδίκη (κλοπή ή έγκλημα), όσοι δεν είχαν συγγενείς ή φίλους στην Αμερική κι όσοι δεν είχαν λίγα χρήματα για εισιτήριο μέχρι τον τόπο προορισμού, υποχρεωτικά επέστρεφαν στο πλοίο για επαναπατρισμό.
Οι πολιτείες προορισμού που επέλεξαν οι μετανάστες από το Βλαχοκάτουνο φαίνονται στον Πίνακα 7. Κυριάρχησε η πολιτεία της Νέας Υόρκης, με 40 άτομα (ποσοστό 44 %). Ακολούθησε η πολιτεία του Ουισκόνσιν, με 21 άτομα (ποσοστό 23 %), που όλοι εργάστηκαν στην πόλη Μιλγουώκι. Μικρότερες προτιμήσεις είχαν οι πολιτείες: Ουάσιγκτον, Μασαχουσέτη, Γουαϊόμινγκ, Βρετανική Κολούμπια και Οχάιο. Υπήρξαν και 4 μεμονωμένες επιλογές τόπων.
Πιο αναλυτικά, στον επόμενο πίνακα δίνονται και οι τόποι που επέλεξαν οι μετανάστες (σε παρένθεση δίνεται ο αριθμός μεταναστών):
ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΙ-ΤΟΠΟΙ
2. Επαγγέλματα των μεταναστών
Το σύνολο σχεδόν από τους 91 μετανάστες, δηλ. τα 80 άτομα, δήλωσαν εργάτης (laborer, worker, workman. Υπήρξαν όμως και κάποια άλλα επαγγέλματα. Περισσότερα στοιχεία ακολουθούν:
3. Πολλαπλά ταξίδια στην Αμερική
Από το σύνολο των μεταναστών, εντοπίστηκαν 18 άτομα που έκαναν πολλαπλά ταξίδια (διπλά ή τριπλά) στην Αμερική. Ο συνήθης λόγος ήταν η στράτευση για τους Βαλκανικούς πολέμους 1912-13 και μετά έφυγαν πάλι. Άλλος λόγος ήταν για να νυμφευτούν.
Τα ονόματα και οι πολλαπλοί προορισμοί ακολουθούν (τα ονόματα είναι σε αλφαβητική σειρά) :
1. Ιωάννης Αδαμόπουλος : Το α’ ταξίδι έγινε το έτος 1912 σε περιοχή που δεν μας είναι γνωστή. Το β’ ταξίδι έγινε το 1914 στην πόλη Σηάτλ (Seattle) της πολιτείας Ουάσιγκτον.
2. Αθανάσιος Βίτσας : Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1907-1909 στην πόλη Έβανστον του Ιλινόις. Το β’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1910-1912 στην πόλη Γκρέιντζερ (Granger) του Γουαϊόμινγκ. Το γ’ ταξίδι έγινε το 1915 πάλι στην πόλη Γκρέιντζερ) του Γουαϊόμινγκ.
3. Ιωάννης Ζάγκος : Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1906-1908 στην πόλη Γκρέιντζερ (Granger) του Γουαϊόμινγκ. Το β’ ταξίδι έγινε το 1910 στο Μιλγουώκι (Milwaukee) του Ουισκόνσιν.
4. Μιλτιάδης Ζάγκος : Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1907-1911 στην πόλη Γκρέιντζερ του Γουαϊόμινγκ. Το β’ ταξίδι έγινε το 1920 στη Νέα Υόρκη.
5. Γεώργιος Κατσαρός : Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1911-1912 στη Μιννεάπολη της Μινεσότα. Το β’ ταξίδι έγινε το 1914 στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν.
6. Αθανάσιος Καραγεωργόπουλος : Το α’ ταξίδι έγινε το έτος 1912 με πιθανό προορισμό την πόλη Μπρίτζπορτ (Bridgeport) του Κονέκτικατ. Το β’ ταξίδι έγινε το 1914 στην πόλη Σηάτλ της πολιτείας Ουάσιγκτον.
7. Φώτης Κατσικογιάννης : Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1910-1912 στην πόλη Σποκέιν (Spokane) της πολιτείας Ουάσιγκτον. Το β’ ταξίδι έγινε το 1914 στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν.
8. Θεμιστοκλής Κορκοντζέλος : Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1907-1911 στην πόλη Γκρέιντζερ (Granger) του Γουαϊόμινγκ. Το β’ ταξίδι έγινε το 1915 στην πόλη Γκρήνφιλντ (Greenfield) της Μασαχουσέτης.
9. Δημήτριος Κότσαλος : Το α’ ταξίδι έγινε το έτος 1912 στη Νέα Υόρκη. Το β’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1920-1926 στην πόλη Γουώρρεν (Warren) του Οχάιο. Το γ’ ταξίδι έγινε το 1927 πάλι στον ίδιο προορισμό (Γουώρρεν, Οχάιο).
10. Βασίλειος Μπαλάφας : Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1907-1911 στην πόλη Σποκέιν της πολιτείας Ουάσιγκτον. Το β’ ταξίδι έγινε το 1914 στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν.
11. Παναγιώτης Μπαλάφας : Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1906-1911 στην πόλη Σποκέιν της πολιτείας Ουάσιγκτον. Το β’ ταξίδι έγινε το 1914 στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν.
12. Αναστάσιος Μπίτσος : Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1907-1911 στην πόλη Γκρέιντζερ του Γουαϊόμινγκ. Το β’ ταξίδι έγινε το 1915 στην πόλη Σπρίνγκφιλντ (Springfield) της Μασαχουσέτης.
13. Αντώνιος Πιέρρος : Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1909-1912 στην πόλη Γκρέιντζερ του Γουαϊόμινγκ. Το β’ ταξίδι έγινε το 1915 στην πόλη Σπρίνγκφιλντ της Μασαχουσέτης.
14. Κωνσταντίνος Σαΐτας : Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1910-1912 στην πόλη Γκρέιντζερ του Γουαϊόμινγκ. Το β’ ταξίδι έγινε το 1915 στην πόλη Σπρίνγκφιλντ (Springfield) της Μασαχουσέτης.
15. Παναγιώτης Τσούνης : Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1907-1911 στην πόλη Σποκέιν (Spokane) της πολιτείας Ουάσιγκτον. Το β’ ταξίδι έγινε το 1915 στην πόλη Σπρίνγκφιλντ της Μασαχουσέτης.
16. Λεωνίδας Φιλιππόπουλος : Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1907-1909 στη θέση Γκρέιβιν (Graving) της Μοντάνα. Το β’ ταξίδι έγινε το 1914 στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν.
17. Θεόδωρος Χαλατσόπουλος : Το α’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1906-1908 στην πόλη Γκρέιντζερ (Granger) του Γουαϊόμινγκ. Το β’ ταξίδι έγινε την περίοδο 1910-1915 στην πόλη Γκρέιντζερ (Granger) του Γουαϊόμινγκ. Το γ’ ταξίδι έγινε το 1920 στη Νέα Υόρκη.
4. Αλφαβητικός πίνακας των μεταναστών από το Βλαχοκάτουνο
Από το αμερικανικό αρχείο του νησιού Έλλις (Ellisisland) μέσω του Διαδικτύου (internet) βρέθηκαν οι περισσότεροι μετανάστες από το Βλαχοκάτουνο, που έφτασαν στις Η.Π.Α. και καταγράφηκαν. Από το 1892 έως το 1924, περισσότεροι από 22 εκατομμύρια μετανάστες, επιβάτες, και μέλη πληρώματος των πλοίων ήρθαν στις ΗΠΑ μέσω του νησιού Ellis και του λιμένα της Νέας Υόρκης και έχουν καταγραφεί[3]. Τα βασικά στοιχεία των μεταναστών από το Βλαχοκάτουνο δίνονται συνοπτικά στον παρακάτω πίνακα (με αλφαβητική σειρά και έτσι ακριβώς, όπως καταγράφηκαν στην Υπηρεσία Μετανάστευσης των ΗΠΑ):
α/α Ονοματεπώνυμο χρον. άφιξης ηλικία έγγαμος Πλοίο ταξιδιού Λιμάνι αναχώρ.
1 Αδαμόπουλος Θεοφάνης 1-10-1916 16 όχι Themistocles Πάτρα
2 Αδαμόπουλος Ιωάννης 3-4-1912 23 όχι Laura Πάτρα
3 Αδαμόπουλος Ιωάννης 13-3-1914 25 όχι Martha Washington Πάτρα
4 Βίτσας Αθανάσιος 2-12-1907 31 ναι Giulia Πάτρα
5 Βίτσας Αθανάσιος 12-5-1910 34 όχι Argentina Πάτρα
6 Βίτσας Αθανάσιος 12-4-1915 39 ναι Thessaloniki Πάτρα
7 Βίτσας Κωνσταντίνος 13-5-1909 35 ναι Argentina Πάτρα
8 Γκίκας Βασίλειος 25-3-1909 21 όχι Atlanta Πάτρα
9 Γκίκας Βασίλειος 13-8-1912 38 ναι Martha Washington Πάτρα
10 Ευθυμίου Βασίλειος 13-8-1912 19 όχι Martha Washington Πάτρα
11 Ευθυμίου Μιχαήλ 14-4-1914 24 ναι Saxonia Πάτρα
12 Ζαγκος Ιωάννης 10-11-1910 35 ναι Laura Πάτρα
13 Ζάγκος Μιλτιάδης 17-1-1921 40 ναι Belvedere Πάτρα
14 Κάουλας Κωνσταντίνος 18-3-1910 19 όχι Patris Πάτρα
15 Καραγεωργόπουλος Αθαν. 16-3-1914 30 ναι Martha Washington Πάτρα
16 Καρακώστας Δημήτριος ;-3-1910 20 ναι Patris Πάτρα
17 Καρακώστας Κων/νος 21-8-1910 26 ναι Martha Washington Πάτρα
18 Κατσαρός Γεώργιος 13-3-1911 37 ναι Martha Washington Πάτρα
19 Κατσαρός Γεώργιος 16-6-1914 40 ναι Pannonia Πάτρα
20 Κατσικογιάννης Ανδρέας 13-5-1909 19 όχι Argentina Πάτρα
21 Κατσικογιάννης Γεώργιος 2-6-1909 20 όχι Patris Πάτρα
22 Κατσικογιάννης Ιωάννης 13-8-1912 18 όχι Martha Washington Πάτρα
23 Κατσικογιάννης Ιωάννης 3-4-1912 20 όχι Laura Πάτρα
24 Κατσικογιάννης Φώτιος 12-5-1910 25 ναι Argentina Πάτρα
25 Κατσικογιάννης Φώτης 2-4-1914 30 ναι Laconia (1912) Πάτρα
26 Κορκοντζέλος Απόστολος 13-12-1916 17 όχι Themistocles Πάτρα
27 Κορκοντζέλος Δημήτριος 14-4-1914 18 όχι Saxonia Πάτρα
28 Κορκοντζέλος Θεμιστοκλ. 10-5-1915 31 ναι Athinai Πάτρα
29 Κορκοντζέλος Θεμιστοκλ. 2-12-1907 23 όχι Giulia Πάτρα
30 Κότσαλος Δημήτριος 13-8-1912 23 όχι Martha Washington Πάτρα
31 Κότσαλος Δημήτριος 25-11-1920 31 ναι Megali Hellas Πειραιάς
32 Κότσαλος Δημήτριος 4-12-1927 37 ναι Predidente Wilson Πάτρα
33 Κότσαλος Παναγιώτης 13-12-1916 36 ναι Themistocles Πάτρα
34 Κουτσικογιάννης Ιωάννης 24-4-1912 19 όχι Patris Πάτρα
35 Λαλαγιάννης Κων/νος 11-9-1912 20 όχι Alice Πάτρα
36 Λεμονιάς Γεώργιος 2-6-1909 24 όχι Patris Πάτρα
37 Μητσόπουλος Κων/νος 20-10-1910 35 ναι Themistocles Πάτρα
38 Μπακολίνος Σωτήριος 6-10-1912 35 ναι Ivernia Πάτρα
39 Μπαλάφας Βασίλειος ;-4-1909 30 ναι Laura Πάτρα
40 Μπαλάφας Βασίλειος 2-4-1914 38 ναι Laconia (1912) Πάτρα
41 Μπαλάφας Παναγιώτης 2-4-1914 30 όχι Laconia (1912) Πάτρα
42 Μπίτσας Αναστάσιος 10-5-1915 37 ναι Athinai Πάτρα
43 Μπίτσιος Αθανάσιος 23-3-1910 30 ναι Argentina Πάτρα
44 Μπίτσος Απόστολος 12-7-1912 19 όχι Carpathia Τεργέστη
45 Μπίτσος Γεώργιος 23-3-1910 18 όχι Argentina Πάτρα
46 Μπομπότας Ιωάννης 10-8-1910 21 όχι Oceania Πάτρα
47 Μπουκολίνης Κων/νος 2-6-1909 18 όχι Patris Πάτρα
48 Μπούνος Νικόλαος 10-6-1906 23 όχι Gallia Νάπολη
49 Ντότσικας Αριστείδης 21-8-1910 25 όχι Martha Washington Πάτρα
50 Ντότσικας Βασίλειος 10-11-1910 35 ναι Laura Πάτρα
51 Ντότσικας Νικόλαος 16-3-1914 30 ναι Martha Washington Πάτρα
52 Πανολάσκος Ιωάννης 21-8-1910 20 όχι Martha Washington Πάτρα
53 Παπαβασιλείου Βασίλειος 10-11-1910 19 όχι Laura Πάτρα
54 Πιέρρος Αντώνιος 10-5-1915 30 ναι Athinai Πάτρα
55 Πιέρρος Βασίλειος 1-5-1913 17 όχι Martha Washington Πάτρα
56 Πιέρρος Κων/νος 2-6-1909 20 όχι Patris Πάτρα
57 Ραγκαβάς Βασίλειος 10-11-1910 35 ναι Laura Πάτρα
58 Ραγκαβάς Κων/νος ;-3-1910 25 ναι Martha Washington Πάτρα
59 Ραφτόπουλος Κων/νος 23-3-1910 30 ναι Argentina Πάτρα
60 Ραφτόπουλος Χαράλαμπος 13-12-1916 17 όχι Themistocles Πάτρα
61 Σαΐτας Κωνσταντίνος 10-8-1910 21 ναι Oceania Πάτρα
62 Σαΐτας Κωνσταντίνος 10-5-1915 26 ναι Athinai Πάτρα
63 Σωτηρόπουλος Βασίλειος 25-3-1909 18 όχι Atlanta Πάτρα
64 Τάγκαλος Γεώργιος 18-3-1910 33 ναι Patris Πάτρα
65 Τάγκαλος Δημήτριος 16-3-1914 38 ναι Martha Washington Πάτρα
66 Τάγκαλος Κώστας 16-3-1914 33 ναι Martha Washington Πάτρα
67 Τριανταφύλλου Ιωάννης 2-6-1909 20 όχι Patris Πάτρα
68 Τριανταφύλλου Παναγιώτ. ;-3-1910 20 ναι Martha Washington Πάτρα
69 Τριάντης Κωνσταντίνος 19-4-1909 19 όχι Themistocles Πάτρα
70 Τριάντης Σωτήριος 10-11-1910 19 όχι Laura Πάτρα
71 Τσαούσης Ευάγγελος 13-8-1912 20 όχι Martha Washington Πάτρα
72 Τσιόλκας Νικόλαος 16-3-1914 29 ναι Martha Washington Πάτρα
73 Τσιούνης Παναγιώτης 2-12-1907 23 όχι Giulia Πάτρα
74 Τσιούνης Σπύρος 2-6-1920 26 όχι Susquehanna Πάτρα
75 Τσόλκας Ανδρέας 2-6-1909 19 όχι Patris Πάτρα
76 Τσόλκας Βασίλειος 2-4-1914 18 όχι Laconia (1912) Πάτρα
77 Τσόλκας Γεώργιος 28-3-1910 24 όχι Athinai Πάτρα
78 Τσόλκας Κώστας 9-6-1912 19 όχι Kaiser Franz Josef I Πάτρα
79 Τσόλκας Νικόλαος 18-3-1910 17 όχι Patris Πάτρα
80 Τσούνης Ιωάννης 16-3-1914 18 όχι Martha Washington Πάτρα
81 Τσούνης Κων/νος 16-11-1910 20 όχι Oceania Πάτρα
82 Τσούνης Κώστας 11-9-1912 19 όχι Alice Πάτρα
83 Τσούνης Παναγιώτης 10-5-1915 31 ναι Athinai Πάτρα
84 Τσούνης Σπύρος 11-9-1912 19 όχι Alice Πάτρα
85 Φιλιππόπουλος Θεοδόσιος 13-3-1911 18 όχι Martha Washington Πάτρα
86 Φιλιππόπουλος Λεωνίδας 16-3-1914 42 ναι Martha Washington Πάτρα
87 Φιλιππόπουλος Σωτήριος 13-4-1911 34 ναι Martha Washington Πάτρα
88 Φλώρος Αριστομένης 20-5-1912 25 ναι Martha Washington Πάτρα
89 Χαλατσόπουλος Θεόδωρος 16-11-1910 30 ναι Oceania Πάτρα
90 Χαλατσόπουλος Θεόδωρος 17-1-1921 44 ναι Belvedere Πάτρα
91 Χολέβας Κώστας 17-1-1921 38 ναι Belvedere Πάτρα
5. Χρονικό της μετανάστευσης από το Βλαχοκάτουνο Φωκίδας
(i) Ο πρωτοπόρος του 1906
Τα στοιχεία του αρχείου μας αποκαλύπτουν ότι ο πρωτοπόρος μετανάστης που “άνοιξε το δρόμο” προς την Αμερική, ήταν ο Νικόλαος Μπούνος. Από την Ελλάδα έφυγε με πλοίο μέχρι το ιταλικό λιμάνι της Νάπολης. Από εκεί, στις 24 Μαΐου 1906 ταξίδεψε με το πλοίο “Gallia” και στις 10 Ιουνίου αφίχθηκε στις ΗΠΑ. Ήταν τότε 23 ετών. Με 36 $ για τα πρώτα του αναγκαία έξοδα, πήγαινε για δουλειά στη Νέα Υόρκη. Ελλείπουν άλλα στοιχεία.
(ii) Μία ομαδική αναχώρηση στο 1907
Η ομάδα περιλάμβανε τρία άτομα. Ήταν οι : Αθαν. Βίτσας, Θεμ. Κορκοτζέλος και Παν. Τσιούνης. Στις 19 Νοεμβρίου 1907, από το λιμάνι της Πάτρας αναχώρησαν με το πλοίο “Giulia” και στις 2 Δεκεμβρίου αντίκρισαν το λιμάνι της Νέας Υόρκης. Τα διαθέσιμα στοιχεία του αρχείου μας πληροφορούν γι’ αυτούς ότι :
· Ο Αθανάσιος Βίτσας ήταν 31 ετών και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Χρ. Βίτσα. Αναζητούσε δουλειά, με 10 $ μαζί του στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο αδερφός του Γεώργιος[4].
· Ο Θεμιστοκλής Κορκοτζέλος ήταν 23 ετών και αναλφάβητος. Ο πατέρας του ονομαζόταν Σπύρος. Με 10 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στη Νέας Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Γεώργιος Βίτσας.
· Ο Παναγιώτης Τσιούνης ήταν 23 ετών. Στο χωριό είχε τον πατέρα του Δημήτριο. Προορισμός του για δουλειά (με 10 $ μαζί του) ήταν η νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Γεώργιος Βίτσας.
(iii) Αύξηση του μεταναστευτικού ρεύματος στο 1909
Στη διάρκεια του έτους καταγράφηκαν πέντε μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων (3 ομαδικά και 3 από μεμονωμένους) προς την Αμερική. Συνολικά έφυγαν 12 άτομα από το Βλαχοκάτουνο. Αναλυτικά:
Η πρώτη ομαδική αναχώρηση στο 1909 έγινε από δύο άτομα, τους : Βασ. Γκίκα και Βασ. Σωτηρόπουλο. Από το λιμάνι της Πάτρας έφυγαν με το πλοίο “Atlanta” και στις 25 Μαρτίου 1909 έφτασαν στην Αμερική. Επιπλέον στοιχεία του αρχείου αναφέρουν ότι :
· Ο Βασίλειος Γκίκας ήταν 21 ετών. Ως πλησιέστερο συγγενή του στο χωριό δήλωσε τον κουνιάδο του Κωνστ. Τάγκαλο. Με 12 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Α. Δ. Πούλος.
· Ο Βασίλειος Σωτηρόπουλος ήταν 18 ετών. Ως πλησιέστερο συγγενή του στο Βλαχοκάτουνο δήλωσε το συγγενή του Αλ. Παπαβασιλείου. Αναζητούσε δουλειά, με 12 $ μαζί του, στη Νέα Υόρκη, όπου είχε έναν φίλο[5] του.
Η πρώτη μεμονωμένη αναχώρηση στο 1909 έγινε από τον Βασίλειο Μπαλάφα. Στις 29 Μαρτίου, από το λιμάνι της Πάτρας ανέβηκε στο πλοίο “Laura” και στα μέσα Απριλίου κατέβηκε στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ήταν 30 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Μαργαρίτα. Με 10 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Ανδρέας Πούλος.
Η δεύτερη μεμονωμένη αναχώρηση στο 1909 έγινε από τον Κωνσταντίνο Τριάντη. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 2 Απριλίου ταξίδεψε με το ελληνόκτητο πλοίο “Themistoclis” και στις 19 Απριλίου “πάτησε πόδι” στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ήταν 19 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Γεώργιος. Προορισμός του για δουλειά (με 12 $ μαζί του) ήταν η Νέα Υόρκη, όπου ήταν οφίλος του Ανδρέας Πούλος.
Η δεύτερη ομαδική αναχώρηση στο 1909 έγινε από δύο άτομα, τους : Κων. Βίτσα και Ανδρ. Κατσικογιάννη. Στις 26 Απριλίου, από το λιμάνι της Πάτρας αναχώρησαν με το πλοίο “Argentina” και στις 13 Μαΐου αντίκρισαν το λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ξέρουμε ακόμη γι’ αυτούς ότι :
· Ο Κωνσταντίνος Βίτσας ήταν 35 ετών και παντρεμένος. Στο χωριό είχε τη γυναίκα του Σταυρούλα. Με 10 $ για τα αναγκαία πρώτα έξοδα, πήγαινε για δουλειά στη Νέα Υόρκη, κοντά στον αδερφό του Γεώργιο Βίτσα.
· Ο Ανδρέας Κατσικογιάννης ήταν 19 ετών. Το όνομα του πατέρα του ήταν Αναστάσιος. Αναζητούσε δουλειά, με 10 $ μαζί του στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Ανδρέας Πούλος.
Η τρίτη ομαδική αναχώρηση στο 1909 αριθμούσε έξη άτομα και περιλάμβανε τους : Γεώρ. Κατσικογιάννη, Γεώρ. Λεμονιά, Κων. Μπουκολίνη, Κων. Πιέρρο, Ιωάν. Τριανταφύλλου και Ανδρ. Τσόλκα. Από το λιμάνι της Πάτρας επιβιβάστηκαν στο ελληνόκτητο πλοίο “Patris” και στις 2 Ιουνίου αποβιβάστηκαν στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Το υπάρχον αρχειακό υλικό μας γνωρίζει ότι:
· Ο Γεώργιος Κατσικογιάννης ήταν 20 ετών και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Φώτω. Με 10 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο συμπατριώτης του Ανδρέας Πούλος.
Ατμόπλοιο “Πατρίς” (Patris)
· Ο Γεώργιος Λεμονιάς ήταν 24 ετών. Ως πλησιέστερο συγγενή του στην πατρίδα, δήλωσε τον θείο του Σταμάτιο Λεμονιά στην Άμφισσα. Προορισμός του για δουλειά (με 14 $ μαζί του) ήταν η Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο συμπατριώτης του Κωνστ. Γάτος[6].
· Ο Κωνσταντίνος Μπουκολίνης(Boucolinis) ήταν 18 ετών και αναλφάβητος. Το όνομα του πατέρα του ήταν Ανδρέας. Με 10 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Ανδρέας Πούλος.
· Ο Κωνσταντίνος Πιέρρος ήταν 20 ετών. Στο Βλαχοκάτουνο είχε τον πατέρα του Ιωάννη. Αναζητούσε δουλειά, με 10 $ μαζί του στο Μιλγουώκι (Milwaukee) του Ουισκόνσιν, με γνωστό του στην Αμερική τον Ανδρέα Πούλο στη Νέα Υόρκη.
· Ο Ιωάννης Τριανταφύλλου ήταν 20 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Δημήτριος. Με 30 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Χαράλαμπος Κολώνιας. Είχε ξαναπάει στην Αμερική ο Ιωάννης Τριανταφύλλου την περίοδο 1907-1908 και εργάστηκε στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν.
· Ο Ανδρέας Τσόλκας ήταν 19 ετών. Το όνομα της μητέρας του ήταν Πολυξένη. Προορισμός του για δουλειά (με 10 $ μαζί του) ήταν η Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο συμπατριώτης του Χαράλαμπος Κολώνιας.
(iv) Κορύφωση της μεταναστευτικής φυγής στο 1910
Στη διάρκεια του έτους σημειώθηκαν δέκα (10) μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων (8 ομαδικά και 2 από μεμονωμένους) προς την Αμερική. Συνολικά έφυγαν 25 άτομα από το Βλαχοκάτουνο. Πιο συγκεκριμένα έχουμε:
Η πρώτη ομαδική αναχώρηση στο 1910 έγινε από τρία άτομα, τους : Δημ. Καρακώστα, Κων. Ραγκαβά και Παν. Τριανταφύλλου. Στις 14 Μαρτίου, από το λιμάνι της Πάτρας αναχώρησαν με το πλοίο “Martha Washington” και έφτασαν στην Αμερική. Πρόσθετα στοιχεία αναφέρουν ότι:
· Ο Δημήτριος Καρακώστας[7] ήταν 20 ετών και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Αικατερίνη. Με 25 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Γεώργιος Βίτσας.
· Ο Κωνσταντίνος Ραγκαβάς ήταν 25 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Βασιλική. Αναζητούσε δουλειά, με 25 $ μαζί του, στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Γεώργιος Βίτσας.
· Ο Παναγιώτης Τριανταφύλλου ήταν 20 ετών. Το όνομα του πατέρα του ήταν Δημήτριος. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στο Μιλγουώκι (Milwaukee) του Ουισκόνσιν, κοντά στον αδερφό του Ιωάννη Τριανταφύλλου.
Ατμόπλοιο“Martha
Washington” (Photo: Richard Faber Collection)
Η δεύτερη ομαδική αναχώρηση στο 1910 αριθμούσε τρία άτομα και περιλάμβανε τους : Κων. Κάουλα, Γεώρ. Τάγκαλο και Νικ. Τσόλκα. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 2 Μαρτίου ανέβηκαν στο πλοίο “Patris” και στις 18 Μαρτίου κατέβηκαν στην προκυμαία του λιμανιού της Νέας Υόρκης. Τα συμπληρωματικά στοιχεία του αρχείου μας πληροφορούν ότι :
· Ο Κωνσταντίνος Κάουλας (Kaoulas) ήταν 19 ετών. Στο χωριό είχε τη μητέρα του Αικατερίνη. Προορισμός του για δουλειά (με 25 $ μαζί του) ήταν η Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Γ. Βίτσας,
· Ο Γεώργιος Τάγκαλος ήταν 33 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Βασιλική. Με 25 $ για τα αναγκαία πρώτα έξοδα, πήγαινε για δουλειά στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Νικ. Σμπαρούνης[8],
· Ο Νικόλαος Τσόλκας ήταν 17 ετών. Στο χωριό είχε τη μητέρα του Μυγδάλω (Μαγδαληνή). Αναζητούσε δουλειά, με 25 $ μαζί του, στην πόλη Ποκατέλλο (Pocatello) του Αϊντάχο, κοντά στον πατέρα του Π. Τσόλκα.
Η τρίτη ομαδική αναχώρηση στο 1910 έγινε από τρία άτομα. Ήταν οι : Αθαν. Μπίτσιος, Γεώρ. Μπίτσος και Κων. Ραφτόπουλος. Στις 7 Μαρτίου, από το λιμάνι της Πάτρας επιβιβάστηκαν στο πλοίο “Argentina” και στις 23 Μαρτίου αποβιβάστηκαν στο λιμάνι της Υόρκης. Ξέρουμε ακόμη ότι:
· Ο Αθανάσιος Μπίτσιος ήταν 30 ετών και αναλφάβητος. Το όνομα του πατέρα του ήταν Αντώνιος. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Γεώργιος Βίτσας.
· Ο Γεώργιος Μπίτσος (Bitsos) ήταν 18ετών και αναλφάβητος. Ο πατέρας του ονομαζόταν Απόστολος. Προορισμός του για δουλειά (με 25 $ μαζί του) ήταν το Μιλγουώκι του Ουισκόνστιν, όπου ήταν ο φίλος του Νικόλαος Χήρας.
· Ο Κωνσταντίνος Ραφτόπουλος ήταν 30 ετών. Το όνομα του πατέρα του ήταν Φώτης, Προορισμός του για δουλειά (με 30 $ μαζί του) ήταν το Μιλγουώκι του Ουισκόνστιν, όπου ήταν ο φίλος του Γεώργιος Παπαδημητρίου.
Ατμόπλοιο
“Argentina”
Η πρώτη μεμονωμένη αναχώρηση στο 1910 έγινε από τον Γεώργιο Τσόλκα. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 9 Μαρτίου ταξίδεψε με το ελληνόκτητο πλοίο “Athinai” και στις 28 Μαρτίου αφίχθηκε στις ΗΠΑ. Ήταν 24 ετών. Η μητέρα του ονομαζόταν Πολυξένη. Με 25 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στη Νέα Υόρκη[9], κοντά στον συμπατριώτη του Γεώργιο Νίτσο.
Η τέταρτη ομαδική αναχώρηση στο 1910 έγινε από δύο άτομα, τους : Αθαν. Βίτσα και Φώτ. Κατσικογιάννη. Στις 25 Απριλίου, από το λιμάνι της Πάτρας αναχώρησαν με το πλοίο “Argentina” και στις 12 Μαΐου αντίκρισαν το λιμάνι της Νέας Υόρκης. Το αρχειακό υλικό μας δίνει περισσότερα στοιχεία γι’ αυτούς :
· Ο Αθανάσιος Βίτσας ήταν 34 ετών και παντρεμένος. Στο Βλαχοκάτουνο είχε τη γυναίκα του Χριστίνα. Αναζητούσε δουλειά, με 45 $ μαζί του, στη Νέα Υόρκη, κοντά στον αδελφό του Γεώργιο Βίτσα. Για τον Αθανάσιο Βίτσα, αυτό ήταν το δεύτερο ταξίδι που έκανε στις ΗΠΑ, Πρωτοπήγε την περίοδο 1908-1909 και εργάστηκε στην πόλη Έβανστον του Ιλινόις.
· Ο Φώτιος Κατσικογιάννης ήταν 25 ετών και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Κωνσταντίνα. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Γεώργιος Βίτσας.
Η πέμπτη ομαδική αναχώρηση στο 1910 έγινε από δύο άτομα, Ήταν οι Ιωάν. Μπομπότας και Κων. Σαΐτας. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 5 Ιουλίου αναχώρησαν με το πλοίο “Oceania” και στις 10 Αυγούστου αντίκρισαν το λιμάνι της Νέας Υόρκης. Μας είναι γνωστά επιπλέον ότι :
· Ο Ιωάννης Μπομπότας ήταν 21 ετών. Το όνομα του πατέρα του ήταν Δημήτριος. Προορισμός του για δουλειά (με 95 $ μαζί του) ήταν η Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Ανδρέας Πούλος.
· Ο Κωνσταντίνος Σαΐτας ήταν 21 ετών και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Βασιλική. Με 25 $ για τα αναγκαία πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Ανδρέας Πούλος.
Η έκτη ομαδική αναχώρηση στο 1910αριθμούσε τρία άτομα, τους : Κων. Καρακώστα, Αριστ. Ντότσικα και Ιωάν. Πανολάσκο. Στις 8 Αυγούστου, από το λιμάνι της Πάτρας ανέβηκαν στο πλοίο “Martha Washington” και στις 21 Αυγούστου κατέβηκαν στην αποβάθρα του λιμανιού της Νέας Υόρκης. Συμπληρωματικές πληροφορίες μας λένε ότι :
· Ο Κωνσταντίνος Καρακώστας ήταν 26 ετών και παντρεμένος. Στο Παλαιοκάτουνο είχε τη γυναίκα του Φωτεινή. Με 25 $ μαζί του, αναζητούσε δουλειά εργάτη σε φάρμα στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Ανδρέας Πούλος.
· Ο Αριστείδης Ντότσικας ήταν 25 ετών. Το όνομα της μητέρας του ήταν Βασιλεία. Έψαχνε για δουλειά, με 25 $ στην τσέπη, στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Ανδρέας Πούλος.
· Ο Ιωάννης Πανολάσκος ήταν 20 ετών. Γεννήθηκε στο Βλαχοκάτουνο, αλλά ως τόπο διαμονής δήλωσε την Άμφισσα. Ο πατέρας του ονομαζόταν Δεδούσης. Προορισμός του για δουλειά (με 25 $ μαζί του) ήταν το Σικάγο, όπου ήταν ο ξάδερφός του Ευθύμιος Λουκόπουλος[10].
Η δεύτερη μεμονωμένη αναχώρηση στο 1910 έγινε από τον Κωνσταντίνο Μητσόπουλο. Απ’ το λιμάνι της Πάτρας ταξίδεψε με το πλοίο “Themistocles” και στις 20 Οκτωβρίου “πάτησε πόδι” στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ήταν 35 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Μαγδάλω (Μαγδαληνή). Με 24 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Α. Δ. Πούλος.
Η έβδομη ομαδική αναχώρηση στο 1910αριθμούσε πέντε άτομα και περιλάμβανε τους : Ιωάν. Ζάγκο, Βασ. Ντότσικα, Βασ. Παπαβασιλείου, Βασ. Ραγκαβά και Σωτ. Τριάντη. Στις 24 Οκτωβρίου, από το λιμάνι της Πάτρας επιβιβάστηκαν στο πλοίο “Laura” και στις 10 Νοεμβρίου αποβιβάστηκαν στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Το αρχειακό υλικό μας θυμίζει επιπλέον ότι :
· Ο Ιωάννης Ζάγκος ήταν 35 ετών και παντρεμένος. Το όνομα της συζύγου του ήταν Μαρίνα. Αναζητούσε δουλειά εργάτη σε φάρμα, με 30 $ μαζί του, στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Γεώργιος Παπαδής[11]. Είχε ξαναπάει στην Αμερική ο Ιωάννης Ζάγκος την περίοδο 1906-1908 και εργάστηκε στην πόλη Γκρέιντζερ (Granger) του Γουαϊόμινγκ.
· Ο Βασίλειος Ντότσικας ήταν 35 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Γιαννούλα. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά εργάτη σε φάρμα, στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, κοντά στο φίλο του Ιωάννη Τριανταφύλλου.
Ατμόπλοιο Laura (Photo: Peabody Essex Museum)
· Ο Βασίλειος Παπαβασιλείου ήταν 19 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Αλέξανδρος. Προορισμός του για δουλειάεργάτη σε φάρμα (με 23 $ μαζί του) ήταν το Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Γεώργιος Παπαδής.
· Ο Βασίλειος Ραγκαβάς ήταν 35 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Στο χωριό είχε τη γυναίκα του Σταυρούλα. Με 25 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά εργάτη σε φάρμα στην πόλη Πάσκο (Pasco) της πολιτείας Ουάσιγκτον, όπου ήταν ο κουνιάδος του Κώστας Ντότσικας.
· Ο Σωτήριος Τριάντης ήταν 19 ετών. Το όνομα του πατέρα του ήταν Γεώργιος. Αναζητούσε δουλειάεργάτη σε φάρμα, με 25 $ μαζί του, στην πόλη Πάσκο (Pasco) της πολιτείας Ουάσιγκτον, κοντά στον αδερφό του Κώστα Τριάντη.
Η όγδοη (και τελευταία) ομαδική αναχώρηση στο 1910έγινε από δύο άτομα, τους : Κων. Τσούνη και Θεόδ. Χαλατσόπουλο. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 31 Οκτωβρίου ταξίδεψαν με το πλοίο “Oceania” και στις 16 Νοεμβρίου αφίχθηκαν στις ΗΠΑ. Πρόσθετα πληροφορούμαστε ότι :
· Ο Κωνσταντίνος Τσούνης ήταν 20 ετών και αναλφάβητος. Στο χωριό είχε τον πατέρα του Δημήτριο. Με 21 $ στην τσέπη έψαχνε για δουλειά εργάτη σε φάρμα, στην πόλη Σποκέιν (Spokane) της πολιτείας Ουάσιγκτον, κοντά στον αδερφό του Παναγιώτη Τσούνη.
· Ο Θεόδωρος Χαλατσόπουλος ήταν 30 ετών και παντρεμένος. Το όνομα της συζύγου του ήταν Ευθυμία. Προορισμός του για δουλειά εργάτη σε φάρμα (με 25 $ μαζί του) ήταν η Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Ανδρέας Πούλος. Για το Θεόδωρο Χαλατσόπουλο αυτό ήταν το δεύτερο ταξίδι στις ΗΠΑ. Την πρώτη φορά πήγε την περίοδο 1906-1908 και εργάστηκε στην πόλη Γκρέιντζερ (Granger) του Γουαϊόμινγκ.
(v) Μία μόνον ομαδική αναχώρηση στο 1911
Αριθμούσε τρία άτομα. Ήταν οι : Γεώρ. Κατσαρός, Θεοδ. Φιλιππόπουλος και Σωτ. Φιλιππόπουλος. Στις 27 Φεβρουαρίου 1911, από το λιμάνι της Πάτρας έφυγαν με το πλοίο “Martha Washington” και στις 13 Μαρτίου έφτασαν στην Αμερική. Πρόσθετα στοιχεία του αρχείου μας γνωρίζουν ότι:
· Ο Γεώργιος Κατσαρός ήταν 37 ετών και παντρεμένος[12]. Ως πλησιέστερο συγγενή του στο Βλαχοκάτουνο δήλωσε τον ξάδερφό του Νίκο Καλκανά. Με 25 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Κώστας Θεοφάνης.
· Ο Θεοδόσιος Φιλιππόπουλος ήταν 18 ετών. Το όνομα του πατέρα του ήταν Φώτης. Αναζητούσε δουλειά, με27 $ μαζί του, στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Ανδρέας Πούλος.
· Ο Σωτήριος Φιλιππόπουλος ήταν 34 ετών και παντρεμένος[13]. Ως πλησιέστερο συγγενή του στο χωριό δήλωσε τον ξάδερφό του Αλεξ. Παπαβασιλείου. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στο Μιλγουώκι (Milwaukee) του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Γεώργιος Παπαδημητρίου.
(vi) Σημαντική αύξηση του αριθμού μεταναστών στο 1912
Στη διάρκεια του έτους έγιναν οκτώ μεταναστευτικά ταξίδια πλοίων (3 ομαδικά και 5 από μεμονωμένους) προς την Αμερική. Συνολικά έφυγαν 15 άτομα από το Βλαχοκάτουνο. Αναλυτικά :
Η πρώτη ομαδική αναχώρηση στο 1912 έγινε από δύο άτομα, τους : Ιωάν. Αδαμόπουλο και Ιωάν. Κατσικογιάννη. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις18 Μαρτίου ανέβηκαν στο πλοίο “Laura” και στις 3 Απριλίου κατέβηκαν στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Μας είναι γνωστά επίσης ότι :
· Ο Ιωάννης Αδαμόπουλος ήταν 23 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Χαράλαμπος. Προορισμός του για δουλειά εργάτη σε φάρμα (με 20 $ μαζί του) ήταν το Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Τομ Παπαγιάννης.
· Ο Ιωάννης Κατσικογιάννης ήταν 20 ετών. Στο χωριό είχε τον πατέρα του Κωνσταντίνο. Με 25 $ για τα αναγκαία πρώτα έξοδα, πήγαινε για δουλειά στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Τομ Παπαγιάννης.
Η πρώτη μεμονωμένη αναχώρηση στο 1912 έγινε από τον Ιωάννη Κουτσικογιάννη. Στις 6 Απριλίου, από το λιμάνι της Πάτρας αναχώρησε με το πλοίο “Patris” και στις 24 Απριλίου αντίκρισε το λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ήταν 19 ετών. Το όνομα του πατέρα του ήταν Κωνσταντίνος. Αναζητούσε δουλειά, με 25 $ μαζί του, στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο συμπατριώτης του Ανδρέας Πούλος.
Η δεύτερη μεμονωμένη αναχώρηση στο 1912 έγινε από τον Αριστομένη Φλώρο. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις αρχές Μαΐου έφυγε με το πλοίο “Martha Washington” και στις 20 Μαΐου αφίχθηκε στις ΗΠΑ. Ήταν 25 ετών και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Τασούλα. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Ανδρέας Πούλος.
Η τρίτη μεμονωμένη αναχώρηση στο 1912 έγινε από τον Κώστα Τσόλκα. Στις 26 Αυγούστου, από το λιμάνι της Πάτρας ταξίδεψε με το πλοίο “Alice” και στις 11 Σεπτεμβρίου “πάτησε πόδι” στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ήταν τότε 19 ετών και αναλφάβητος. Το όνομα του πατέρα του ήταν Γεώργιος. Προορισμός του για δουλειά (με 30 $ μαζί του) ήταν η πόλη Ρέβελστοκ (Revelstoke) της Βρετανικής Κολούμπια του Καναδά, όπου ήταν ο ξάδερφός του Λούης Β. Νότσικας.
Η τέταρτη μεμονωμένη αναχώρηση στο 1912 έγινε από τον Απόστολο Μπίτσο. Από την Ελλάδα έφυγε με πλοίο, μέχρι το αυστριακό λιμάνι της Τεργέστης. Από εκεί, στις 21 Ιουνίου αναχώρησε με το πλοίο “Carpathia” και στις 12 Ιουλίου έφτασε στην Αμερική. Ήταν τότε 19 ετών. Στο χωριό είχε τον πατέρα[14] του. Με 25 $ για τα αναγκαία πρώτα έξοδα, πήγαινε για δουλειά εργάτη ημέρας (day laborer) στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο γνωστός του Ιωάννης Τριανταφύλλου.
Ατμόπλοιο“Carpathia” (Photo: Richard
Faber Collection)
Η δεύτερη ομαδική αναχώρηση στο 1912 αριθμούσε πέντε άτομα και περιλάμβανε τους : Βασ. Γκίκα, Βασ. Ευθυμίου, Ιωάν. Κατσικογιάννη, Δημ. Κότσαλο και Ευάγ. Τσαούση. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 29 Ιουλίου επιβιβάστηκαν στο πλοίο “Martha Washington” και στις 13 Αυγούστου αποβιβάστηκαν στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Άλλα στοιχεία του αρχείου μας αναφέρουν ότι:
· Ο Βασίλειος Γκίκας ήταν 38 ετών και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Αθηνά. Αναζητούσε δουλειά, με 25 $ μαζί του, στην πόλη Ήστον (Easton) της Πενσυλβάνια.
· Ο Βασίλειος Ευθυμίου ήταν 19 ετών. Το όνομα του πατέρα του ήταν Δημήτριος. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στην πόλη Γκρέιντζερ (Granger) του Γουαϊόμινγκ, όπου ήταν ο ξάδερφός του Γκας (Κωνσταντίνος) Σαΐτας.
· Ο Ιωάννης Κατσικογιάννης ήταν 18 ετών. Στο Βλαχοκάτουνο είχε τη μητέρα του Βασιλική. Προορισμός του για δουλειά (με 20 $ μαζί του) ήταν η πόλη Γκρέιντζερ του Γουαϊόμινγκ, κοντά στο θείο του Γκας (Κωνσταντίνο) Ραφτόπουλο.
· Ο Δημήτριος Κότσαλος ήταν 23 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Κωνσταντίνος. Με 25 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Ανδρέας Πούλος.
· Ο Ευάγγελος Τσαούσης ήταν 20 ετών. Το όνομα του πατέρα του ήταν Περικλής. Αναζητούσε δουλειά, με 25 $ μαζί του, στο Μιλγουώκι (Milwaukee) του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Ιωάννης Τριανταφύλλου.
Η τρίτη ομαδική αναχώρηση στο 1912 έγινε από τρία άτομα. Ήταν οι : Κων. Λαλαγιάννης, Κώσ. Τσούνης και Σπ. Τσούνης. Στις 26 Αυγούστου, από το λιμάνι της Πάτρας ανέβηκαν στο πλοίο “Alice” και στις 11 Σεπτεμβρίου κατέβηκαν στην προκυμαία του λιμανιού της Νέας Υόρκης. Γνωρίζουμε ακόμη γι’ αυτούς ότι :
· Ο Κωνσταντίνος Λαλαγιάννης ήταν 20 ετών. Στο χωριό είχε τον πατέρα του Νικόλαο. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, κοντά στον ξάδερφό του Ιωάννη Τριανταφύλλου.
Ατμόπλοιο “Alice”
(Photo: Eric Johnson)
· Ο Κώστας Τσούνης ήταν 19 ετών και αναλφάβητος. Το όνομα του πατέρα του ήταν Γεώργιος. Προορισμός του για δουλειά (με 30 $ μαζί του) ήταν η πόλη Ρέβελστοκ (Revelstoke) της Βρετανικής Κολούμπια Καναδά, όπου ήταν ο ξάδερφός του Λούης Β. Νότσικας.
· Ο Σπύρος Τσούνης ήταν 19 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Κώστας. Με 31 $ για τα αναγκαία πρώτα έξοδα, πήγαινε για δουλειά στην πόλη Ρέβελστοκ (Revelstoke) της Βρετανικής Κολούμπια Καναδά, όπου ήταν ο ξάδερφός του Λούης Β. Νότσικας.
Η πέμπτη μεμονωμένη αναχώρηση στο 1912 έγινε από τον Σωτήριο Μπακολίνο. Στις 14 Σεπτεμβρίου, από το λιμάνι της Πάτρας ταξίδεψε με το πλοίο “Ivernia” και στις 6 Οκτωβρίου αντίκρισε το λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ήταν 35 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος[15]. Ως πλησιέστερο συγγενή του στο χωριό δήλωσε τον ξάδερφό του Σπυρίδωνα (χωρίς επώνυμο). Αναζητούσε δουλειά, με 25 $ μαζί του στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Ιωάννης Τριανταφύλλου.
(vii) Μία μεμονωμένη αναχώρηση στο 1913
Έγινε από τον Βασίλειο Πιέρρο. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 14 Απριλίου 1913 έφυγε με το πλοίο “Martha Washington” και την 1η Μαΐου “πάτησε πόδι” στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ήταν τότε 17 ετών. Το όνομα του πατέρα του ήταν Ιωάννης. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στην πόλη Κέμερερ (Kemmerer) του Γουαϊόμιγκ, κοντά στον αδερφό του Τζέιμς Πιέρρο.
(viii) Νέα σημαντική αύξηση του μεταναστευτικού ρεύματος στο 1914
Στη διάρκεια του έτους καταγράφηκαν τέσσερα μεταναστευτικά ταξίδια (3 ομαδικά και 1 από μεμονωμένο) προς την Αμερική. Συνολικά έφυγαν 15 άτομα από το Βλαχοκάτουνο. Πιο συγκεκριμένα:
Η πρώτη ομαδική αναχώρηση στο 1914 αριθμούσε οκτώ άτομα και περιλάμβανε τους : Ιωάν. Αδαμόπουλο, Αθαν. Καραγεωργόπουλο, Νικ. Ντότσικα, Δημ. Τάγκαλο, Κώσ. Τάγκαλο, Νικ. Τσιόλκα, Ιωάν. Τσούνη και Λεων. Φιλιππόπουλο. Στις 2 Μαρτίου, από το λιμάνι της Πάτρας επιβιβάστηκαν στο πλοίο “Martha Washington” και στις 16 Μαρτίου αποβιβάστηκαν στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Το διαθέσιμο αρχειακό υλικό μας πληροφορεί επίσης ότι :
· Ο Ιωάννης Αδαμόπουλος ήταν 25 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Χαράλαμπος. Προορισμός του για δουλειά (με 25 $ μαζί του) ήταν η πόλη Σηάτλ (Seattle) της πολιτείας Ουάσιγκτον, όπου ήταν ο φίλος του Λούης Μπακάκος. Για τον Ιωάννη Αδαμόπουλο αυτό ήταν το δεύτερο ταξίδι στις ΗΠΑ. Πρωτοπήγε το έτος 1912 και εργάστηκε σε περιοχή που δεν μας είναι γνωστή.
· Ο Αθανάσιος Καραγεωργόπουλος ήταν 30 ετών και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Αθανασία. Με 25 $ για τα πρώτα αναγκαία έξοδα, πήγαινε για δουλειά στην πόλη Σηάτλ της πολιτείας Ουάσιγκτον, όπου ήταν ο φίλος του Λούης Μπακάκος. Είχε ξαναπάει στην Αμερική ο Αθανάσιος Καραγεωργόπουλος το 1912, με πιθανό προορισμό την πόλη Μπρίτζπορτ του Κονέκτικατ.
· Ο Νικόλαος Ντότσικας ήταν 30 ετών και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Χαρίκλεια. Αναζητούσε δουλειά, με 25 $ μαζί του στην πόλη Σηάτλτης πολιτείας Ουάσιγκτον, όπου ήταν ο φίλος του Γκας Ντότσικας.
· Ο Δημήτριος Τάγκαλος ήταν 38 ετών και παντρεμένος. Στο χωριό ήταν η γυναίκα του Μαρούλα. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στην θέση Όπαλ (Opal) του Γουαϊόμινγκ, όπου ήταν ο φίλος του Θεοδόσιος Φιλιππόπουλος.
· Ο Κώστας Τάγκαλος ήταν 33 ετών και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Ελένη. Προορισμός του για δουλειά (με 25 $ μαζί του) ήταν η πόλη Σηάτλ (Seattle) της πολιτείας Ουάσιγκτον, κοντά στον αδερφό του Τομ Τάγκαλο.
· Ο Νικόλαος Τσιόλκας[16]ήταν 29 ετών και παντρεμένος. Ως πλησιέστερο συγγενή του στην πατρίδα δήλωσε τον αδερφό του Γεώργιο Τσιόλκα[17]. Με 30 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Ιωάννης Παπαδής.
· Ο Ιωάννης Τσούνης ήταν 18 ετών και αναλφάβητος. Το όνομα του πατέρα του ήταν Γεώργιος. Αναζητούσε δουλειά, με 50 $ μαζί του στην πόλη Ρέβελστοκ (Revelstoke) της Βρετανικής Κολούμπια, κοντά στον αδερφό του Γεώργιο.
· Ο Λεωνίδας Φιλιππόπουλος ήταν 42 ετών και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Αικατερίνη. Με 20 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Ιωάννης Παπαδής. Για τον Λεωνίδα Φιλιππόπουλο, αυτό ήταν το δεύτερο ταξίδι στις ΗΠΑ. Την πρώτη φορά πήγε την περίοδο 1907-1909 και εργάστηκε στην τοποθεσία Γκρέιβιν (Graving) της Μοντάνα.
.jpg)
Πλοίο “Laconia (1912)” [Photo: Hisashi Noma Collection]
Η δεύτερη ομαδική αναχώρηση στο 1914 έγινε από τέσσερα άτομα. Ήταν οι : Φώτ. Κατσικογιάννης, Βασ. Μπαλάφας, Παν. Μπαλάφας και Βασ. Τσόλκας. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 17 Μαρτίου ανέβηκαν στο πλοίο “Laconia (1912)” και στις 2 Απριλίου κατέβηκαν στην προκυμαία του λιμανιού της Νέας Υόρκης. Πρόσθετα στοιχεία του αρχείου μας ενημερώνουν ότι:
· Ο Φώτης Κατσικογιάννης ήταν 30 ετών και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Κωστάντω. Προορισμός του για δουλειά (με 25 $ μαζί του) ήταν το Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Νικόλαος Κριατσιώτης. Είχε ξαναπάει στην Αμερική ο Φώτης Κατσικογιάννης την περίοδο 1910-1912 και εργάστηκε στην πόλη Σποκέιν (Spokane) της πολιτείας Ουάσιγκτον.
· Ο Βασίλειος Μπαλάφας ήταν 38 ετών, αναλφάβητος και παντρεμένος. Στο χωριό είχε τη γυναίκα του Μαργαρίτα. Με 25 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Κωνσταντίνος Κριατσιώτης[18]. Για το Βασίλειο Μπαλάφα, αυτό ήταν το δεύτερο ταξίδι στις ΗΠΑ. Την πρώτη φορά πήγε την περίοδο 1907-1911 και εργάστηκε στην πόλη Σποκέιν (Spokane) της πολιτείας Ουάσιγκτον.
· Ο Παναγιώτης Μπαλάφας ήταν 30 ετών και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Γεωργία. Αναζητούσε δουλειά, με 25 $ μαζί του, στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Δημήτριος Παπαδημητρίου. Ο Παναγιώτης Μπαλάφας είχε ξαναπάει στην Αμερική την περίοδο 1906-1911 και εργάστηκε στην πόλη Σποκέιν (Spokane) της πολιτείας Ουάσιγκτον.
· Ο Βασίλειος Τσόλκας ήταν 18 ετών. Το όνομα του πατέρα του ήταν Παναγιώτης. Με 30 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στην πόλη Σηάτλ (Seattle) της πολιτείας Ουάσιγκτον, κοντά στον αδελφό του Νίκο Τσόλκα.
Η τρίτη ομαδική αναχώρηση στο 1914 έγινε από δύο άτομα, τους : Μιχ. Ευθυμίου και Δημ. Κορκοντζέλο. Στις 29 Μαρτίου, από το λιμάνι της Πάτρας ταξίδεψαν με το πλοίο “Saxonia” και στις 14 Απριλίου αντίκρισαν το λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ξέρουμε ακόμη γι’ αυτούς ότι :
· Ο Μιχαήλ Ευθυμίου ήταν 24 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Ευθύμιος. Προορισμός του για δουλειά (με 25 $ μαζί του) ήταν η πόλη Σπρίνγκφιλντ (Springfield) της Μασαχουσέτης, όπου ήταν ο φίλος Πέτρος Γκαβέρας. Για τον Μιχαήλ Ευθυμίου, αυτό ήταν το δεύτερο ταξίδι στις ΗΠΑ. Είχε ξαναπάει την περίοδο 1910-1912 και εργάστηκε στην πόλη Γκρέιντζερ (Granger) του Γουαϊόμινγκ.
· Ο Δημήτριος Κορκοντζέλος (Korkoutzelos) ήταν 18 ετών. Το όνομα του πατέρα του ήταν Σπυρίδων. Με 25 $ για τα αναγκαία πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στην πόλη Σπρίνγκφιλντ (Springfield) της Μασαχουσέτης, όπου ήταν ο φίλος Πέτρος Γκαβέρας.
Η μεμονωμένη αναχώρηση στο 1914 έγινε από τον Γεώργιο Κατσαρό. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 26 Μαΐου έφυγε με το πλοίο “Pannonia” και στις 16 Ιουνίου αφίχθηκε στις ΗΠΑ. Ήταν 40 ετών και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Μαρία. Αναζητούσε δουλειά, με 23 $ μαζί του, στο Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν, όπου ήταν ο φίλος του Νικόλαος Χαλιώτης. Είχε ξαναπάει στην Αμερική ο Γεώργιος Κατσαρός, την περίοδο 1911-1912 και εργάστηκε στη Μιννεάπολη της Μινεσότα.
(ix) Μείωση του αριθμού μεταναστών στο 1915
Στη διάρκεια του έτους σημειώθηκαν δύο μεταναστευτικά ταξίδια (1 ομαδικό και 1 από μεμονωμένο) προς την Αμερική. Συνολικά έφυγαν 6 άτομα από το Βλαχοκάτουνο. Πιο αναλυτικά έχουμε:
Η μεμονωμένη αναχώρηση στο 1915 έγινε από τον Αθανάσιο Βίτσα. Στις 16 Μαρτίου, από το λιμάνι της Πάτρας έφυγε με το ελληνόκτητο πλοίο “Thessaloniki” και στις 12 Απριλίου “πάτησε πόδι” στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ήταν 39 ετών και παντρεμένος. Στο χωριό είχε τη γυναίκα του Χριστίνα. Με 25 $ στην τσέπη έψαχνε για δουλειά στην πόλη Γκρέιντζερ (Granger) του Γουαϊόμινγκ, όπου ήταν ο φίλος του Κωνσταντίνος Πιέρρος. Για τον Αθανάσιο Βίτσα αυτό ήταν το τρίτο ταξίδι στις ΗΠΑ. Πήγε στο έτος 1907 με προορισμό τη Νέα Υόρκη και μετά το Έβανστον του Ιλινόις μέχρι το 1909 και το έτος 1910 με προορισμό την πόλη Γκρέιντζερ του Γουαϊόμινγκ μέχρι το 1912.
Η ομαδική αναχώρηση στο 1915 αριθμούσε πέντε άτομα και περιλάμβανε τους : Θεμ. Κορκοντζέλο. Αναστ. Μπίτσο. Αντ. Πιέρρο, Κων. Σαΐτα και Παν. Τσούνη. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 21 Απριλίου επιβιβάστηκαν στο πλοίο “Athinai” και στις 10 Μαΐου αποβιβάστηκαν στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Περισσότερα στοιχεία γι’ αυτούς αντλούμε από το αρχειακό υλικό, που αναφέρει ότι :
· Ο Θεμιστοκλής Κορκοντζέλος ήταν 31 ετών και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Κωνσταντούλα. Προορισμός του για δουλειά (με 29 $ μαζι του) ήταν η πόλη Γκρήνφιλντ (Greenfield) της Μασαχουσέτης, όπου ήταν ο φίλος του Γεώργιος Θεοχαρόπουλος[19]. Είχε ξαναπάει στην Αμερική ο Θεμιστοκλής Κορκοντζέλος την περίοδο 1907-1911 και εργάστηκε στην πόλη Γκρέιντζερ (Granger) του Γουαϊόμινγκ.
· Ο Αναστάσιος Μπίτσος (Mpitsas) ήταν 37 ετών και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Αλεξάνδρα. Με 25 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στην πόλη Σπρίνγκφιλντ (Springfield) της Μασαχουσέτης, όπου ήταν ο φίλος του Νικόλαος Μακρυγιάννης[20]. Αυτό ήταν το δεύτερο ταξίδι του Αναστασίου Μπίτσου στις ΗΠΑ. Πρωτοπήγε την περίοδο 1907-1911 και εργάστηκε στην πόλη Γκρέιντζερ του Γουαϊόμινγκ.
Ατμόπλοιο
“Athinai” (1910)
· Ο Αντώνιος Πιέρρος ήταν 30 ετών και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκα του ήταν Ασπασία. Αναζητούσε δουλειά, με 25 $ μαζί του, στην πόλη Σπρίνγκφιλντ της Μασαχουσέτης, όπου ήταν ο φίλος του Νικόλαος Μακρυγιάννης. Είχε ξαναπάει στην Αμερική ο Αντώνιος Πιέρρος, την περίοδο 1909-1912 και εργάστηκε στην πόλη Γκρέιντζερ του Γουαϊόμινγκ.
· Ο Κωνσταντίνος Σαΐτας ήταν 26 ετών και παντρεμένος. Στο Βλαχοκάτουνο είχε τη γυναίκα του Βασιλική. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στην πόλη Σπρίνγκφιλντ της Μασαχουσέτης, όπου ήταν ο φίλος του Θεμιστοκλής Ζαγκανάς[21]. Για τον Κων/νο Σαΐτα, αυτό ήταν το δεύτερο ταξίδι στις ΗΠΑ. Την πρώτη φορά πήγε την περίοδο 1910-1912 και εργάστηκε στην πόλη Γκρέιντζερ (Granger) του Γουαϊόμινγκ.
· Ο Παναγιώτης Τσούνης ήταν 31 ετών και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκα του ήταν Αγγέλω. Προορισμός του για δουλειά (με 25 $ μαζί του) ήταν η πόλη Σπρίνγκφιλντ της Μασαχουσέτης, όπου ήταν ο φίλος του Θεμιστοκλής Ζαγκανάς. Είχε ξαναπάει στην Αμερική ο Παναγιώτης Τσούνης, την περίοδο 1907-1911 και εργάστηκε στην πόλη Σποκέιν (Spokane) της πολιτείας Ουάσιγκτον.
(x) Λίγοι μετανάστες στο 1916
Στη διάρκεια του έτους έγιναν δύο μεταναστευτικά ταξίδια (1 ομαδικό και 1 από μεμονωμένο) προς την Αμερική. Συνολικά έφυγαν 4 άτομα από το Βλαχοκάτουνο. Συγκεκριμένα:
Η μεμονωμένη αναχώρηση στο 1916 έγινε από τον Θεοφάνη Αδαμόπουλο. Στις 9 Σεπτεμβρίου, από το λιμάνι της Πάτρας ταξίδεψε με το πλοίο “Themistocles” και την 1η Οκτωβρίου αντίκρισε το λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ήταν 16 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Χαράλαμπος. Με 25 $ για τα αναγκαία πρώτα έξοδα, πήγαινε για δουλειά στη Βαλτιμόρη του Μαίρυλαντ, κοντά στο θείο του Γεώργιο Βίτσα.
Ατμόπλοιο“Moraitis”και μετά“Themistocles”
Η ομαδική αναχώρηση στο 1916 έγινε από τρία άτομα. Ήταν οι : Απ. Κορκοντζέλος, Παν. Κότσαλος και Χαρ. Ραφτόπουλος. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 20 Νοεμβρίου ανέβηκαν στο πλοίο “Themistocles” και στις 13 Δεκεμβρίου κατέβηκαν στην προκυμαία του λιμανιού της Νέας Υόρκης. Ξέρουμε ακόμη γι’ αυτούς ότι :
· Ο Απόστολος Κορκοντζέλος ήταν 17 ετών. Στο χωριό είχε τη μητέρα του Ελένη. Αναζητούσε δουλειά, με 25 $ μαζί του, στην πόλη Ντόβερ (Dover) της Νέας Υόρκης, κοντά στο θείο του Κωνστ. Αλεξανδρή[22].
· Ο Παναγιώτης Κότσαλος ήταν 36 ετών και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Γεωργία. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στην πόλη Ντόβερ (Dover) της Νέας Υόρκης, όπου ήταν ο φίλος του Μ. Παπαϊωάννου.
· Ο Χαράλαμπος Ραφτόπουλος ήταν 17 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Κωνσταντίνος. Προορισμός του για δουλειά (με 25 $ μαζί του) ήταν η πόλη Ντόβερ της Νέας Υόρκης, κοντά στο θείο του Κωνσταντίνο Αλεξανδρή.
(xi) Μικρός αριθμός μεταναστών και στο 1920
Στη διάρκεια του έτους καταγράφηκαν τρία μεταναστευτικά ταξίδια (1 ομαδικό και 2 από μεμονωμένους) προς την Αμερική. Συνολικά έφυγαν 5 άτομα από το Βλαχοκάτουνο. Συγκεκριμένα:
Η πρώτη μεμονωμένη αναχώρηση στο 1920 έγινε από τον Σπύρο Τσιούνη. Στις 14 Μαΐου 1920, από το λιμάνι της Πάτρας αναχώρησε με το πλοίο “Susquehanna” και στις 2 Ιουνίου αφίχθηκε στις ΗΠΑ. Ήταν 26 ετών. Στο Βλαχοκάτουνο ήταν η μητέρα του Ελένη. Με 30 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στην πόλη Γουώρεν (Warren) του Οχάιο, όπου ήταν ο φίλος του Τζέιμς Ζέρβας.
Η δεύτερη μεμονωμένη αναχώρηση στο 1920 έγινε από τον Δημήτριο Κότσαλο. Από το λιμάνι του Πειραιά, στις 8 Νοεμβρίου έφυγε με το ελληνόκτητο πλοίο “Megali Hellas” και στις 25 Νοεμβρίου έφτασε στην Αμερική. Ήταν 31 ετών και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Σταυρούλα. Αναζητούσε δουλειά, με 38 $ μαζί του, στη Νέα Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Ιωάννης Αποστολόπουλος. Για τον Δημήτριο Κότσαλο αυτό ήταν το δεύτερο ταξίδι που έκανε. Πρωτοπήγε το έτος 1912 μόνο και εργάστηκε πάλι στον ίδιο προορισμό.
Πλοίο “Belvedere” (Photo: Peabody Essex Museum)
Η ομαδική αναχώρηση στο 1920 έγινε από τρία άτομα, τους : Θεόδ. Χαλατσόπουλο, Κώσ. Χολέβα και Μιλτ. Ζάγκο. Στις 21 Δεκεμβρίου 1920, από το λιμάνι της Πάτρας επιβιβάστηκαν στο πλοίο “Belvedere” και στις 18 Ιανουαρίου 1921 αποβιβάστηκαν στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Πρόσθετα στοιχεία του αρχείου μας γνωστοποιούν ότι :
· Ο Θεόδωρος Χαλατσόπουλος ήταν 44 ετών και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Ευθυμία. Με 25 $ στην τσέπη, έψαχνε για δουλειά στη Νέας Υόρκη, όπου ήταν ο φίλος του Άγγελος Αναγνωστόπουλος. Ο Θεόδωρος Χαλατσόπουλος είχε ξαναπάει στην Αμερική την περίοδο 1910-1915 και εργάστηκε στην πόλη Γκρέιντζερ (Granger) του Γουαϊόμινγκ.
· Ο Κώστας Χολέβας ήταν 38 ετών. Στο χωριό ήταν ο πατέρας του Φώτης. Προορισμός του για δουλειά (με 25 $ μαζί του) ήταν η Νέα Υόρκη, όπου είχε φίλους τους αδελφούς Κοντονή.
· Ο Μιλτιάδης Ζάγκος ήταν 40 ετών και παντρεμένος. Το όνομα της γυναίκας του ήταν Παρασκευή. Με 25 $ για τα πρώτα του έξοδα, πήγαινε για δουλειά στη Νέα Υόρκη, όπου είχε φίλους τους αδελφούς Κοντονή. Για τον Μιλτιάδη Ζάγκο, αυτό ήταν το δεύτερο ταξίδι στις ΗΠΑ. Είχε ξαναπάει την περίοδο 1907-1911 και εργάστηκε στην πόλη Γκρέιντζερ (Granger) του Γουαϊόμινγκ.
(xii) Μεταναστευτικός επίλογος στο 1927
Δόθηκε με μία μεμονωμένη αναχώρηση από τον Δημήτριο Κότσαλο. Από το λιμάνι της Πάτρας, στις 21 Νοεμβρίου 1927 έφυγε με το πλοίο “Presidente Wilson” και στις 4 Δεκεμβρίου αντίκρισε το λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ήταν 37 ετών και παντρεμένος. Στο χωριό είχε τη γυναίκα του Σταυρούλα. Αναζητούσε δουλειά, με 25 $ μαζί του, στην πόλη Γουώρρεν (Warren) του Οχάιο, όπου ήταν ο ξάδερφός του Τζέιμς Ζέρβας[23]. Είχε ξαναπάει στην Αμερική άλλες δύο φορές ο Δημήτριος Κότσαλος: (α) το 1912 στη Νέα Υόρκη και (β) την περίοδο 1920-1926 οπότε και εργάστηκε στην πόλη Γουώρρεν του Οχάιο.
---------------------------------
Βιβλιογραφία-Αναφορές-Ιστοσελίδες
1. Αρχείο EllisIsland, της Υπηρεσίας Μετανάστευσης των ΗΠΑ.
2. Β.Δ. 3/15-12-1833
3. Διάταγμα 29-8-1912 (ΦΕΚ 261/1912)
4. Απογραφές πληθυσμού 1889, 1896, 1920.
5. Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου : “Από την περιοχή Δωρίδας, μετανάστες στην Αμερική (1897-1921)”. Ανέκδοτη εργασία από το Μάρτιο 2016. Αναρτήθηκε στο www.amfictyon.blogspot.gr από τις 20-3-2016 (Α’ & Β’ μέρη).
6. Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου : “Από την Άμφισσα, μετανάστες στην Αμερική (1894-1921)”. Ανέκδοτη εργασία από το Φεβρουάριο 2017. Αναρτήθηκε στο amfictyon.blogspot.gr στις 25 Φεβρ. 2017.
7. Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου : “Από το Ευπάλιο Δωρίδας, μετανάστες στην Αμερική (1906-1921)”. Ανέκδοτη εργασία από τον Αύγουστο 2017. Αναρτήθηκε στο amfictyon.blogspot.gr στις 31 Οκτωβρίου 2017.
8. Ιστοσελίδα https://www.eetaa.gr
9. Βικιπαίδεια
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
[1]Όταν λέμε Αμερική εννοούμε τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (ΗΠΑ).
[2]Στο σύνολο των 91 ονομάτων μεταναστών από το Βλαχοκάτουνο βρέθηκαν 16 αναλφάβητοι (ή ποσοστό 18 % του πληθυσμού).
[3]Δεν καταγράφηκαν και δεν περιλαμβάνονται σ’ αυτή την εργασία όσοι μετανάστες ήρθαν στις ΗΠΑ, αλλά από άλλα λιμάνια της.
[4]Υπήρξε ένας μετανάστης Γεώργιος Βίτσας, που πήγε στην Αμερική στις 4 Ιουνίου 1904, σε ηλικία 17 ετών. Ως τόπο διαμονής όμως δήλωσε τον Πειραιά. Προορισμός του για δουλειά ήταν η Νέα Υόρκη. Εκεί ήταν ήδη ο αδερφός του Ιωάννης Βίτσας. Δεν είμαστε όμως βέβαιοι αν είναι ο συγγενής του Αθανασίου Βίτσα.
[5]Στο χειρόγραφο αρχείο το επώνυμο είναι δυσανάγνωστο.
[6]Από την Άμφισσα. Πήγε στην Αμερική το 1907, σε ηλικία 24 ετών. Δήλωσε έμπορος (merchant). Ο πατέρας του ονομαζόταν Νικόλαος. Προορισμός του ήταν η Νέα Υόρκη.
[7]Παράλληλα είχε καταγραφεί για να φύγει στις 2 Μαρτίου, με το πλοίο “Patris”, από το ίδιο λιμάνι της Πάτρας. Ακυρώθηκε.
[8]Από το Ευπάλιο Δωρίδας, Πήγε στην Αμερική το 1909, σε ηλικία 18 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Δημήτριος. Προορισμός του για δουλειά ήταν το Μιλγουώκι (Milwaukee) του Ουισκόνσιν.
[9]Υπάρχει αλλαγή τόπου προορισμού που όμως είναι δυσανάγνωστη (πιθανά στο Milwaukee, του Ουισκόνσιν).
[10]Από το Λιδωρίκι. Πήγε στην Αμερική το 1906, σε ηλικία 21 ετών. Αρχικός τόπος προορισμού του για δουλειά ήταν το Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν.
[11]Ένας Γεώργιος Παπαδής, από το Μαραθιά, πήγε στην Αμερική το 1910 σε ηλικία 28 ετών και παντρεμένος. Αρχικός τόπος προορισμού του για αναζήτηση εργασίας ήταν η Νέα Υόρκη.
[12]Μπορεί να είναι και λάθος της εγγραφής το “παντρεμένος”, επειδή δεν δηλώθηκε το όνομα της συζύγου του.
[13]ό. π.
[14]Στο χειρόγραφο αρχείο το όνομα είναι κακογραμμένο και δυσανάγνωστο.
[15]Μπορεί το “παντρεμένος” να είναι και λάθος της εγγραφής, επειδή δεν δηλώθηκε το όνομα της συζύγου του.
[16]Έχει σφραγίδα που γράφει DEPORTED (δηλαδή ο μετανάστης απελάθηκε).
[17]Προφανώς δεν ήταν παντρεμένος, αλλά έτσι γράφτηκε. Κανονικά έπρεπε να γραφεί το όνομα της συζύγου του.
[18]Από την Καρυά. Πήγε στην Αμερική το 1912, σε ηλικία 19 ετών, με προορισμό για δουλειά το Μιλγουώκι του Ουισκόνσιν.
[19]Από το Ευπάλιο. Πήγε στην Αμερική το 1909, σε ηλικία 20 ετών και παντρεμένος. Αρχικός τόπος προορισμού του για δουλειά ήταν η Νέα Υόρκη.
[20]Από τη Μηλιά Δωρίδος. Στο δεύτερο ταξίδι του πήγε στην Αμερική το 1914, σε ηλικία 26 ετών. Ο πατέρας του ονομαζόταν Παναγιώτης. Προορισμός του για δουλειά ήταν η πόλη Σπρίνγκφιλντ της Μασαχουσέτης.
[21]Από το Μοναστηράκι Δωρίδος. Πήγε στην Αμερική το 1911, σε ηλικία 20 ετών. Ο πατέρας του λεγόταν Θεόδωρος. Προορισμός του για δουλειά ήταν η πόλη Σπρίνγκφιλντ της Μασαχουσέτης.
[22]Από το Ευπάλιο. Πήγε στην Αμερική το Μάιο 1915, σε ηλικία 38 ετών και παντρεμένος. Η γυναίκα του ονομαζόταν Μαρία. Αρχικός προορισμός του για δουλειά ήταν η πόλη Χολυόκε (Holyoke) της Μασαχουσέτης. Είχε ξαναπάει στην Αμερική την περίοδο 1907-1910 και εργάστηκε στην πόλη Σποκέιν (Spokane) της πολιτείας Ουάσιγκτον.
[23]Το επώνυμο Ζέρβας μας παραπέμπει για την προέλευσή του στο Ευπάλιο Δωρίδας. Το όνομα Τζέιμς όμως δεν βοηθά να ξέρουμε ποιος ήταν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου