Ο εθνομάρτυρας Θανάσης Διάκος (δ' μέρος)

Από την Αλαμάνα στο ηρωικό πάνθεο

 

συνέχεια από το γ’ μέρος

 

9.    Σύλληψη του Διάκου – Μεταγωγή στη Λαμία

Ομέρ Βρυώνης

    Δεμένο οι Αρβανίτες τον πήγαν αμέσως στον Ομέρ Βρυώνη, για να πάρουν το μπαξίσι τους. Ο Κιοσέ Μεχμέτ ήθελε να τον εκτελέσουν αμέσως.

   Αντίθετα, ο Ομέρ Βρυώνης τον εμπόδισε. Μάλιστα γνώριζε προσωπικά το Διάκο και υπάρχει μία μαρτυρία ότι ζήτησε από τον Κιοσέ Μεχμέτ να τον ελευθερώσει (ο ιπποτισμός του στρατιώτη). Επίσης, έχει γραφεί ότι οι Αρβανίτες, που σέβονταν το όνομα του Διάκου, τον παρέδωσαν με τον όρο να μην τον εκτελέσει. Ίσως όμως αυτά να είναι μεταγενέστερα συμπεράσματα.

   Η σύλληψη του Διάκου διαλαλήθηκε στο ασκέρι με αλαλαγμούς και τουμπελέκια. Μέσα στο Χάνι της Αλαμάνας οι 4 κλεισμένοι (μεταξύ αυτών ο Μήτσος Καλύβας και ο Γιώργος Μπακογιάννης), άκουσαν τις φωνές. Βλέποντας τους Αρβανίτες να φέρνουν το Διάκο δεμένο, πετάχτηκαν έξω με τα σπαθιά για να τον ελευθερώσουν. Έπεσαν αμέσως νεκροί.

αδελφέ …

 

Εις  μνήμην

 

ήταν η προσφώνηση με την οποία ξεκινούσε την κουβέντα του, σε μένα. Αντικαθιστούσε το όνομά μου. Κι ομολογώ, ότι μου άρεσε ιδιαίτερα (ίσως επειδή δεν είχα αδέρφια) και τη θεωρούσα πολύ τιμητική.

   Παιδί της Νέας Άμπλιανης, μπήκε στη δουλειά κι έμαθε την τυπογραφική τέχνη. Ανέλαβε την οικογένεια, μετά τον πρώιμο θάνατο του πατέρα του. Όταν του δόθηκε η ευκαιρία, το έτος 1982, να αποκτήσει την ιστορική εφημερίδα “Λαμιακός Τύπος”, το τόλμησε.

Ο εθνομάρτυρας Θανάσης Διάκος (γ΄ μέρος)

Από την Αλαμάνα στο ηρωικό πάνθεο

 

συνέχεια  από το β’ μέρος

 

6.  Η εκστρατεία Ομέρ Βρυώνη – Κιοσέ Μεχμέτ - Οι αποφάσεις των οπλαρχηγών

    Η έναρξη της ελληνικής επανάστασης σε Μοριά και Ανατολική Στερεά την αρχή της άνοιξης του 1821 ευνοήθηκε από τη δέσμευση μεγάλων τουρκικών δυνάμεων εναντίον του Αλή πασά (1788-1822). Από τον Ιούλιο 1820 έδρασαν στην Ήπειρο με επικεφαλής τον Ισμαήλ Πασόμπεη και περιόρισαν τον Αλή στο κάστρο του στα Γιάννενα. Τον Ιανουάριο 1821 ανέλαβε ο έμπειρος Χουρσίτ πασάς, που από το Νοέμβριο 1820 ήταν διοικητής του Μοριά.

Το Ζητούνι, έναν αιώνα μετά την Άλωση της Πόλης

 

Από οθωμανικά αρχεία

 Πρόλογος

   Τα Οθωμανικά κατάστιχα των ετών 1514-1550, στα οποία στηρίζεται η παρούσα εργασία είναι πρωτογενές υλικό καταγραφής του πρώτου μισού του 16ου αι., που έγινε για φορολογικούς λόγους,  μετά την οριστική κατάληψη της Ρούμελης από τους Οθωμανούς Τούρκους. Ήταν καιρός να αντλήσουμε στοιχεία και από τα αρχεία της πλευράς αυτής.

   Η εργασία αυτή, όπως συνηθίζω και σε άλλες ανάλογες, θα αποδοθεί με όσο γίνεται σύντομο, αλλά και περιεκτικό τρόπο.

 

                                   Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος

                                                       φυσικός

Ο εθνομάρτυρας Θανάσης Διάκος (Β' Μέρος)

Από την Αλαμάνα στο ηρωικό πάνθεο

 

Συνέχεια από το Α’ μέρος

3. Η προετοιμασία και αρχή της επανάστασης στη Λειβαδιά

    Με συστατικές επιστολές και δύο παλικάρια ο Βασίλης Μπούσγος (1796-1860) έφυγε στις 24 Μαρτίου 1821. Την άλλη μέρα, στο Χρισσό, έδωσε γράμμα στον καπετάνιο Πανουργιά, που ενθουσιάστηκε με την είδηση. Διέταξε το Γιάννη Μπούρα να πάει μαζί του. Πήγαν με φελούκα στο Γαλαξίδι, όπου ο Μπούσγος έδωσε στους άρχοντες γράμματα του Διάκου. Όμως του είπαν ότι : -  Στο Μοριά άρχισε το ντουφέκι από μέρες κι εσείς στη Λειβαδιά κοιμάστε. Από τη Βοστίτσα (το Αίγιο) έρχονται καΐκια και φέρνουν οικογένειες Τούρκων. Εσείς πού πάτε; Θα σας πιάσουν οι Τούρκοι.

   Ο Μπούσγος έκρινε ανώφελο το ταξίδι και με βάρκα γύρισε πίσω προς την Ιτέα. Για να αποφύγει πλοιάρια με Τούρκους απ’ το Αίγιο, προτίμησε το λιμάνι της Δεσφίνας και ανέβηκε στο Χρισσό για τον Πανουργιά. Πήγε ο Γκούρας και στον βρήκε στη Μονή Προφήτη Ηλία. Από ένα προεστό του Χρισσού ζήτησε και πήρε 3 άλογα για να γυρίσει στην Αράχωβα και να μπει νύχτα στη Λειβαδιά.

Ο εθνομάρτυρας Θανάσης Διάκος (Μέρος A')

 

Πρόλογος

    Ο Αθανάσιος Διάκος, με τον αγώνα και τη θυσία του για την ελευθερία και την ορθόδοξη χριστιανική πίστη του, δεν έγινε τυχαία ένα θρυλικό πρόσωπο. Για την ανατολική Στερεά Ελλάδα ήταν ο πρωτεργάτης της ελληνικής επανάστασης του 1821. Μετά την αναγκαστική φυγή του από το μοναχικό σχήμα, έδειξε γρήγορα την ικανότητα και αξία του στα κλέφτικα σώματα της περιοχής. Αναδείχθηκε επάξια αρματολός της Λειβαδιάς και σε 1 χρόνο περίπου πέτυχε την απελευθέρωση της περιοχής Βοιωτίας. Σε συνδυασμό με την απελευθέρωση των Σαλώνων και της Μπουτονίτσας, απέμεναν η Υπάτη (Πατρατζίκι) και το Ζητούνι (Λαμία).

   Στην Αλαμάνα θα μπορούσε να αναδιπλωθεί και να φύγει, μπροστά σε υπέρτερες εχθρικές δυνάμεις. Το ισχυρό αίσθημα του χρέους υπερίσχυσε της λογικής τακτικής του πολέμου, αλλά αποτελούσε κι ένα δίδαγμα για τους άλλους. Οι γειτονικές Θερμοπύλες ήταν ένας διαχρονικός οδηγός για το Διάκο κι αυτό είναι απόδειξη της συνέχειας των Ελλήνων.

Επιλεγμένα ονόματα πετυχημένων μεταναστών της Ευρυτανίας στην Αμερική

Κυρίως στο χώρο της εστίασης

 

Προλεγόμενα

 

   Είναι ένα δύσκολο εγχείρημα, από ένα πολύ μεγάλο αριθμό μεταναστών, να αναζητήσεις, εντοπίσεις και τελικά να επιλέξεις εκείνους που πήγαν στην Αμερική και η πολύχρονη προσπάθειά τους απέδωσε καρπούς. Επίσης είναι μια εργασία, που αναγκαστικά θα στηριχτεί σε μια πηγή (αμερικανικό αρχείο), που είναι αξιόπιστη, αλλά δεν υπάρχει εμπλουτισμός των στοιχείων από άλλες πηγές, ώστε να έχουμε πληρέστερη εικόνα του επιτυχημένου μετανάστη. Θα ήταν καλό, οι ελληνο-αμερικανικές οργανώσεις στην Αμερική, αν έχουν ανάλογες καταγραφές, να συμβάλλουν στο θέμα, ώστε να επιβεβαιώσουν (ή διαφοροποιήσουν) τα παρακάτω στοιχεία, για την ιστορική ακρίβεια.

  Η εργασία θα δοθεί – όπως και σε άλλες αντίστοιχες - με όσο γίνεται συνοπτικό αλλά και ταυτόχρονα περιεκτικό τρόπο.

 

Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος

                 φυσικός