Προλεγόμενα
Η Καρδάρα Ευπαλίου (το 1960 μετονομάστηκε σε Δροσάτο) είναι μικρό ημιορεινό χωριό στα ΝΔ της Φωκίδας, σε υψόμετρο 450 μ. με θέα προς τον κάμπο και τον Κορινθιακό κόλπο. Δεν το έχω επισκεφτεί.
Η συγκέντρωση του υλικού για μετανάστες άρχισε πριν από χρόνια. Βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 63 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2026.
Μια προσωπικότητα του τόπου
του Κωνσταντίνου Αθ. Μπαλωμένου
Βιογραφικό
Γεννήθηκε στο χωριό Σταυρό Φθιώτιδας (7 Km στα δυτικά της Λαμίας) στις 28 Απρίλη 1939. Ο πατέρας του ονομαζόταν Ευάγγελος και ήταν γεωργός. Από μικρός ήταν φιλάσθενος και η μητέρα του Ευφροσύνη είχε φόβους για την υγεία του. Άλλα 2 αδέρφια του (Χρήστος, Λευτέρης) πέθαναν σε μικρή ηλικία. Ο Γιάννης είχε και δύο αδελφές (Ελένη, Γιαννούλα[1]).
Μετά την Κατοχή, το 1945 πήγε στο Δημοτικό Σχολείο του χωριού του στο Σταυρό. Δάσκαλο είχε τον αείμνηστο Στάθη Καραναστάση. Έπειτα στη Λαμία, το 1951 εισήλθε με εξετάσεις στο Α’ Γυμνάσιο Αρρένων Λαμίας και το 1957 αποφοίτησε. Ήταν άριστος μαθητής.
Ο μάγος της αρμονίας
Πρόλογος
Το όνομα Αινιάν παραπέμπει αμέσως στην ιστορική οικογένεια από την Υπάτη. Με καταγωγή από τη Φθιώτιδα, κάτω από δύσκολη προσωπική διαδρομή ο Αλέξανδρος Αινιάν ανέδειξε και επέβαλε στην Ελλάδα τα ποιοτικά χορωδιακά σύνολα, κερδίζοντας άξια τον τίτλο του μάγου της αρμονίας.
Στην παρούσα γραφή θα δοθεί η διαδρομή του και το έργο του, με όσο γίνεται σύντομο αλλά και περιεκτικό τρόπο.
Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος
Χριστουγεννιάτικη ιστορία
του Δημήτρη Κ. Καραθεοδώρου
Στα παλιά τα χρόνια, στα χρόνια του μύθου και των παραμυθιών, ήταν στα δικά μας χώματα, σ’ ένα χωριό, ένας περιβολάρης, γέρος και είχε έναν γιο, δυνατό κι όμορφο παλικάρι.
Πατέρας και γιος δουλεύαν σκληρά στο μεγάλο περιβόλι τους, για να ’χουν πάντοτε ένα πιάτο φαΐ πάνω στο τραπέζι. Σκάβαν βαθιά το χώμα και σπέρνανε όσπρια, σιτάρι και καλαμπόκι, φυτεύαν ζαρζαβατικά και λαχανικά, πολλά εποχικά οπωρικά, κλαδεύαν τις ελιές τους και τ’ αμπέλι τους, και δεν αφήναν να περάσει μέρα που να μη δοξάζουν το Χριστό για τα τρία βασικά αγαθά, που τους χάριζε κάθε χρονιά, τον σίτον, τον οίνον και το έλαιον.
Μα εμπήκε χρόνος δίσεκτος και μήνας οργισμένος. Ανοίξαν διάπλατα οι μαυρισμένοι ουρανοί και κατακλυσμός Κυρίου με δρολάπια και χοντρά χαλάζια “έπνιξε ” το περιβόλι, το ’κανε ποτάμι και βαθιά λίμνη. Κι ύστερα, σε λιγάκι σαν ήρθε κι εκείνος ο καταραμένος καυτός αέρας, ο γαρμπής, ο λίβας, που έβραζε τον τόπο, τα σάρωσε όλα, τα κατάκαψε όλα, και τα σπαρτά και τις ελιές και το αμπέλι, δεν άφησε τίποτα όρθιο, το περιβόλι έγινε έρημη γη, ανεμοσκόρπι και πήγε κατά διαόλου με τα αποκαΐδια και τις στάχτες του.
Ο γερο-περιβολάρης έπεσε του θανατά. Αρρώστησε βαριά, που οι τόσοι κόποι του πήγαν χαμένοι. Καλύτερα να πέθαινα, έλεγε, παρά να δω με τα μάτια μου αυτήν την καταστροφή!
Προλεγόμενα
Το Στένωμα είναι ορεινό χωριό του νομού Ευρυτανίας, στις ΒΔ πλαγιές του Τυμφρηστού (Βελούχι). Απέχει 17 Km από το Καρπενήσι και η περιοχή αυτή είναι γεμάτη από βελανιδιές, καρυδιές, πλατάνια και έλατα. Δεν το έχω επισκεφθεί.
Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν από το Στένωμα. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 66 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2025.
Μελέτη
Πρόλογος
Τούτη η γραφή έγινε από ένα τυχαίο περιστατικό. Στις 9 Σεπτεμβρίου 2025 έλαβα ένα μήνυμα από τον εκδότη κ. Στέργιο Μπατσιούλα[1], αν ενδιαφέρομαι για το υλικό ενός αρχείου με έγγραφα από υπουργεία της περιόδου 1920 έως 1960, που αφορούσαν τις Τσοπανλάτες, το Καρπενήσι, κ.ά. Μου τα έστειλε τελικά και ακολούθησε η καταγραφή και ταξινόμηση του αρχείου, με την προοπτική το υλικό αυτό να αποδοθεί τελικά στα ΓΑΚ.
Επέλεξα το θέμα Τσοπανλάτες (Λυγαριά), όπου υπήρχε περισσότερο αρχειακό υλικό, επειδή αφορούσε το καυτό διαχρονικό πρόβλημα της αποκατάστασης των ακτημόνων γεωργών, ένα θέμα που συγκρουόταν με τα συμφέροντα των μεγαλοκτηματιών.
Παρά τις σχετικές ελλείψεις του αρχείου, το υλικό αξιοποιήθηκε στο μεγαλύτερο βαθμό. Το θέμα αποδόθηκε με όσο γίνεται περιεκτικό αλλά και συνοπτικό τρόπο.
Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος
φυσικός
----------
Προλεγόμενα
Η Μολόχα είναι ένα πολύ ορεινό χωριό στα σύνορα των νομών Καρδίτσας και Ευρυτανίας, στην πλαγιά του όρους Καπροβούνι των Αγράφων, σε υψόμετρο 800 μ. Δεν το έχω επισκεφθεί.
Μελετώντας τους Έλληνες μετανάστες που πήγαν στην Αμερική, εδώ και αρκετά χρόνια, κατέγραψα και όσους προήλθαν από τη Μολόχα. Η συγκέντρωση του υλικού άρχισε πριν από χρόνια και βρέθηκαν αναλυτικά στοιχεία για 5 άτομα. Η εργασία ολοκληρώθηκε το Νοέμβριο του 2025.
